Dỡ thùng ở nhà mới nên theo thứ tự: đồ lớn vào vị trí trước, rồi thùng sinh hoạt, rồi bếp và nhà tắm, phòng ngủ, cuối cùng mới tới phòng khách, sách và đồ trang trí. Thứ tự này đảm bảo mỗi tối trong tuần đầu cả nhà đều có chỗ ngủ, chỗ tắm và nấu được bữa đơn giản, trong khi những thùng ít cần còn đợi.
Dỡ thùng cũng là lần duy nhất bạn đặt mọi món đồ vào một căn nhà trống. Chỗ bạn đặt đồ lần đầu thường sẽ thành chỗ của nó trong nhiều năm. Bài này nói về cách tận dụng lần đầu đó: chia vùng tủ theo tần suất dùng, chừa chỗ trống, và xử lý những thùng chưa biết để đâu mà không để chúng nằm góc nhà cả năm.
Trước khi mở thùng: đồ lớn vào vị trí và nhà sạch
Giường, tủ áo, kệ, bàn ăn, sofa nên được đặt vào vị trí theo sơ đồ ngay khi chuyển vào, trước khi thùng đồ bị chất quanh. Dời một chiếc tủ khi xung quanh đã đầy thùng là việc mệt và dễ va quệt. Nếu chưa chắc vị trí, đặt tạm sát tường để không chắn lối, nhưng các món lớn nhất như giường và tủ áo nên vào đúng chỗ ngay ngày đầu.
Nếu có thể, lau dọn nhà mới một lượt trước khi chuyển đồ vào — nhất là bên trong tủ bếp, tủ âm tường, ngăn kéo. Mở thùng xong mới lau là phải bê đồ ra lần nữa. Kiểm tra luôn bên trong tủ có ẩm, mốc, có dấu hiệu côn trùng không; có thì xử lý trước khi đặt đồ vào.
Tủ cao, kệ sách cần neo tường thì neo ngay trước khi chất đồ lên, vì tủ đầy đồ thì khó xê dịch để khoan. Tường lạ chưa biết đường dây điện, đường ống bên trong thì hỏi chủ nhà hoặc nhờ thợ, đừng khoan liều.
Thứ tự mở thùng trong tuần đầu
Không cần mở hết trong một ngày. Một thứ tự gợi ý cho nhà cỡ vừa, sắp theo nhu cầu sinh hoạt:
| Thời điểm | Mở thùng nào | Mục tiêu |
|---|---|---|
| Tối đầu tiên | Thùng sinh hoạt, ga gối, đồ vệ sinh | Mọi người ngủ được, tắm được |
| Ngày thứ nhất, thứ hai | Bếp phần cơ bản, nhà tắm | Nấu được bữa đơn giản, nhà tắm dùng bình thường |
| Ngày thứ hai, thứ ba | Quần áo đang mặc, phòng ngủ | Mặc đồ đi làm, đi học không phải lục thùng |
| Cuối tuần đầu | Phòng trẻ nhỏ đầy đủ, phần còn lại của bếp | Nếp sinh hoạt gần như cũ |
| Tuần thứ hai | Phòng khách, sách, đồ trang trí, kho | Nhà hoàn chỉnh; quyết các thùng còn lại |
Phòng trẻ nhỏ nên được ưu tiên hơn bảng này nếu trẻ còn nhỏ: một góc ngủ với đồ quen thuộc ngay đêm đầu giúp trẻ dễ quen nhà mới hơn.
Chia vùng tủ theo tần suất dùng, không theo thói quen nhà cũ
Tầm vàng cho đồ dùng hằng ngày. Khoảng từ ngang hông tới ngang vai là vùng dễ lấy nhất. Bát đĩa dùng hằng ngày, gia vị chính, quần áo mặc thường xuyên đặt ở đây. Đồ dùng mỗi tuần đặt thấp hơn hoặc cao hơn một chút; đồ dùng vài lần mỗi năm đặt ở tủ trên cùng hoặc sát sàn.
Đặt đồ gần nơi dùng. Nồi chảo gần bếp nấu, bát đĩa gần chỗ rửa hoặc bàn ăn, khăn tắm gần nhà tắm. Nhà mới có bố cục khác, nên đừng xếp theo kiểu nhà cũ mà hãy xếp theo đường đi thật ở nhà mới.
Đồ nặng xuống thấp. Nồi to, thùng gạo, chồng sách, máy móc nặng đặt ngăn dưới. Ngăn cao chỉ chứa đồ nhẹ, kể cả khi chỗ đó còn trống.
Chừa chỗ trống. Đừng lấp đầy mọi ngăn tủ ngay tuần đầu. Chừa khoảng một phần nhỏ mỗi tủ trống để điều chỉnh khi đã sống thật vài tuần và phát hiện mình đặt sai chỗ.
Hoá chất, thuốc vào chỗ an toàn ngay. Nước tẩy, thuốc diệt côn trùng, thuốc men vào tủ cao hoặc tủ có khoá ngay khi mở thùng, nhất là nhà có trẻ nhỏ. Đây là việc không nên để "tuần sau".
Những thùng chưa biết để đâu
Sau một tuần, hầu như nhà nào cũng còn vài thùng mà không ai biết đặt đồ trong đó vào đâu: đồ trang trí không hợp nhà mới, dụng cụ ít dùng, giấy tờ lặt vặt, dây cáp. Chúng thường bị đẩy vào góc phòng, rồi vào kho, rồi nằm đó nhiều năm. Đây là nơi những đống đồ "không biết làm gì" ra đời.
Cách xử lý là đặt hạn cho chúng. Gom tất cả về một chỗ, ghi ngày lên thùng. Trong vòng một, hai tháng, mỗi khi cần món gì trong đó, lấy ra và tìm chỗ cho nó. Hết hạn mà thùng vẫn nguyên, nghĩa là cả nhà đã sống được mà không cần những món trong đó; lúc này là thời điểm tốt để cho đi phần lớn.
Riêng giấy tờ, ảnh, đồ kỷ niệm không áp dụng hạn này một cách máy móc; chúng cần được xem kỹ, nhưng nên có một buổi riêng trong tháng đầu để xếp vào chỗ cất lâu dài trước khi mùa mưa hay mùa nồm tới.
Dây cáp, sạc, điều khiển không rõ của thiết bị nào là nhóm hay tồn đọng nhất. Thử từng sợi với thiết bị đang có trong nhà; sợi nào khớp thì buộc gọn, cho vào túi ghi tên thiết bị. Sợi nào sau một tháng vẫn không khớp với thứ gì thì gần như chắc là của một món đã không còn, có thể mang tới nơi thu gom đồ điện tử.
Xử lý thùng giấy và vật liệu đóng gói
Thùng carton và giấy gói tích lại rất nhanh khi dỡ đồ, và nếu để lại trong nhà sẽ chiếm chỗ, hút ẩm, thu hút côn trùng.
- Mở xong thùng nào, bẹp thùng đó ngay, xếp thành một chồng phẳng ở một chỗ.
- Giấy gói, xốp bọc gom vào một túi lớn; phần còn sạch có thể giữ một ít cho lần sau, còn lại cho đi hoặc bỏ.
- Giữ lại vài thùng tốt nhất, gấp phẳng, cất nơi khô, cho những lần cần gửi đồ hay chuyển tiếp.
- Phần còn lại cho người thu mua phế liệu hoặc mang tới nơi thu gom theo quy định của khu dân cư, chung cư.
- Không để thùng carton dồn ở hành lang chung, cầu thang thoát hiểm hay trước cửa nhà người khác — đó là vật dễ cháy và có thể vi phạm nội quy toà nhà.
Nếu ở chung cư, hỏi ban quản lý về chỗ để vật liệu đóng gói và giờ được mang xuống; nhiều toà nhà có quy định riêng cho việc này trong tuần chuyển đến.
Sau một tháng: chỉnh lại theo nếp sống thật
Một tháng sống trong nhà mới sẽ cho thấy chỗ đặt nào đúng, chỗ nào sai. Có thể bạn phát hiện mình đi bộ qua cả phòng để lấy chiếc chảo dùng hằng ngày, hay mọi người luôn để chìa khoá ở bàn ăn thay vì móc treo ở lối vào. Đây là lúc dời đồ theo thói quen thật, chứ không bắt thói quen theo chỗ đặt ban đầu.
Cũng là lúc nhìn lại những món đồ mang từ nhà cũ mà chưa tìm được chỗ đứng: chiếc kệ không hợp với tường mới, bộ rèm không vừa cửa sổ. Món nào không dùng được nữa nên cho đi sớm, trước khi nó trở thành một phần cố định của góc kho. Ngược lại, những thiếu hụt thật như thiếu móc ở lối vào, thiếu kệ trong nhà tắm thì đến lúc này mới mua, khi đã biết rõ cần gì và đặt ở đâu.
Một danh sách ngắn những gì đã làm được và còn lại giúp việc dọn nhà mới không kéo dài vô hạn. Phần lớn gia đình hoàn tất việc ổn định nhà mới trong khoảng một tới hai tháng; lâu hơn thì thường là do còn những thùng chưa ai muốn quyết.
Lối vào và khu dùng chung: định chỗ ngay ngày đầu
Lối vào là nơi thói quen hình thành nhanh nhất ở nhà mới. Nếu ngày đầu chìa khoá, mũ bảo hiểm, giày dép bị đặt bừa, chúng sẽ cứ thế nằm đó. Ngay khi dọn vào, định một chỗ cho chìa khoá (móc hoặc khay), một chỗ cho giày dép, một chỗ cho mũ và áo mưa. Không cần đẹp, chỉ cần cố định; đẹp có thể làm sau.
Khu giặt phơi, nhà tắm, bếp là những khu dùng chung mà nhiều người chạm vào mỗi ngày. Quy ước nhỏ từ tuần đầu — giỏ đồ bẩn để đâu, khăn ai treo móc nào, rác phân loại ở đâu — dễ thiết lập hơn nhiều so với sửa lại sau vài tháng. Ghi lại vài quy ước đó và dán ở chỗ ai cũng thấy trong tháng đầu, đặc biệt khi nhà có người mới về ở cùng.
Ở chung cư, hỏi ban quản lý ngay tuần đầu về nơi đổ rác, giờ đổ rác, chỗ để xe, quy định về đồ để ngoài hành lang. Nhiều toà nhà không cho để giày dép, xe đạp, chậu cây ngoài hành lang vì lối thoát hiểm; biết sớm thì xếp chỗ trong nhà cho chúng từ đầu.
An toàn trong những ngày còn ngổn ngang
Lối thoát không bị chặn. Trong lúc thùng còn chất đầy, giữ ít nhất một lối đi thông từ mỗi phòng ngủ tới cửa ra. Biết rõ cửa thoát hiểm, cầu thang bộ của toà nhà ở đâu ngay từ đêm đầu.
Dao rọc giấy có chỗ để riêng. Dao rọc giấy, kéo dùng mở thùng dễ bị bỏ quên trên sàn hay trong đống giấy gói. Đặt một khay riêng cho chúng, dùng xong để lại đó, nhất là nhà có trẻ nhỏ.
Ổ cắm kéo dài không đi qua lối đi. Những ngày đầu hay phải kéo dây điện tạm. Không để dây vắt ngang lối đi, không cắm nhiều thiết bị công suất lớn trên một ổ kéo dài.
Thùng không chồng quá cao. Chồng thùng cao quá đầu người dễ đổ khi rút thùng dưới ra. Xếp thấp, thùng nặng ở dưới.
Đứng lên ghế để xếp tủ cao. Khi xếp đồ lên tủ bếp trên hay ngăn cao tủ áo, dùng thang gấp chắc chắn thay vì ghế xoay hoặc ghế nhựa, và có người đứng dưới đưa đồ.
Câu hỏi thường gặp
Có nên mở hết thùng trong ngày đầu tiên không?
Không cần. Ngày đầu chỉ nên mở thùng sinh hoạt, ga gối, đồ vệ sinh để mọi người ngủ và tắm được. Các phòng khác mở dần trong tuần theo thứ tự nhu cầu. Cố mở hết trong một ngày dễ khiến đồ bị đặt vội sai chỗ.
Có nên xếp đồ giống hệt nhà cũ cho quen không?
Chỉ nên giữ những thói quen thật sự tiện. Nhà mới có bố cục khác, nên đặt đồ theo nơi dùng và đường đi ở nhà mới. Sau vài tuần sống thật, điều chỉnh lại những chỗ chưa hợp.
Thùng chưa biết để đâu thì xử lý thế nào?
Gom về một chỗ và ghi ngày lên thùng. Trong một, hai tháng, món nào cần thì lấy ra và tìm chỗ. Hết hạn mà thùng vẫn nguyên thì có thể cân nhắc cho đi phần lớn, trừ giấy tờ và đồ kỷ niệm cần xem kỹ hơn.
Thùng carton sau khi chuyển nhà nên làm gì?
Bẹp phẳng ngay khi mở xong, giữ lại vài thùng tốt cho lần sau, phần còn lại cho người thu mua phế liệu hoặc mang tới nơi thu gom. Không để thùng ở hành lang chung hay cầu thang thoát hiểm.
Khi nào nên mua thêm kệ, hộp cho nhà mới?
Sau khi đã dỡ xong phần lớn thùng và sống thật vài tuần. Lúc đó mới biết rõ thiếu chỗ ở đâu, cần kệ cỡ nào. Mua trước khi dỡ thùng thường dẫn đến kệ không vừa chỗ hoặc mua thừa.
Tủ cao ở nhà mới có cần neo vào tường không?
Nên neo, nhất là nhà có trẻ nhỏ. Làm ngay khi đặt tủ, trước khi chất đồ lên. Nếu không rõ vị trí đường điện, đường nước trong tường thì hỏi chủ nhà hoặc nhờ thợ để khoan an toàn.