RongRai.comRộng Rãi
An toàn khi chất đồ

Tủ khoá đồ nguy hiểm trong nhà: gom thuốc, hoá chất, pin cúc và vật sắc về một chỗ

Vì sao để cao không đủ giữ an toàn cho trẻ, món nào cần vào tủ khoá, bố trí ngăn thuốc tách hoá chất, chọn chỗ đặt, kiểu khoá và thói quen trả đồ về ngay.

Wall-mounted white cabinet with a small lock in a Vietnamese hallway, an adult hand closing the door, a toddler seen from behind playing on the floor nearby, soft daylight

Thuốc men, hoá chất tẩy rửa đậm đặc, thuốc diệt côn trùng, pin cúc áo và vật sắc nhọn nên được gom về một tủ có khoá, đặt ở chỗ khô mát, cao hơn tầm với của trẻ, trong đó thuốc nằm tách hẳn khỏi hoá chất. Để cao thôi chưa đủ, vì trẻ biết leo sớm hơn cha mẹ nghĩ; để mỗi thứ một nơi thì không ai kiểm được hết.

Bài này không bàn danh mục tủ thuốc gia đình hay cách dùng thuốc, những chuyện đó cần hướng dẫn y tế riêng. Ở đây chỉ nói về việc cất: món nào thuộc nhóm "nguy hiểm", sắp xếp bên trong tủ ra sao, đặt tủ ở đâu, chọn khoá thế nào và giữ thói quen nào để tủ khoá thật sự có tác dụng.

Vì sao "để chỗ cao" không đủ giữ an toàn

Lời khuyên quen thuộc là để thuốc, hoá chất "xa tầm tay trẻ em", và nhiều nhà hiểu đơn giản là đặt lên nóc tủ lạnh, kệ cao trong bếp. Cách này có tác dụng với em bé còn bò, nhưng trẻ từ khoảng một, hai tuổi đã biết kéo ghế, dẫm lên ngăn kéo, trèo lên bàn. Trẻ lớn hơn còn quan sát người lớn cất ở đâu và tự tìm cách lấy. Chỗ cao không có khoá chỉ làm chậm trẻ một chút.

Thứ hai, đồ nguy hiểm để rải rác thì không ai nắm được nhà có những gì. Viên thuốc ông bà để trong túi áo, chai nước tẩy bồn cầu ở góc nhà tắm, lọ dầu xoa trên bàn nước, gói thuốc diệt kiến dưới gầm bếp. Mỗi món đều được người dùng "để tạm", và tạm dần thành cố định.

Một lý do khác ít ai nghĩ tới: viên giặt, viên rửa bát dạng túi gel có màu sắc sặc sỡ, mềm, trông như kẹo. Thuốc dạng kẹo dẻo, siro có vị ngọt cũng hấp dẫn trẻ theo cùng cách. Những món càng giống đồ ăn thì càng cần khoá, không chỉ để cao.

Thứ ba, ngộ độc trong nhà không chỉ xảy ra với trẻ. Người lớn tuổi mắt kém có thể uống nhầm thuốc vì vỉ thuốc giống nhau, hoặc nhầm chai hoá chất đã được rót sang chai khác. Một tủ khoá với thứ tự rõ ràng giúp giảm cả hai nhóm rủi ro.

Những món nên vào tủ khoá

Danh sách dưới đây là gợi ý theo nhóm. Mỗi nhà có thể có thêm những món khác; nguyên tắc là cái gì trẻ nuốt, uống, ngửi hoặc cầm vào mà có thể bị hại thì nên vào tủ.

  • Mọi loại thuốc: thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn, thuốc bổ dạng viên, vitamin dạng kẹo dẻo, thuốc nhỏ mắt, nhỏ mũi.
  • Một số loại dầu xoa, cao xoa: nhiều loại chứa thành phần có thể gây hại khi trẻ nuốt phải, dù người lớn quen dùng hằng ngày.
  • Hoá chất tẩy rửa đậm đặc: nước tẩy javen, chất thông cống, nước tẩy bồn cầu, viên giặt hoặc viên rửa bát dạng túi gel.
  • Thuốc diệt côn trùng, diệt chuột: cách dùng cụ thể thuộc chuyên đề diệt trừ côn trùng, ở đây chỉ nói chuyện cất.
  • Mỹ phẩm có cồn hoặc dung môi: nước rửa móng, thuốc nhuộm tóc, nước hoa.
  • Pin cúc áo và pin lithium rời: đặc biệt nguy hiểm nếu trẻ nuốt.
  • Vật sắc nhỏ: lưỡi dao cạo, dao rọc giấy, kim khâu, đinh ghim.
  • Bật lửa, diêm: trẻ tò mò với lửa và dễ bắt chước người lớn.

Danh sách nghe dài, nhưng khi gom lại thực tế thường chỉ vừa một tủ nhỏ treo tường hoặc hai ngăn trong một tủ lớn. Phần nhiều khoảng trống sẽ là cho thuốc.

Bố trí bên trong tủ: thuốc tách hoá chất

Gom về một chỗ không có nghĩa là bỏ chung một rổ. Bên trong tủ cần sắp theo nguyên tắc: thuốc ở trên, hoá chất ở dưới, vật nhỏ trong hộp có nắp.

NgănChứa gìVì sao
Ngăn trênThuốc người lớn đang dùng, xếp theo ngườiLấy hằng ngày, cần dễ thấy nhãn
Ngăn giữaThuốc của trẻ kèm dụng cụ đo, thuốc dự phòngTách riêng để không nhầm liều, nhầm người
Hộp nhỏ có nắpPin cúc, lưỡi dao cạo, kim, bật lửaVật nhỏ dễ lăn rơi, cần hộp kín
Ngăn dưới cùngHoá chất tẩy rửa, thuốc diệt côn trùngNếu rò, chất lỏng không nhỏ xuống thuốc
Khay hứng dưới hoá chấtĐặt chai lọ hoá chất trong khayGiữ rò rỉ trong khay, không lan ra tủ

Trong ngăn thuốc, xếp mỗi người một hộp có ghi tên giúp tránh nhầm lẫn khi nhiều người cùng dùng thuốc. Thuốc của trẻ để cùng dụng cụ đo liều đi kèm, không dùng thìa ăn cơm để đong. Khi mua thêm thuốc, đặt hộp mới ra sau hộp cũ để dùng hộp cũ trước.

Nếu không có tủ đủ lớn, có thể dùng hai tủ: một tủ thuốc ở chỗ khô mát trong nhà, một tủ hoá chất có khoá gần khu giặt hoặc nhà tắm. Điều quan trọng là thuốc không bao giờ nằm chung khoang với hoá chất, và hoá chất không nằm cạnh thực phẩm.

Hoá chất tẩy rửa: cất cách xa nhau, xa thực phẩm, giữ nguyên nhãn

Hoá chất tẩy rửa là nhóm đồ nguy hiểm có số lượng nhiều nhất trong nhà và được dùng hằng ngày, nên cũng là nhóm hay bị "để tạm" nhất. Khi gom về tủ, có ba nguyên tắc về vị trí. Thứ nhất, hoá chất không ở cùng khoang với thực phẩm, gia vị, bát đĩa; một chai rò rỉ nhỏ hay hơi bay ra trong tủ kín cũng có thể ám vào đồ ăn.

Thứ hai, những chất không được trộn với nhau thì cũng không nên đứng sát nhau trên kệ. Ví dụ quen thuộc là nước tẩy javen với các chất tẩy có tính axit như một số loại nước tẩy bồn cầu, tẩy cặn; khi hai thứ này gặp nhau có thể sinh khí độc. Đặt chúng ở hai khay riêng, hai đầu kệ, để nếu một chai rò thì không chảy sang chai kia.

Thứ ba, giữ nguyên chai gốc có nhãn và nắp an toàn trẻ em nếu có. Nhãn cho biết thành phần và cách sơ cứu, là thứ nhân viên y tế cần khi có sự cố. Mua loại có nắp vặn khó mở, đóng nắp đến khi nghe tiếng khớp sau mỗi lần dùng. Dung dịch đã pha loãng để lau nhà không giữ qua ngày.

Chọn chỗ đặt tủ và kiểu khoá

Không đặt tủ thuốc trong nhà tắm. Nhà tắm ẩm và nóng sau mỗi lần tắm nước ấm, không hợp để bảo quản nhiều loại thuốc. Hành lang, phòng ngủ người lớn hoặc góc phòng khách khô ráo là lựa chọn tốt hơn.

Không đặt cạnh bếp hay chỗ nắng chiếu. Nhiệt làm thuốc biến chất và làm hoá chất bay hơi nhanh hơn. Tủ hoá chất cũng không nên sát bếp nấu.

Cao hơn tầm với của trẻ và có khoá. Hai lớp bảo vệ bổ sung cho nhau: chỗ cao làm chậm, khoá chặn hẳn. Không đặt ghế, ngăn kéo hay kệ thấp ngay dưới tủ để tránh trở thành bậc leo.

Chốt trẻ em, khoá chìa hay khoá số. Chốt trẻ em gắn trong cửa tủ tiện, dễ lắp, phù hợp với trẻ nhỏ; trẻ lớn có thể tìm ra cách mở. Khoá chìa hoặc khoá số chắc hơn nhưng phải có chỗ giữ chìa ổn định, người lớn nào cũng biết, trẻ không biết.

Tủ hoá chất dưới bồn rửa. Nhiều nhà vẫn để hoá chất dưới bồn rửa vì tiện. Nếu vậy, cửa tủ phải có chốt, chai lọ đặt trong khay, và không để chung với khăn lau, đồ khô.

Thói quen giữ tủ khoá có tác dụng mỗi ngày

Tủ khoá chỉ an toàn khi đồ thật sự nằm trong đó. Phần lớn tai nạn xảy ra trong mấy phút đồ đang "để ngoài tạm".

  1. Lấy ra, dùng, trả về ngay. Không để vỉ thuốc trên bàn ăn chờ uống sau bữa, không để chai tẩy rửa cạnh bồn cầu sau khi cọ.
  2. Không rót hoá chất sang chai nước, chai nước ngọt hay cốc. Giữ nguyên bao bì gốc có nhãn.
  3. Pha hoá chất để lau nhà xong thì đổ bỏ phần thừa đúng chỗ, không để xô nước pha trên sàn khi trẻ đang chơi.
  4. Khi có khách đến chơi, nhắc khách để túi xách lên cao; trong túi người lớn thường có thuốc, dầu xoa, bật lửa.
  5. Khi ông bà, người thân mang thuốc theo đến ở, mời họ dùng chung tủ khoá, mỗi người một hộp có ghi tên.
  6. Mỗi dịp dọn nhà lớn, mở tủ ra rà một lượt: thuốc hết hạn, chai hoá chất đã khô hay rò, vật không còn dùng thì xử lý.

Quy tắc cuối cùng là chìa khoá. Chìa để cắm sẵn trên tủ thì tủ không còn là tủ khoá. Treo chìa ở một chỗ cố định cao, người lớn biết, hoặc dùng khoá số và chỉ người lớn biết mã.

Ông bà dùng nhiều thuốc, nhà có trẻ đến chơi: những tình huống dễ sót

Nhà có người lớn tuổi điều trị bệnh mạn tính thường có rất nhiều thuốc, và người dùng muốn để thuốc gần mình: đầu giường, bàn nước, túi áo. Bắt họ mở tủ khoá mỗi lần uống thuốc dễ gây phiền và có thể dẫn đến quên thuốc. Một cách dung hoà là dùng hộp chia liều theo ngày có nắp chắc, đặt ở chỗ người lớn tuổi với tới được nhưng trẻ khó với, còn thuốc dự trữ vẫn nằm trong tủ khoá. Việc chia liều nên theo hướng dẫn của bác sĩ, dược sĩ.

Nhà không có trẻ nhỏ nhưng thỉnh thoảng có cháu đến chơi là nhà dễ sót nhất, vì thói quen an toàn chưa bao giờ được lập. Trước những dịp như Tết, giỗ, nghỉ hè, nên đi một vòng thu gom thuốc, hoá chất, dầu xoa, bật lửa về tủ khoá, ít nhất là trong thời gian có trẻ ở nhà.

Người giúp việc, người trông trẻ cũng cần biết tủ ở đâu, chìa ở đâu và quy tắc trả về ngay. Một lời dặn rõ ràng có giá trị hơn nhiều so với việc mỗi người tự đoán cách cất. Nếu nhà thuê người trông trẻ theo giờ, dành năm phút chỉ tận tay tủ khoá ngay buổi đầu tiên.

Câu hỏi thường gặp

Trẻ uống nhầm thuốc hoặc hoá chất thì làm gì trước?

Giữ bình tĩnh, lấy chai lọ hoặc vỉ thuốc trẻ đã uống, gọi 115 hoặc đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất ngay, kể cả khi trẻ chưa có biểu hiện gì. Không tự gây nôn, không cho uống thứ gì để "giải" khi chưa có hướng dẫn của nhân viên y tế.

Thuốc cất trong tủ lạnh thì có cần khoá không?

Một số thuốc cần bảo quản lạnh theo hướng dẫn. Tủ lạnh là chỗ trẻ mở hằng ngày, nên thuốc nên để trong hộp có nắp chắc, ở ngăn trên cao hoặc phía trong, không lẫn với thức ăn. Nhà có trẻ hay mở tủ lạnh có thể dùng chốt khoá cửa tủ lạnh.

Có nên để hoá chất tẩy rửa trong nhà tắm cho tiện?

Có thể để một lượng nhỏ đang dùng, trong tủ hoặc kệ có chốt, trên cao, không để trên sàn hay cạnh bồn cầu. Hoá chất đậm đặc như thông cống, tẩy mạnh và chai dự trữ nên về tủ khoá chung. Javen và các chất có tính axit nên để cách xa nhau, không trộn.

Tủ khoá nên là tủ gỗ hay tủ kim loại?

Chất liệu không quan trọng bằng việc có khoá chắc, đặt ở chỗ khô mát và không bị trẻ leo tới. Tủ kim loại bền với hoá chất rò hơn, tủ gỗ cần khay hứng dưới chai lọ. Tủ nhựa có khoá cũng dùng được cho thuốc, miễn đặt xa nguồn nhiệt.

Thuốc hết hạn trong tủ thì bỏ thế nào?

Không nên đổ thuốc xuống bồn cầu hay cống trừ khi hướng dẫn đi kèm cho phép. Gom thuốc hết hạn vào túi, hỏi nhà thuốc, cơ sở y tế hoặc chính quyền địa phương về cách thu gom. Nếu phải bỏ vào rác sinh hoạt, làm theo hướng dẫn của dược sĩ để thuốc không bị trẻ hay vật nuôi lục ra.

Chốt trẻ em dán bằng keo có đủ chắc không?

Chốt dán bằng keo lắp nhanh, không khoan, hợp với nhà thuê. Độ bám phụ thuộc vào bề mặt tủ và độ ẩm, có thể bong theo thời gian. Kiểm chốt định kỳ, thay khi thấy lỏng. Với tủ chứa hoá chất mạnh, nên dùng chốt bắt vít hoặc khoá thật.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138