RongRai.comRộng Rãi
Dọn lớn theo dịp

Sắp xếp lại nhà đón Tết theo từng phòng: thứ tự làm, cất gì đi, chừa chỗ cho đồ Tết

Sắp lại đồ đạc trước Tết theo từng phòng: phòng nào làm trước, đồ thường ngày cất đi đâu, chừa chỗ cho bánh mứt, quà biếu, khách và trả nhà về nếp sau rằm.

Vietnamese tube house living room in late afternoon, two family members seen from behind carrying blank cardboard boxes up a narrow staircase, kumquat pot waiting by the door

Sắp xếp lại nhà đón Tết khác với tổng vệ sinh: lau chùi làm nhà sạch, còn sắp lại đồ làm nhà có chỗ. Trong mười ngày quanh Tết, căn nhà phải chứa thêm cùng lúc thùng bánh kẹo, giỏ quà biếu, chậu cây cảnh, khay mứt, đồ cúng, dép của khách, xe máy của người về chơi. Nếu đồ thường ngày vẫn nằm nguyên chỗ cũ, mọi thứ mới sẽ bị dồn lên mặt bàn, góc cầu thang và nóc tủ lạnh.

Cách làm gọn nhất là đi theo phòng, theo một thứ tự cố định: kho và chỗ chứa trước, rồi bếp, rồi phòng khách và lối vào, phòng ngủ sau cùng. Mỗi phòng trả lời hai câu: đồ nào tạm cất đi cho tới sau rằm tháng Giêng, và khoảng trống nào cần chừa ra cho đồ Tết. Bài này đi lần lượt từng phòng, kèm một bảng chỗ cất tạm và cách trả nhà về nếp khi hết Tết.

Vì sao bắt đầu từ chỗ chứa chứ không bắt đầu từ phòng khách

Phản xạ của nhiều nhà là dọn phòng khách trước vì đó là nơi khách nhìn thấy. Vấn đề là đồ dọn ra khỏi phòng khách cần một chỗ để đi tới. Nếu kho, gầm cầu thang, gác lửng hay tủ âm đang đầy, đồ sẽ chỉ chuyển từ bàn trà sang phòng ngủ, rồi từ phòng ngủ lại trôi về phòng khách vào hôm hai mươi tám. Bắt đầu từ chỗ chứa nghĩa là tạo ra khoảng trống đích trước, sau đó mới có chỗ để đồ từ các phòng khác chảy về.

Ở chỗ chứa, việc chính là lọc nhanh chứ chưa phải sắp đẹp. Thùng đồ hỏng chờ sửa cả năm, vỏ hộp quà Tết năm ngoái, chai lọ rỗng, túi ni lông gom lại, đồ của người khác gửi mà quên lấy — đây là những thứ chiếm chỗ nhiều mà ít khi cần. Một buổi chiều cuối tuần đầu tháng Chạp thường đủ để giải phóng một vài khối đáng kể, tùy nhà.

Khi đã có khoảng trống, đánh dấu ngay khu nào dành cho đồ cất tạm trong dịp Tết. Khu này nên ở chỗ khô, không phải lối đi, dễ lấy lại sau rằm. Một quy ước đơn giản giúp cả nhà không lẫn: mọi thùng cất tạm đều ghi chữ "sau Tết lấy ra" ở mặt dễ nhìn. Đến tháng Giêng, nhìn thấy dòng chữ đó là biết thùng nào phải trả về chỗ cũ.

Bếp: dọn mặt bếp và tủ lạnh để chứa đồ ăn Tết

Tủ lạnh dọn trước khi đi chợ Tết. Lấy hết đồ ra, bỏ đồ quá hạn, gom các hộp lưng lửng thành một, ăn dần đồ đông lạnh cũ trong hai tuần cuối năm. Mục tiêu là có ít nhất một ngăn mát và một phần ngăn đông trống trước khi giò, chả, thịt đông, bánh chưng mang về. Tủ chật quá thì hơi lạnh không lưu thông, đồ dễ hỏng hơn.

Mặt bếp chỉ giữ thứ dùng hằng ngày. Máy xay, nồi cơm phụ, khuôn bánh, bình siêu tốc thứ hai ít dùng thì tạm cất lên tủ trên hoặc vào kho. Mặt bếp trống là chỗ để gói bánh, bày mâm, xếp đĩa trong những ngày nhiều việc nhất.

Chừa một kệ cho đồ Tết khô. Bánh kẹo, mứt, hạt, nước ngọt, rượu biếu nên có một kệ hoặc một thùng riêng, xa bếp lửa và xa chỗ nắng chiếu. Gom một chỗ giúp cả nhà biết còn bao nhiêu, đỡ mua trùng.

Bát đĩa cỗ lấy ra và rửa sớm. Bộ bát đĩa, mâm, khay chỉ dùng dịp lễ thường nằm trên cao. Lấy xuống một lần, rửa, phơi khô rồi xếp vào tầm với cho những ngày cần. Việc lấy đồ trên cao nên làm khi có người giữ thang, không làm vội vào đêm ba mươi.

Rác và đồ tái chế cần chỗ riêng. Ngày Tết phát sinh nhiều vỏ hộp, chai, giấy gói. Đặt sẵn một thùng cho đồ tái chế cạnh thùng rác chính, kẻo vỏ hộp chất dần lên góc bếp.

Phòng khách và lối vào: chừa chỗ cho khách và cây cảnh

Phòng khách và lối vào là hai nơi chịu tải nhiều nhất trong những ngày Tết. Bảng dưới đây gợi ý đồ nào nên tạm cất, đồ nào cần thêm chỗ — điều chỉnh theo nhà mình.

Khu vựcTạm cất đi tới sau rằmCần chừa chỗ cho
Bàn trà, kệ tiviSách báo, điều khiển thừa, giỏ đồ linh tinh, đồ đang sửa dởKhay mứt, ấm chén, đĩa hoa quả
Sàn phòng kháchThảm tập, giá phơi gấp, thùng hàng online chưa mởChậu cây cảnh, ghế phụ cho khách
Lối vào nhà ốngXe đạp ít đi, thùng nước, bao gạo dự trữDép của khách, chỗ dựng thêm xe máy
Tường, móc treoÁo khoác cũ, túi vải treo lâu ngàyMũ bảo hiểm và áo mưa của khách
Góc cạnh cửaÔ dù hỏng, chổi cũMột giỏ đựng quà biếu khách mang tới

Điểm cần giữ là lối đi chính từ cửa vào tới cầu thang và bếp không bị chậu cây, thùng bia hay xe máy chặn. Ngày Tết nhiều người, thắp hương, đốt nến, cắm điện trang trí — lối thoát phải thông suốt hơn ngày thường chứ không kém đi. Chậu cây lớn đặt sát tường, không đặt giữa lối hay ngay chân cầu thang.

Phòng ngủ: nơi nhận đồ cất tạm mà không biến thành kho

Phòng ngủ thường bị dùng làm chỗ dồn đồ cuối cùng, nhất là phòng của người đi làm xa về muộn. Muốn tránh, xác định trước phòng nào được nhận đồ cất tạm và nhận tới mức nào: chẳng hạn chỉ gầm giường và một góc tủ, không được chất lên giường hay trước cửa tủ áo. Nếu nhà có khách ngủ lại dịp Tết, phòng nhận khách nên được dọn sớm nhất, phòng còn lại nhận đồ cất.

Trong mỗi phòng ngủ, bề mặt phẳng là thứ cần giải phóng: bàn làm việc, nóc tủ đầu giường, ghế. Đồ học tập, giấy tờ đang dùng gom vào một hộp có nắp, đặt vào tủ. Quần áo mặc dịp Tết nên được lấy ra, kiểm tra, là phẳng và treo riêng một đoạn thanh treo, để tới sáng mùng Một không ai phải lục cả tủ.

Chăn gối cho khách lấy ra phơi từ sớm, tránh phơi vào những ngày nồm ẩm ở miền Bắc; nếu thời tiết không cho phơi được thì dùng máy sấy hoặc trải thông thoáng trong phòng có quạt. Sau khi khô, xếp sẵn mỗi bộ vào một túi vải để đến lúc cần chỉ việc mang ra. Phòng ngủ nhận đồ cất tạm nên giữ lối đi từ giường ra cửa không vướng, nhất là phòng của ông bà hoặc trẻ nhỏ thức dậy ban đêm.

Lịch gợi ý cho ba tuần cuối năm

Không có lịch nào đúng cho mọi nhà, nhưng việc chia theo tuần giúp tránh dồn hết vào hai ngày cuối. Một lịch tham khảo cho nhà có người đi làm:

  1. Tuần thứ nhất (khoảng giữa tháng Chạp): lọc kho, gác lửng, gầm cầu thang; đánh dấu khu cất tạm; bỏ đồ hỏng, mang đồ cho tặng đi.
  2. Tuần thứ hai: bếp và tủ lạnh; lấy bát đĩa cỗ xuống rửa; chừa kệ đồ khô; ăn dần đồ đông lạnh cũ.
  3. Cuối tuần thứ hai: phòng ngủ, đặc biệt phòng sẽ có khách ngủ lại; phơi chăn gối, chuẩn bị quần áo Tết.
  4. Tuần thứ ba: phòng khách và lối vào; cất đồ thường ngày khỏi bàn trà, kệ tivi; dọn đường đi cho cây cảnh và khách.
  5. Hai ngày cuối: chỉ còn lau nhanh, bày đồ Tết vào đúng những chỗ đã chừa, không mở thêm thùng mới.

Nếu nhà có việc lau trần, lau quạt, tháo rèm trên cao, xếp việc đó vào tuần thứ nhất hoặc thứ hai khi còn đủ người và chưa mệt. Leo cao lúc vội và lúc tối trời là lúc dễ trượt chân nhất. Thang chữ A phải mở hết khoá, đặt trên sàn khô, có người đứng dưới giữ, và tắt quạt, chờ cánh dừng hẳn trước khi lau.

Những chỗ nên để yên, đừng dọn theo phong trào

Bàn thờ. Việc lau dọn, sắp đặt bàn thờ mỗi nhà có nếp riêng, thường do người lớn trong nhà quyết. Phần sắp xếp chung chỉ nên lo khoảng xung quanh: không chất thùng đồ dưới gầm bàn thờ sát chân nến, không để rèm, giấy gói, hoa khô gần chỗ thắp hương, và kiểm tra ổ cắm của đèn thờ.

Giấy tờ quan trọng. Cuối năm hay có phong trào bỏ bớt giấy, nhưng giấy tờ nhà đất, sổ bảo hiểm, hoá đơn bảo hành cần được xử lý bằng một buổi riêng, không lọc vội cùng giấy gói quà.

Đồ của người khác trong nhà. Đồ của bố mẹ, của anh chị em đi làm xa, của con đã lớn — không tự ý bỏ khi chủ đồ chưa xem. Gom vào một thùng ghi tên, để chủ đồ quyết khi về Tết.

Tủ đồ ít dùng nhưng đang gọn. Một ngăn đã ổn thì không cần dỡ ra xếp lại cho đẹp. Thời gian cuối năm có hạn, ưu tiên những chỗ đang làm tắc dòng sinh hoạt.

Sau rằm tháng Giêng: trả nhà về nếp thường

Phần hay bị bỏ quên nhất của việc sắp nhà đón Tết là phần trả lại. Nếu không có bước này, đồ Tết nằm lì tới tháng Ba, còn thùng đồ cất tạm thì không ai nhớ đã để ở đâu. Một buổi sau rằm là đủ cho nhà cỡ vừa: hạ đồ trang trí, gom bánh mứt còn lại vào một hộp kín, mang thùng "sau Tết lấy ra" về chỗ cũ.

Đây cũng là lúc tốt nhất để ghi lại vài dòng cho năm sau: Tết này thiếu chỗ ở đâu, thùng nào cất tạm mà cả mười ngày không ai mở (nghĩa là có thể cho đi), đồ trang trí nào hỏng cần thay. Ghi vào một trang giấy kẹp vào thùng đồ trang trí Tết, năm sau mở thùng là đọc được ngay.

Đồ trang trí, câu đối, đèn dây cất lại nên quấn gọn từng sợi, cho vào hộp kín có gói hút ẩm vì hộp này sẽ nằm gần một năm qua cả mùa nồm lẫn mùa mưa. Đèn dây kiểm tra lại dây có bị dập không trước khi cất; sợi nào dập, hở thì bỏ, không để dành dùng tiếp.

Câu hỏi thường gặp

Nên bắt đầu sắp xếp nhà đón Tết từ khoảng ngày nào?

Không có mốc bắt buộc, nhưng bắt đầu khoảng giữa tháng Chạp thường cho đủ ba tuần để chia việc theo phòng mà không dồn. Nhà có người đi làm đến sát Tết nên làm phần kho và bếp vào hai cuối tuần đầu, để mấy ngày cuối chỉ còn việc bày đồ.

Đồ cất tạm trong dịp Tết nên để ở đâu?

Ở một khu đã chọn trước: khô, không nằm trên lối đi, không chắn cửa sổ hay lối thoát. Thường là kho, gác lửng, gầm cầu thang hoặc một góc phòng ngủ ít dùng. Ghi rõ chữ sau Tết lấy ra trên thùng để tháng Giêng không ai quên trả về chỗ cũ.

Nhà ống chật thì để thêm xe máy của khách ở đâu ngày Tết?

Dọn trống lối vào từ trước bằng cách cất bớt xe đạp, thùng nước, bao gạo. Xe xếp sát một bên tường, chừa lối đi đủ một người cầm đồ đi qua, không dựng chắn chân cầu thang. Nếu vẫn không đủ, nên thống nhất với khách để xe ở chỗ gửi gần nhà.

Có nên vứt bỏ đồ cũ nhiều ngay trước Tết không?

Bỏ đồ hỏng rõ ràng thì nên, nhưng không nên quyết vội đồ của người khác hoặc đồ còn phân vân. Những thứ chưa chắc, gom vào một thùng ghi ngày, cất tạm qua Tết. Nếu tới hè không ai cần tới thì lúc đó quyết sẽ nhẹ nhàng hơn.

Làm sao để sau Tết nhà không bừa trở lại?

Đặt sẵn một buổi trả nhà về nếp ngay sau rằm, coi như một phần của việc đón Tết. Gom đồ ăn còn lại vào hộp kín, hạ đồ trang trí, mang thùng cất tạm về chỗ cũ, và ghi vài dòng rút kinh nghiệm kẹp vào hộp đồ Tết cho năm sau.

Dọn bàn thờ có cần theo thứ tự đặc biệt không?

Đây là việc mỗi gia đình có nếp riêng, nên hỏi người lớn trong nhà. Về phía sắp xếp và an toàn, chỉ cần để khoảng quanh bàn thờ thông thoáng, không đặt giấy gói, rèm hay hoa khô gần chỗ thắp hương, và kiểm tra dây điện đèn thờ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138