RongRai.comRộng Rãi
An toàn khi chất đồ

Kệ chứa đồ chống lật: lắp cho vững, xếp nặng dưới nhẹ trên và bắt vít vào tường

Vì sao kệ sắt, kệ nhựa chứa đồ trong nhà bị nghiêng rồi đổ, cách kiểm trước khi chất đồ, chia tải từng tầng và cố định kệ vào tường cho chắc.

Vietnamese man seen from behind fixing a tall metal storage rack to a brick wall with an anti-tip strap, plain cardboard boxes on lower shelves, soft morning light

Một chiếc kệ chứa đồ đứng vững khi thoả ba điều: chân đặt trên nền phẳng, trọng tâm nằm thấp vì đồ nặng ở tầng dưới, và đỉnh kệ được giữ vào tường bằng vít hoặc dây đai. Thiếu một trong ba, kệ vẫn đứng yên hằng ngày nhưng sẽ đổ vào đúng lúc có người kéo mạnh một thùng ở tầng trên, có trẻ bám leo, hay nhà rung khi xe tải chạy qua.

Bài này dành cho những chiếc kệ sắt lỗ, kệ nhựa lắp ghép, kệ gỗ nhiều tầng mà nhà Việt hay dùng làm kho đồ ở phòng sau, gác lửng, gầm cầu thang hay ban công. Bạn sẽ có trình tự kiểm kệ trước khi chất đồ, cách chia đồ theo tầng, cách chọn kiểu bắt vít hợp với loại tường, và lịch kiểm lại để kệ không âm thầm yếu đi theo năm tháng.

Vì sao kệ chứa đồ đổ dù trông rất chắc

Kệ đổ hiếm khi vì gãy. Phần lớn trường hợp là kệ bị lật: trọng tâm của cả khối kệ cộng đồ dịch lên cao và ra phía trước, chỉ cần một lực nhỏ ở tầng trên là cả khối quay quanh mép chân trước. Kệ càng cao, càng nông, càng nhiều đồ nặng ở trên thì lực cần để lật càng nhỏ. Một chiếc kệ cao gần sát trần mà sâu chỉ bằng một gang tay là dạng dễ lật nhất, dù khung thép dày đến đâu.

Nguyên nhân thứ hai là nền không phẳng. Nhà ống lát gạch lâu năm, sân thượng láng dốc thoát nước, gác lửng ván gỗ võng giữa đều khiến kệ nghiêng sẵn vài độ về một phía. Bằng mắt thường bạn khó thấy, nhưng đồ trên kệ sẽ dồn dần về phía thấp, các thùng xô lệch ra mép, rồi đến một ngày kệ ngả theo chiều đó.

Nguyên nhân thứ ba nằm ở người dùng. Người lớn kéo thùng ở tầng cao ra phía mình, trẻ nhỏ dẫm lên tầng thấp làm bậc, có người tựa lưng hoặc treo túi nặng lên cạnh kệ. Mỗi hành động đều cộng thêm một lực đẩy về phía trước. Thêm vào đó, kệ lắp ghép theo thời gian sẽ lỏng ốc, chốt nhựa mỏi, khớp nối nứt chân chim. Hiểu ba nhóm nguyên nhân này, bạn sẽ thấy các bước dưới đây không phải thủ tục thừa mà đánh đúng vào từng chỗ yếu.

Kiểm kệ trước khi chất đồ lên: sáu điểm trong mười phút

Dù kệ mới mua hay kệ cũ chuyển từ nhà khác sang, bạn nên kiểm một lượt trước khi đặt món đầu tiên lên. Mười phút này rẻ hơn rất nhiều so với dọn một đống đồ vỡ.

  • Chân đế: đặt kệ trống, ấn mạnh vào từng góc trên cùng xem kệ có cập kênh không. Có thì kê lại bằng miếng đệm cứng, không kê bằng giấy gấp hay mẩu gỗ vụn dễ trượt.
  • Ốc và chốt: đếm đủ số ốc, chốt theo từng góc từng tầng. Kệ sắt lỗ thường thiếu ốc ở tầng giữa vì người lắp nghĩ tầng giữa không quan trọng.
  • Thanh giằng: kệ cao từ ba tầng trở lên nên có giằng chéo ở mặt sau hoặc hai bên. Thiếu giằng, kệ sẽ đưa qua đưa lại như hình bình hành khi bạn lay nhẹ.
  • Mặt kệ: nhìn ngang mặt từng tầng xem có võng giữa không. Ván ép đã võng là đã quá tải hoặc ngấm ẩm, không nên tiếp tục chất đồ nặng lên.
  • Khớp nối kệ nhựa: soi kỹ chỗ cột cắm vào mặt kệ, vết nứt nhỏ màu trắng là dấu hiệu nhựa đã mỏi.
  • Thông tin tải trọng: tìm trên thân kệ, hộp hoặc giấy đi kèm mức tải cho mỗi tầng. Không tìm thấy thì coi như kệ chịu tải thấp và chỉ dùng cho đồ nhẹ.

Kệ trượt bài kiểm ở điểm nào thì sửa điểm đó trước rồi mới chất đồ. Riêng kệ đã nứt khớp hoặc võng mặt rõ, cách an toàn nhất là chuyển nó sang chứa đồ nhẹ như chăn gối, hộp giấy rỗng.

Tải trọng từng tầng: những món nhìn nhẹ mà nặng

Khó nhất khi chia tải là người ta thường đoán sai cân nặng của đồ. Một thùng carton cỡ vừa đựng sách đã nặng hơn bạn tưởng rất nhiều. Bảng dưới đây không đưa con số cụ thể vì mỗi món mỗi khác, mà giúp bạn nhận ra nhóm đồ nào cần để thấp.

Nhóm đồVì sao nặng hơn mắt thấyTầng nên để
Sách, tạp chí, giấy inGiấy rất đặc, thùng nhỏ mà nặng; dễ làm võng mặt kệ vánTầng sát sàn hoặc tầng thứ hai
Nước đóng chai, gạo, nước mắm, dầu ănChất lỏng và hạt dồn khối, thùng nguyên đai rất nặngTầng thấp nhất, không xếp chồng cao
Dụng cụ sửa chữa, đinh vít, hộp sơnKim loại nặng, hộp nhỏ dễ đánh giá thấpTầng thấp, hộp có quai cầm chắc
Bát đĩa, nồi niêu ít dùngSành sứ, gang nặng và vỡ đượcTầng thấp hoặc tầng giữa, không lên cao
Quần áo, chăn màn, gốiCồng kềnh nhưng nhẹ, rơi không gây thương tích lớnTầng trên cùng là hợp lý
Hộp đồ kỷ niệm, giấy tờ cũNặng vừa, quý, cần tránh ẩm sànTầng giữa, cách sàn một tầng

Một mẹo nhanh: nhấc thử từng thùng trước khi đặt lên. Món nào bạn phải gồng hai tay mới nhấc nổi thì món đó không được đặt cao hơn ngực. Khi kệ có thông số tải, bạn vẫn nên chất dưới mức đó một khoảng, vì thông số thường đo với tải dàn đều trên mặt kệ phẳng, còn ở nhà đồ hay dồn vào một góc.

Xếp nặng dưới nhẹ trên theo ba vùng chiều cao

Vùng thấp, từ sàn đến ngang gối. Nơi đặt đồ nặng nhất và đồ ít khi lấy. Nặng ở đây kéo trọng tâm kệ xuống, làm kệ vững hơn. Tầng sát sàn nên kê cách nền một chút hoặc dùng thùng nhựa có đáy kín, vì nền nhà Việt hay ẩm vào mùa nồm và khi lau sàn nước dễ thấm vào đáy thùng carton.

Vùng giữa, từ gối đến ngang vai. Đây là vùng lấy đồ thuận tay nhất, không phải cúi sâu cũng không phải kiễng chân. Đồ dùng thường xuyên, đồ nặng vừa nên dồn vào vùng này. Với người thấp hoặc người lớn tuổi trong nhà, vùng giữa thực tế thấp hơn, bạn nên ướm theo người hay lấy đồ nhất chứ không theo người cao nhất.

Vùng cao, trên ngang vai. Chỉ dành cho đồ nhẹ, mềm, ít dùng: chăn đông, gối dự phòng, hộp rỗng, túi vải. Muốn lấy đồ ở đây phải với tay hoặc dùng bậc kê, nên món nào rơi trúng đầu cũng không được gây thương tích. Không đặt thuỷ tinh, gốm, đồ kim loại ở vùng này dù chúng nhẹ.

Mép trước của từng tầng. Đồ nên đẩy sát vào trong, chừa mép trước trống một chút. Thùng thò ra mép vừa làm trọng tâm dịch ra ngoài vừa dễ bị quệt rơi khi đi ngang. Nếu thùng dài hơn chiều sâu kệ, đó là dấu hiệu thùng không hợp kệ, cần đổi thùng chứ không cố đặt.

Bắt vít kệ vào tường đúng với từng loại tường

Bắt vít là lớp bảo hiểm cuối cùng: dù đồ xếp sai hay có người kéo mạnh, kệ vẫn không lật ra ngoài. Cách làm phụ thuộc vào tường nhà bạn, nên xác định loại tường trước khi khoan.

  1. Gõ thử tường. Tiếng đặc chắc thường là tường gạch hoặc bê tông; tiếng bộp rỗng là vách thạch cao, tấm xi măng nhẹ hoặc vách gỗ.
  2. Với tường gạch, bê tông: dùng tắc kê nhựa hoặc tắc kê sắt cỡ phù hợp với vít, khoan đúng đường kính, bắt vào một ke góc hoặc dây đai nối với đỉnh kệ. Vị trí bắt nên ở thanh ngang trên cùng của kệ, không ở tầng giữa.
  3. Với vách thạch cao: không bắt vít thẳng vào tấm thạch cao để giữ kệ nặng. Cần tìm thanh khung xương phía sau hoặc dùng loại tắc kê chuyên cho vách rỗng; kệ chứa đồ nặng nên nhờ thợ có kinh nghiệm xử lý.
  4. Tránh khoan vào chỗ có thể đi dây điện hay ống nước âm tường, thường là đường thẳng đứng phía trên, dưới ổ cắm, công tắc hoặc chạy ngang gần sàn. Không chắc thì hỏi thợ điện nước trước khi khoan.
  5. Sau khi bắt, lay mạnh đỉnh kệ về phía mình. Kệ đã giữ chắc thì chỉ rung nhẹ tại chỗ, không có khe hở mở ra giữa kệ và tường.

Nhà thuê không được khoan tường thì vẫn còn lựa chọn: đặt kệ thấp hơn thay vì kệ cao, đặt hai kệ quay lưng vào nhau rồi nối chặt thành một khối có đế rộng, hoặc đặt kệ vào hốc tường để ba mặt có chỗ tựa. Bạn nên trao đổi với chủ nhà, nhiều chủ nhà đồng ý cho bắt vài vít nếu cam kết trám lại khi trả nhà.

Đặt kệ ở đâu để nếu có sự cố cũng ít hại nhất

Ngay cả kệ đã bắt vít, bạn vẫn nên nghĩ đến trường hợp xấu: đồ rơi khỏi kệ, hoặc vít bung sau nhiều năm. Vì thế vị trí đặt kệ cũng là một lớp an toàn. Không đặt kệ cao sát đầu giường, cạnh nôi em bé hay ngay sau ghế sofa nơi có người ngồi lâu. Không đặt kệ chắn trước cửa ra vào, đầu cầu thang hay lối đi duy nhất ra ban công, vì khi kệ đổ nó sẽ chặn đúng đường thoát.

Không đặt kệ chứa đồ trước tủ điện, cầu dao hay van nước tổng. Lúc có sự cố, bạn cần với tới những chỗ này trong vài giây, không phải dỡ ba tầng thùng mới chạm được. Cũng nên tránh đặt kệ sát bếp nấu hoặc cạnh máy nước nóng, vì nhiệt làm nhựa giòn và đồ giấy dễ bén lửa.

Lối đi trước kệ cần đủ rộng để bạn đứng thẳng, kéo thùng ra mà không phải xoay người trong tư thế vặn lưng. Khoảng thường gặp là vừa một người đứng cộng chiều sâu thùng, nhưng nhà mỗi người một khác nên đo theo thùng lớn nhất bạn định đặt lên. Nếu lối đi quá hẹp, người ta sẽ có xu hướng kéo thùng chéo, tạo đúng lực làm kệ lật.

Kiểm lại kệ theo dịp, đừng đợi nó lắc mới xem

Sau mỗi lần dọn lớn. Dọn Tết, đổi mùa hay sắp xếp lại kho là lúc thứ tự nặng nhẹ dễ bị đảo lộn nhất. Khi xếp xong, đứng lùi lại nhìn tổng thể: tầng trên có thùng nào trông nặng hơn tầng dưới không.

Sau khi chuyển kệ sang chỗ khác. Mỗi lần tháo ra lắp lại, ốc dễ bị thiếu và vít tường cũ không còn dùng được. Coi như kệ mới, chạy lại sáu điểm kiểm ở trên.

Khi nghe tiếng cót két hoặc thấy kệ hơi đưa. Đây là tín hiệu ốc đã lỏng hoặc vít tường đã bắt đầu tuột. Dỡ bớt đồ tầng trên, siết lại rồi mới chất tiếp.

Khi nhà có trẻ bắt đầu biết vịn đứng và leo. Lúc này kệ không chỉ chịu tải đồ mà còn có thể chịu cả sức nặng của một em bé bám vào. Kệ chưa bắt vít thì đây là thời điểm phải bắt.

Câu hỏi thường gặp

Kệ thấp chỉ cao ngang hông có cần bắt vít vào tường không?

Kệ thấp và rộng khó lật hơn nhiều so với kệ cao và nông, nên với người lớn dùng thì thường không bắt buộc. Tuy vậy, nếu nhà có trẻ hay leo trèo, hoặc kệ hẹp mà đặt ngăn kéo kéo ra được, bạn vẫn nên cố định một điểm để tránh kệ ngả khi trẻ dẫm lên ngăn kéo hay tầng dưới.

Kệ nhựa lắp ghép có dùng để chứa đồ nặng được không?

Kệ nhựa phù hợp với đồ nhẹ và vừa như quần áo, đồ khô, hộp nhỏ. Nhựa mỏi dần theo thời gian, nhất là khi để nơi nắng nóng như ban công hay sân thượng, khớp nối có thể nứt mà không báo trước. Đồ nặng như sách, nước, dụng cụ nên để trên kệ khung kim loại hoặc kệ gỗ chắc, tầng thấp.

Dây đai chống lật và ke góc kim loại, loại nào tốt hơn?

Cả hai đều giữ đỉnh kệ không ngả ra ngoài nếu bắt đúng vào tường đặc. Ke góc cứng giữ kệ sát tường, gần như không cho rung. Dây đai cho phép kệ nhích nhẹ nhưng không đổ, tiện cho tường không thẳng. Quan trọng hơn loại vật tư là điểm bắt trên tường phải chắc và bắt ở phần trên cùng của kệ.

Xếp thùng chồng lên nhau trên mặt kệ có sao không?

Chồng hai thùng nhẹ thì không sao, nhưng chồng cao làm trọng tâm tầng đó nhô lên và thùng trên dễ trượt rơi khi bạn rút thùng dưới. Nếu phải chồng, đặt thùng nặng ở dưới, thùng nhẹ ở trên, chiều cao chồng không vượt khoảng trống giữa hai tầng và không chồng ở tầng trên cùng.

Tường nhà cũ bị bở, khoan vào là vữa rơi thì làm sao?

Tường bở giữ vít kém, kệ bắt vào có thể bung khi bị kéo. Bạn có thể tìm vị trí có cột hoặc dầm bê tông để bắt, dùng tắc kê dài hơn, hoặc đổi sang kệ thấp, đế rộng để không phụ thuộc vào tường. Tường có dấu hiệu nứt lớn, ẩm lâu ngày thì nên nhờ thợ xem cả phần tường trước.

Có cần để khe hở giữa kệ và tường không?

Với tường hay ẩm, một khe nhỏ giúp không khí lưu thông, đồ sát tường đỡ mốc. Nhưng khe càng rộng thì khi lật kệ càng có đà, nên nếu chừa khe vẫn phải có dây đai hoặc ke giữ ở đỉnh. Đồ giấy, vải đặt ở kệ sát tường ẩm nên cho vào thùng nhựa có nắp.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138