RongRai.comRộng Rãi
Dọn lớn theo dịp

Leo thang an toàn khi dọn nhà: lấy đồ trên nóc tủ, tháo rèm, lau quạt trần không ngã

Dọn lớn hay phải leo cao: chọn thang gấp hay ghế, dựng thang đúng, ba điểm tựa, ai giữ thang, lấy đồ nặng trên nóc tủ, tháo rèm, lau quạt trần và đèn an toàn.

Narrow hallway in a Hanoi tube house, a woman seen from behind standing on a folding aluminium step ladder reaching a ceiling fan, a man steadying the ladder below

Leo thang an toàn khi dọn nhà gồm bốn điều: dùng thang gấp chắc chứ không dùng ghế tạm, dựng thang mở hết khoá trên sàn khô và phẳng, luôn giữ ba điểm tựa, và có người thứ hai đứng giữ khi lấy đồ nặng hay làm việc gần đầu. Phần lớn những cú ngã trong nhà khi dọn dẹp xảy ra ở độ cao không lớn — từ một chiếc ghế nhựa, một chiếc ghế đẩu — nhưng vẫn có thể gây chấn thương nặng, nhất là với người lớn tuổi.

Dọn lớn theo dịp gần như luôn có việc trên cao: lấy thùng đồ Tết trên nóc tủ, tháo rèm đi giặt, lau quạt trần, cất chăn lên gác. Bài này đi qua từng việc, nói rõ khi nào nên tự làm, khi nào nên để người khác làm, và khi nào nên gọi thợ.

Thang gấp, ghế, bàn: cái gì được đứng lên

Thang gấp chữ A có khoá chốt hai bên là dụng cụ phù hợp nhất cho việc trên cao trong nhà. Thang có bậc rộng, có chỗ để tay ở đỉnh thì dễ đứng vững hơn thang bậc tròn hẹp. Khi chọn, để ý tải trọng ghi trên thang có đủ cho người nặng nhất trong nhà cộng thêm đồ cầm trên tay; số cụ thể đọc ở nhãn của thang, đừng ước chừng.

Ghế nhựa, ghế xoay có bánh xe, ghế gấp, bàn trà kính, xô úp là những thứ không nên đứng lên. Ghế nhựa có thể giòn theo thời gian và gãy chân đột ngột; ghế xoay trượt ra khi bạn với người; ghế gấp có thể gập lại. Nếu buộc phải dùng ghế vì việc rất thấp, chọn ghế gỗ bốn chân chắc chắn, mặt phẳng, đặt sát tường, và có người giữ.

Không chồng đồ lên nhau để đứng cho cao hơn: ghế trên bàn, thùng trên ghế. Nếu thang không đủ cao cho việc cần làm, đó là dấu hiệu việc đó nên để người có thang phù hợp hoặc thợ làm, không phải lý do để kiễng chân trên bậc cao nhất.

Dựng và leo thang đúng cách

Vài bước kiểm tra trước mỗi lần leo, mất khoảng một phút:

  1. Kiểm tra thang: chân có cao su chống trượt, khoá chốt không lỏng, bậc không nứt cong.
  2. Đặt trên sàn khô, phẳng, sạch: không đặt trên thảm trơn, nền vừa lau còn ướt, mép bậc cầu thang.
  3. Mở thang hết cỡ, khoá chốt cài chắc; không dùng thang gấp ở dạng gập dựa vào tường trừ khi nhà sản xuất cho phép.
  4. Đi giày dép đế bám, khô; không leo bằng dép lê trơn hay đi chân đất ướt.
  5. Mặt quay về phía thang khi leo lên và xuống, hai tay vịn, bước từng bậc.
  6. Giữ ba điểm tựa: hai chân một tay hoặc hai tay một chân luôn chạm thang.
  7. Không đứng trên bậc trên cùng hay nóc thang trừ khi thang được thiết kế cho việc đó; người nên ở giữa hai thanh thang, không với người sang ngang.
  8. Muốn làm chỗ bên cạnh thì xuống, dời thang, rồi leo lại.

Người thứ hai đứng dưới giữ thang và đưa đồ là cách tăng an toàn đơn giản nhất. Người giữ thang không được bỏ đi giữa chừng để làm việc khác, và cũng không đứng ngay dưới chỗ có thể rơi đồ.

Lấy đồ trên nóc tủ và ngăn cao

Biết trước thùng nặng bao nhiêu. Thùng đã nằm trên nóc tủ một năm thường không ai nhớ bên trong có gì. Trước khi nhấc, đẩy nhẹ để ước sức nặng; nặng quá thì chia nhỏ ngay trên đó nếu được, hoặc nhờ hai người.

Đưa xuống, không mang xuống. Người trên thang đưa thùng cho người đứng dưới, không ôm thùng mà leo xuống, vì khi đó hai tay không còn vịn được.

Không kéo thùng về phía mình. Kéo mạnh một thùng nặng từ nóc tủ về phía người là cách dễ mất thăng bằng nhất. Đứng đủ cao để nhấc thùng thẳng lên rồi chuyển xuống, và thang đặt ngay trước thùng.

Nhân lúc lấy xuống, nghĩ lại chỗ cất. Đồ nặng không nên trở lại nóc tủ. Khi cất lại, chỉ để đồ nhẹ trên cao; đồ nặng chuyển xuống ngăn thấp hoặc gầm giường. Tủ cao có đồ trên nóc cũng là lý do thêm để neo tủ vào tường.

Tháo rèm, lau quạt trần, lau đèn: tắt điện trước

Tháo rèm thường cần hai người: một người trên thang gỡ móc, một người đứng dưới đỡ phần vải, vì rèm dày và dài khá nặng, kéo bất ngờ dễ làm người trên thang mất thăng bằng. Thanh treo, giá đỡ rèm đã lỏng thì không nên vịn vào; ghi lại để sửa hoặc nhờ thợ khoan lại.

Lau quạt trần: tắt quạt bằng công tắc, chờ cánh dừng hẳn. Để an toàn hơn, ngắt cầu dao nhánh cấp điện cho quạt nếu biết rõ cầu dao nào. Dùng khăn ẩm vắt thật kỹ, lau từng cánh, không tì mạnh làm cong cánh. Không đứng ngay dưới tâm quạt mà đứng lệch sang bên để không bị bụi và cánh quạt ngay trước mặt.

Lau đèn, chụp đèn: tắt công tắc và để bóng nguội. Chụp đèn thuỷ tinh tháo ra cần hai tay nên phải đứng vững; nếu thang không cho phép, để người khác làm. Đèn chùm, đèn có dây treo cao, quạt trần lắc lư hay có tiếng lạ thì không tự sửa — đó là việc của thợ điện.

Khi lau bằng nước ở gần ổ điện, công tắc, chuôi đèn, dùng khăn ẩm chứ không dùng khăn ướt nhỏ nước, và không xịt nước tẩy lên thiết bị điện.

Lên gác lửng, gác xép bằng thang đứng

Không ôm thùng mà leo. Thang lên gác xép nhà ống thường dốc đứng, gần như thẳng. Leo thang kiểu này cần cả hai tay, nên không ôm thùng mà leo. Một người đứng trên gác, một người đứng dưới chuyền thùng lên; thùng to thì chia nhỏ trước.

Thùng cất trên gác nên nhẹ và vừa tay. Gác xép hợp để cất đồ nhẹ, cồng kềnh: chăn gối, đồ trang trí, thùng quần áo trái mùa. Đồ nặng như sách, máy móc, can nước nên cất ở tầng dưới, vì mỗi lần lấy xuống là một lần rủi ro trên thang dốc.

Ánh sáng trên gác. Nhiều gác xép tối, không có đèn. Mang đèn pin hoặc đèn đội đầu, đừng cầm điện thoại soi trong một tay khi đang trên thang. Nếu thường xuyên lên gác, nên nhờ thợ lắp một bóng đèn có công tắc ở chân thang.

Sàn gác chịu được bao nhiêu. Sàn gác lửng làm bằng gỗ, tấm ghép hay khung thép nhẹ có giới hạn chịu tải. Không chất dồn quá nhiều thùng nặng vào một chỗ. Nếu sàn võng, kêu cót két hoặc có vết nứt, ngừng chất thêm và hỏi thợ kiểm tra.

Gom việc trên cao vào một buổi

Trong một đợt dọn lớn như dọn Tết hay đổi mùa, việc trên cao nằm rải rác: lấy thùng đồ trên nóc tủ, tháo rèm, lau quạt, cất chăn lên gác. Làm rải rác thì mỗi lần lại phải lấy thang, dựng thang, tìm người giữ — và đến lần thứ tư, thứ năm thì người ta bắt đầu ngại, đứng tạm lên ghế cho nhanh. Gom tất cả việc trên cao vào một buổi giúp làm đúng cách cho tất cả.

Chọn buổi sáng hoặc đầu giờ chiều, ánh sáng tự nhiên tốt, mọi người chưa mệt. Lên danh sách việc trên cao của cả nhà theo thứ tự tầng hoặc phòng, để thang chỉ đi một vòng. Chuẩn bị sẵn ở chân thang: khăn sạch, xô nước vắt sẵn, túi đựng móc rèm, thùng để nhận đồ đưa xuống. Người trên thang không phải xuống lấy đồ giữa chừng.

Buổi trên cao không nên rơi vào hai ngày cuối trước Tết hay ngày cuối trước khi chuyển nhà. Lúc đó ai cũng vội, mệt và dễ bỏ qua các bước an toàn. Xếp nó vào đầu đợt dọn, khi còn đủ người và đủ thời gian.

Ai nên leo, ai không nên

Không phải ai cũng nên đứng lên thang, và không phải việc nào cũng nên tự làm. Bảng dưới là gợi ý chung.

NgườiNênKhông nên
Người trưởng thành khoẻ mạnhLeo thang gấp với người giữ, việc nhẹ ở độ cao vừa phảiLeo một mình khi nhà vắng, làm việc điện
Người lớn tuổiĐứng dưới giữ thang, đưa đồ, chỉ chỗ cấtLeo thang, đứng ghế, kể cả việc thấp
Phụ nữ mang thaiPhân loại đồ, gấp, dán thùng ở mặt đấtLeo thang, bê thùng nặng
Trẻ em, thiếu niênPhụ đưa đồ nhẹ ở mặt đấtLeo thang khi không có người lớn giữ sát bên
Người đang chóng mặt, mệt, uống thuốc gây buồn ngủNghỉ, làm việc ở mặt đấtBất kỳ việc gì trên cao

Người lớn tuổi thường muốn tự làm như trước đây. Cách nói khéo là giao cho ông bà vai trò người chỉ huy: chỉ đồ để đâu, đứng giữ thang, kiểm tra thùng đồ. Ngã ở tuổi cao có thể dẫn tới gãy xương và thời gian hồi phục dài.

Nếu có người ngã

Nếu có người ngã từ thang hoặc ghế, đừng vội kéo người đó đứng dậy. Hỏi xem người đó có tỉnh, có đau ở đâu, có cử động tay chân được không. Nếu người ngã bất tỉnh, đau đầu nhiều, đau cổ hoặc lưng, không cử động được một chi, chảy máu nhiều, hoặc là người lớn tuổi ngã mạnh, gọi 115 và làm theo hướng dẫn của nhân viên cấp cứu.

Với những va chạm nhẹ, người ngã tự đứng dậy được, vẫn nên nghỉ ngơi và theo dõi; có những chấn thương, nhất là ở đầu, có thể biểu hiện muộn. Có bất kỳ dấu hiệu bất thường nào như buồn nôn, lơ mơ, đau tăng dần thì đi khám. Phần này chỉ là nguyên tắc chung, không thay cho lời khuyên của nhân viên y tế.

Sau mỗi sự cố, dù nhỏ, dừng việc trên cao lại và xem điều gì đã xảy ra: thang có vấn đề, sàn trơn, người leo quá mệt. Phần lớn việc dọn dẹp có thể hoãn lại một ngày; không đáng để tiếp tục khi nguyên nhân chưa được xử lý.

Câu hỏi thường gặp

Có nên đứng lên ghế nhựa để lấy đồ trên cao không?

Không nên. Ghế nhựa có thể giòn theo thời gian và gãy chân đột ngột, mặt ghế cũng dễ trượt. Dùng thang gấp chữ A có khoá chốt; nếu chỉ cần cao thêm chút ít, ghế gỗ bốn chân chắc chắn đặt sát tường và có người giữ là lựa chọn tạm chấp nhận được.

Có được đứng trên bậc trên cùng của thang gấp không?

Thường không nên, trừ khi thang được thiết kế cho việc đó và có ghi rõ. Đứng ở bậc trên cùng làm mất chỗ vịn và dễ mất thăng bằng. Nếu cần cao hơn, dùng thang cao hơn hoặc nhờ người có dụng cụ phù hợp.

Lau quạt trần có cần ngắt cầu dao không?

Tối thiểu phải tắt công tắc và chờ cánh quạt dừng hẳn. Ngắt thêm cầu dao nhánh cấp điện cho quạt nếu biết rõ cầu dao nào thì an toàn hơn. Quạt lắc, có tiếng lạ hoặc giá treo lỏng thì không tự lau mà gọi thợ điện kiểm tra.

Ông bà muốn tự leo lên lấy đồ thì làm sao?

Giao cho ông bà vai trò khác: chỉ chỗ, đứng giữ thang, phân loại đồ ở dưới. Đồ ông bà hay dùng nên chuyển xuống tầm dễ với để ông bà không cần leo nữa. Đồ trên cao chỉ để những thứ ít dùng, người trẻ lấy giúp.

Một mình ở nhà có nên leo thang không?

Nên tránh, nhất là với việc nặng hoặc gần trần. Nếu ngã khi ở một mình, có thể không ai biết để giúp. Nếu buộc phải làm việc nhẹ, để điện thoại trong túi và báo cho người thân biết đang làm gì.

Khi nào nên gọi thợ thay vì tự làm?

Khi việc liên quan tới điện như tháo lắp đèn, quạt trần; khi độ cao vượt quá thang trong nhà; khi phải tháo giá rèm, giá kệ gắn tường; hoặc khi đồ trên cao quá nặng. Thợ có dụng cụ phù hợp và quen làm việc trên cao.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138