RongRai.comRộng Rãi
Dọn lớn theo dịp

Đổi mùa trong nhà: xoay vòng đồ hè, đồ đông cho cả nhà mà không chật chỗ

Cách xoay vòng đồ theo mùa cho cả nhà: quạt, chăn đệm, chiếu, rèm, máy sưởi, áo khoác — chia khu mùa này và mùa kia, thứ tự làm, giữ đồ cất khỏi ẩm.

Upstairs storage corner of a Hanoi townhouse in early winter, adult hands sliding a wrapped electric fan into a high shelf beside folded quilts, soft grey window light

Đổi mùa trong nhà là việc đổi chỗ hai nhóm đồ: đồ của mùa vừa qua lui vào chỗ cất sâu, đồ của mùa sắp tới ra chỗ dễ lấy. Với nhà ở miền Bắc và vùng núi phía Bắc, việc này diễn ra hai lần mỗi năm, khoảng cuối thu và cuối xuân. Ở miền Nam và nhiều nơi miền Trung, khác biệt nóng lạnh ít hơn nhưng vẫn có mùa mưa, mùa khô, nên vẫn có nhóm đồ cần xoay.

Phần lớn hướng dẫn chỉ nói về quần áo trái mùa. Thực tế, khối đồ chiếm chỗ nhiều nhất khi đổi mùa là quạt, chăn đệm dày, chiếu, rèm, máy sưởi, máy hút ẩm, giày ủng. Bài này đi theo cả nhà: chia khu "mùa này" và "mùa kia", làm theo thứ tự nào, cất từng nhóm thế nào, và vì sao nên làm hai đợt chứ không một ngày.

Chia nhà thành khu mùa này và khu mùa kia

Nguyên lý cơ bản: đồ dùng trong mùa hiện tại nằm ở tầm với từ ngang hông tới ngang vai, gần nơi dùng; đồ trái mùa nằm ở chỗ cao, chỗ sâu hoặc chỗ xa — ngăn trên cùng tủ áo, gác lửng, kho, gầm giường. Khi đổi mùa, hai nhóm đổi chỗ cho nhau. Nếu nhà không có chỗ cất sâu đủ cho đồ trái mùa, đồ mùa nào cũng sẽ nằm ở ngoài và nhà luôn chật.

Bước đầu tiên vì thế là xác định đâu là khu cất trái mùa của nhà mình và nó chứa được bao nhiêu. Đo thử chiều rộng, chiều sâu, chiều cao của gác lửng hay ngăn trên tủ; đếm xem chứa được mấy thùng cỡ thường dùng. Con số này cho biết bạn phải lọc bớt tới đâu trước khi xoay.

Một sai lầm hay gặp là chia khu cất trái mùa theo người: đồ của bố ở tủ bố, đồ của con ở tủ con. Chia theo người tiện cho quần áo, nhưng với đồ dùng chung như quạt, chăn, máy sưởi, nên gom về một khu chung để cả nhà biết mà lấy, tránh mỗi phòng cất một chiếc rồi không ai nhớ chiếc còn lại ở đâu.

Từng nhóm đồ khi đổi mùa: cất thế nào

Bảng dưới đây tổng hợp những nhóm đồ hay phải xoay vòng và lưu ý khi cất. Đây là cách làm phổ biến, không thay cho hướng dẫn riêng của từng thiết bị.

Nhóm đồTrước khi cấtCất bằng gì, ở đâu
Quạt điện, quạt hơi nướcRút điện, lau cánh và lồng, đổ hết nước trong bình quạt hơi nước, phơi khôBọc túi vải hoặc thùng giấy, đặt đứng, không đè vật nặng lên lồng
Chăn bông, đệm dàyGiặt hoặc phơi thật khô, để nguội hẳnTúi vải thoáng hoặc túi hút chân không (chăn bông không nên ép quá lâu)
Chiếu điều hoà, chiếu cóiLau, phơi khô bóng râm, kiểm tra mốcCuộn tròn, bọc vải, để nằm ngang trên cao
Máy sưởi, đèn sưởiRút điện, để nguội, lau bụi, kiểm tra dâyHộp gốc hoặc thùng, đặt nơi khô, xa nước
Máy hút ẩmĐổ nước bình chứa, để khô vài ngàyĐể đứng, nơi khô thoáng
Ủng, giày mùa mưa, áo mưaRửa sạch bùn, phơi khô hẳnTúi lưới hoặc hộp có lỗ thoáng, không để kín khi còn ẩm

Chỗ dễ sai nhất là cất đồ khi còn hơi ẩm. Chăn, chiếu, ủng mà còn ẩm cho vào túi kín thì vài tháng sau mở ra là mốc và có mùi. Nếu đang mùa nồm, không phơi khô được, hoãn việc cất lại vài ngày hơn là cất vội.

Thứ tự làm cho một đợt đổi mùa

Đổi mùa trọn một nhà nên chia làm hai đợt, cách nhau một tới hai tuần, vì thời tiết chuyển mùa ở Việt Nam hay lật lại vài lần. Thứ tự gợi ý:

  1. Đợt một — lấy ra trước, cất sau: khi trời bắt đầu chuyển, chỉ lấy ra những món của mùa mới cần ngay (một chiếc chăn mỏng, một bộ áo ấm cho mỗi người). Đồ của mùa cũ vẫn để ngoài.
  2. Lọc ngay lúc lấy ra: món nào hỏng, chật, cả mùa trước không dùng tới thì đánh dấu để cho tặng hoặc bỏ, không đưa trở lại khu cất.
  3. Đợt hai — khi thời tiết đã ổn định: vệ sinh và cất đồ của mùa cũ (quạt, chiếu điều hoà hoặc ngược lại chăn dày, máy sưởi).
  4. Sắp lại khu cất trái mùa: đồ nặng xuống thấp, đồ nhẹ lên cao; thùng nào cũng ghi tên nhóm đồ và mùa ở mặt quay ra ngoài.
  5. Ghi một danh sách ngắn những gì đang nằm ở khu cất, dán trong cánh tủ hoặc lưu trong điện thoại, để mùa sau khỏi phải mở từng thùng.

Làm hai đợt có lợi thêm ở chỗ: đợt một chỉ tốn mười lăm, hai mươi phút, đợt hai mới là việc nặng và làm vào cuối tuần, có người phụ khi phải lấy đồ trên cao xuống.

Giữ đồ trái mùa khỏi ẩm mốc trong nhiều tháng

Khô trước khi kín. Mọi thứ phải khô hẳn và nguội hẳn trước khi cho vào túi, hộp. Đồ vừa là hoặc vừa sấy còn hơi nóng, cho vào túi kín sẽ đọng hơi nước.

Hộp kín cho đồ sợ ẩm, túi thoáng cho đồ cần thở. Hộp nhựa có nắp hợp với đồ điện nhỏ và đồ len. Chăn bông, chiếu cói, đồ da cần chút lưu thông khí, hợp với túi vải hoặc bọc vải hơn túi ni lông kín.

Gói hút ẩm và kiểm tra giữa mùa. Đặt gói hút ẩm trong hộp kín và thay khi bão hoà. Giữa mùa nồm hoặc mùa mưa, mở khu cất một lần để kiểm tra, nhất là thùng đặt sát tường ngoài hay dưới mái tôn.

Không đặt thùng sát tường ẩm, sát sàn. Kê thùng cách sàn một chút bằng pallet nhựa hoặc kệ thấp, cách tường vài phân để không khí đi qua. Nhà tầng trệt hay bị nước tràn càng cần chú ý.

Băng phiến và chất chống côn trùng dùng có chừng mực. Nhiều nhà quen dùng băng phiến; nếu dùng, đặt trong túi riêng, xa tầm trẻ nhỏ và vật nuôi, không để cạnh đồ ăn. Có thể thay bằng giữ đồ sạch, khô, kiểm tra định kỳ.

Đổi mùa ở nhà nhỏ không có kho

Căn hộ nhỏ, phòng trọ hay nhà tập thể thường không có chỗ cất sâu. Khi đó cần nhìn lại số lượng: một gia đình bốn người có cần bốn chiếc quạt đứng, ba chiếc chăn dày cho mỗi người không. Giảm số đồ trái mùa là cách duy nhất để việc xoay vòng còn ý nghĩa; nếu không, đồ mùa nào cũng sẽ nằm ở ngoài.

Những chỗ cất trái mùa tận dụng được trong nhà nhỏ: ngăn trên cùng tủ áo (thường cao, khó với nên hợp cho đồ ít dùng), gầm giường có ngăn kéo hoặc hộp dẹt, nóc tủ với điều kiện đồ nhẹ và không vượt quá mép tủ, khoảng trên cửa ra vào nếu có kệ chắc chắn. Đồ nặng như máy sưởi, quạt cây không nên đưa lên cao.

Với quạt đứng, có thể tháo trụ, gấp gọn đầu quạt vào thùng để chiếm ít chỗ hơn — nếu quạt cho phép tháo theo hướng dẫn đi kèm. Chăn dày có thể thay một phần bằng chăn mỏng dùng chồng lớp, vừa linh hoạt khi trời ấm lạnh thất thường vừa dễ cất hơn.

Nếu cả nhà chỉ có một khu cất nhỏ, ưu tiên cho đồ cồng kềnh và ít khi cần tới như quạt cây, chăn dày, máy sưởi. Quần áo trái mùa của từng người có thể gấp gọn vào một hộp dẹt riêng dưới gầm giường người đó, ai tự quản phần mình, khu cất chung khỏi bị lấn.

Nhà có người già, trẻ nhỏ: giữ một bộ đệm giữa hai mùa

Một ngăn chuyển mùa cho mỗi người. Thời tiết chuyển mùa ở Việt Nam hay trở đi trở lại: hôm trước còn nóng, hôm sau gió mùa về. Thay vì lục khu cất mỗi lần trời đổi, giữ cho mỗi người một ngăn nhỏ ở tầm với chứa một áo khoác mỏng, một đôi tất, một chiếc khăn. Ngăn này chỉ được cất hẳn khi mùa đã ổn định.

Đồ giữ ấm của ông bà để gần giường. Người lớn tuổi thường cần áo ấm, chăn mỏng ngay khi trời trở lạnh về đêm. Đặt chúng trong tủ đầu giường hoặc giỏ cạnh giường, không để trên ngăn cao bắt ông bà phải kiễng chân hay trèo ghế để lấy.

Đồ trẻ con xem lại trước khi cất. Trẻ lớn nhanh, đồ mặc vừa mùa này thường chật vào mùa sau. Lúc cất, ướm thử hoặc ước theo cỡ; món đã rõ là sẽ chật thì tách riêng để cho em nhỏ trong họ hàng hoặc cho tặng, đừng cất cả năm rồi mới phát hiện.

Máy sưởi và chăn điện ra sớm phải kiểm tra dây. Thiết bị sưởi nằm cất cả năm có thể bị chuột cắn hoặc dây gập gãy. Trước mùa lạnh, lấy ra kiểm tra bằng mắt: dây có nứt, phích có cháy sém không. Thấy bất thường thì mang đi kiểm tra ở thợ, không dùng tạm trong phòng có trẻ hay người già ngủ.

Khác biệt giữa ba miền khi đổi mùa

Ở miền Bắc, đổi mùa gắn với nóng lạnh rõ ràng và mùa nồm cuối đông đầu xuân. Đợt cất đồ đông nên chờ hết nồm, khi chăn đệm phơi khô được, thường vào khoảng tháng Tư tùy năm. Đợt cất đồ hè thì có thể làm khi gió mùa đầu tiên đã về và không còn nắng nóng quay lại.

Ở miền Trung, nhóm đồ xoay vòng chính gắn với mùa mưa bão cuối năm: áo mưa, ủng, đèn sạc, áo ấm cho những đợt lạnh ngắn, đồng thời phải tính chuyện kê đồ tránh ngập. Khu cất trái mùa nên ở tầng trên hoặc chỗ cao, vì ngập có thể đến nhanh. Ở miền Nam, nhóm xoay vòng là đồ mùa mưa và mùa khô: ủng, áo mưa, quạt, rèm chắn nắng; nhu cầu chăn dày ít hơn nhưng độ ẩm cao quanh năm nên việc giữ khô cho đồ cất càng quan trọng.

Khi chuyển nhà từ miền này sang miền khác, nên coi đây là dịp xem lại toàn bộ đồ theo mùa: chăn dày mang từ Bắc vào Nam có thể chỉ cần giữ một bộ cho khi về quê, phần còn lại cho đi. Điều chỉnh khu cất trái mùa theo khí hậu nơi ở mới, đừng giữ nguyên thói quen của chỗ cũ.

Câu hỏi thường gặp

Có nên dùng túi hút chân không cho chăn bông không?

Túi hút chân không tiết kiệm chỗ, hợp với chăn sợi tổng hợp và quần áo dày. Với chăn bông tự nhiên hay chăn lông, ép chặt quá lâu có thể làm ruột chăn xẹp, khó phồng lại. Nên đọc hướng dẫn trên nhãn chăn và không ép quá mức.

Quạt hơi nước cất đi cần lưu ý gì?

Đổ hết nước trong bình chứa, lau khô và để máy khô hẳn vài ngày trước khi cất, vì nước đọng lại trong bình hoặc tấm làm mát dễ sinh mùi và mốc. Tháo tấm làm mát nếu máy cho phép để phơi riêng. Cất ở tư thế đứng, không đè đồ nặng lên.

Bao lâu nên kiểm tra khu cất đồ trái mùa một lần?

Ít nhất một lần giữa mùa, nhất là lúc nồm ẩm hoặc mưa kéo dài. Mở các thùng sát tường ngoài, dưới mái tôn hoặc gần nhà tắm trước, ngửi xem có mùi ẩm không và thay gói hút ẩm nếu cần.

Nhà không có gác hay kho thì cất đồ trái mùa ở đâu?

Tận dụng ngăn trên cùng tủ áo, gầm giường bằng hộp dẹt, nóc tủ với đồ nhẹ. Quan trọng hơn là giảm bớt số lượng đồ trái mùa, vì nhà nhỏ không thể chứa hai bộ đồ đầy đủ cho hai mùa cùng lúc.

Có cần giặt chăn trước khi cất không?

Nên giặt hoặc ít nhất phơi thật khô, vì mồ hôi và bụi để lâu tạo môi trường cho mốc và côn trùng. Chăn quá to không giặt được ở nhà thì có thể mang đi giặt ở tiệm giặt, nhưng phải chắc chắn khô hẳn khi lấy về rồi mới cất.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138