RongRai.comRộng Rãi
An toàn khi chất đồ

Đồ chắn lối thoát khi cháy: rà đường từ chỗ ngủ ra ngoài, dời đồ dễ cháy khỏi lối đi

Cách đi thử từ từng chỗ ngủ ra ngoài để tìm đồ đang chắn lối, những vị trí nhà Việt hay chất đồ nhất và nơi không được dồn đồ dễ cháy như giấy, xốp, nệm.

Narrow staircase landing in a Vietnamese tube house cleared of clutter, a person seen from behind carrying a cardboard box downstairs, evening light through a small window

Đồ đạc trở thành mối nguy khi cháy không phải vì bản thân chúng bắt lửa, mà vì chúng nằm đúng trên con đường bạn cần chạy ra. Một chồng thùng ở chiếu nghỉ cầu thang, chiếc xe máy dựng chéo trước cửa, ô thoát trên chuồng cọp bị kệ che kín: lúc bình thường chỉ là bất tiện, lúc nhà đầy khói lại là thứ quyết định ai ra được.

Bài này không thay cho kế hoạch thoát hiểm của gia đình hay huấn luyện phòng cháy. Nó tập trung vào một việc cụ thể: rà toàn bộ đường thoát trong nhà dưới góc nhìn của người chất đồ, tìm những món đang chắn, đang thu hẹp hoặc đang chất thêm "nhiên liệu" dọc lối đi, rồi dời chúng đi đúng chỗ. Gặp cháy, việc đầu tiên vẫn là thoát ra và gọi 114.

Vì sao đồ chất trong nhà làm cháy nguy hiểm hơn

Trong nhiều đám cháy nhà ở, khói mới là thứ đe doạ người trước. Khói nóng bốc lên cao, lan theo cầu thang và hành lang rất nhanh, làm tầm nhìn gần như bằng không chỉ sau một thời gian ngắn. Lúc đó người trong nhà phải tìm đường bằng tay và trí nhớ. Một con đường quen thuộc mà nay có thêm chồng thùng, xe đạp hay giá phơi sẽ khiến người ta va vấp, ngã, mất phương hướng.

Đồ chất dọc lối đi còn góp thêm vật liệu cho lửa. Giấy, carton, xốp, vải, nệm mút, đồ nhựa cháy nhanh và sinh nhiều khói đặc. Nếu những thứ này nằm ở tầng trệt, gần cửa ra hoặc dưới gầm cầu thang, chúng có thể biến đúng lối thoát duy nhất thành nơi cháy dữ nhất.

Cuối cùng là cửa. Cửa ra ban công bị kệ đè, cửa sân thượng khoá mà chìa nằm trong một hộp đồ nào đó, cửa sắt kéo bị thùng chặn không mở hết: mỗi thứ chỉ chậm vài chục giây, nhưng trong khói thì vài chục giây là rất dài. Nhà ống nhiều tầng của Việt Nam thường chỉ có một cầu thang và một cửa chính, nên mỗi lối đi phụ như ban công, sân thượng, cửa sau càng phải giữ thông.

Đi thử từ chỗ ngủ ra ngoài: cách rà lối thoát trong một buổi tối

Cách tốt nhất để thấy đồ đang chắn là tự đi con đường đó, theo đúng hoàn cảnh xấu nhất: buổi tối, đèn yếu, vội. Bạn có thể làm cùng cả nhà, mỗi người đi từ chỗ ngủ của mình.

  1. Bắt đầu từ từng giường, từng võng, cả chỗ ngủ trưa của người lớn tuổi. Xác định hai hướng ra: đường chính qua cầu thang và cửa trước, đường phụ qua ban công, sân thượng hoặc cửa sau.
  2. Tắt bớt đèn, chỉ để ánh sáng yếu, đi chậm theo đường chính. Ghi lại mọi chỗ bạn phải nghiêng người, bước qua, hay đưa tay gạt đồ.
  3. Ở mỗi cánh cửa trên đường đi, mở hết cỡ. Cửa nào không mở hết vì vướng đồ phía sau thì ghi lại.
  4. Kiểm chìa khoá: cửa sân thượng, cửa sắt, ô thoát trên chuồng cọp có khoá không, chìa ở đâu, người trong nhà có ai không biết chỗ để chìa.
  5. Đi đường phụ. Ban công có bị chất đồ kín đến lan can không, sân thượng có lối từ cửa ra khoảng trống hay bị chồng thùng chắn.
  6. Tổng hợp danh sách, sắp theo mức nguy hiểm: thứ chắn hẳn cửa trước, thứ thu hẹp cầu thang sau, thứ chỉ gây vướng làm cuối.

Việc rà này nên làm lại sau mỗi lần dọn lớn, khi có người mới về ở, khi nhà bắt đầu nhận thêm hàng hoá hoặc khi thay đổi chỗ để xe. Lối thoát hôm nay thông không có nghĩa tháng sau vẫn thông.

Những chỗ nhà Việt hay chất đồ nhất dọc đường thoát

Mỗi kiểu nhà có điểm nghẽn riêng, nhưng có vài vị trí lặp lại ở rất nhiều gia đình. Bảng dưới gom những chỗ đó cùng cách xử lý theo hướng cất đồ.

Vị tríĐồ hay bị chấtVì sao nguy hiểmHướng xử lý
Lối vào tầng trệtXe máy, xe đạp, thùng hàng, giày dépThu hẹp cửa chính, xe có xăng và pinChừa một làn đi thẳng từ cầu thang ra cửa, dựng xe song song tường
Gầm cầu thangThùng carton, nệm cũ, đồ nhựaLửa ở đây bốc thẳng lên theo cầu thangChỉ để đồ khó cháy hoặc tủ có cánh đóng kín
Bậc thang, chiếu nghỉChồng sách, chậu cây, giỏ đồ chờ mang lênGây vấp ngã khi xuống vội trong khóiKhông để đồ trên bậc, chiếu nghỉ chỉ để vật cố định nhỏ
Ban công, chuồng cọpKệ, thùng, giá phơi che kín ô mởMất đường thoát phụ và chỗ cứu hộ tiếp cậnGiữ trống phần trước ô mở được
Cửa sân thượngĐồ cũ chất trước cửa, chìa khoá lạcKhông mở được khi cần thoát lên trênDọn trống lối từ cửa ra, chìa để chỗ cố định ai cũng biết
Cửa sau bếpBao gạo, thùng nước, két bia vỏĐường phụ gần nơi dễ phát cháy nhấtDời đồ nặng sang tường bên, chừa lối

Đọc bảng xong, bạn sẽ thấy hầu hết giải pháp không phải bỏ đồ mà là xoay hướng, dời sang một bên, hoặc đổi vật liệu chứa. Chừa được một làn đi thẳng, rộng vừa một người mang theo trẻ nhỏ, đã là khác biệt lớn.

Đồ dễ cháy: không dồn vào những nơi này

Gầm cầu thang tầng trệt. Cầu thang trong nhà ống hoạt động như một ống khói: khói và lửa từ tầng dưới đi thẳng lên các tầng trên. Thùng giấy, nệm, xốp chất ở gầm cầu thang là đặt nhiên liệu ngay đầu ống khói. Nếu vẫn dùng gầm cầu thang để chứa, ưu tiên đồ kim loại, đồ gốm, hoặc tủ có cánh đóng kín.

Cạnh chỗ sạc xe điện và ổ cắm nhiều thiết bị. Đây là những điểm có thể phát nhiệt. Đồ dễ cháy cần cách xa, không phủ khăn, không đặt thùng sát ổ cắm.

Sát bếp nấu và bình nước nóng. Giỏ ni lông, hộp giấy, chai dầu ăn dự trữ đặt sát bếp dễ bén lửa khi nấu lửa to. Đồ dự trữ nên ở tủ cách xa vùng bếp.

Ngay trước cửa ra. Đồ cháy ở đây là đóng cửa với người bên trong. Nếu buộc phải để đồ ở tầng trệt, đẩy chúng về phía trong nhà, xa cửa, không chắn đường từ cầu thang.

Trên lối đi hẹp giữa hai dãy kệ. Kho đồ trong nhà mà hai bên đều là thùng giấy thì lửa lan rất nhanh. Giữ lối giữa đủ rộng và không chồng đồ lên lối.

Chuồng cọp, khung sắt và ô thoát: phần đồ đạc hay che mất

Nhiều nhà ở thành phố lắp khung sắt bảo vệ ở ban công và cửa sổ. Khung sắt chống trộm và giữ an toàn cho trẻ, nhưng khi có cháy nó có thể chặn đường thoát và chặn cả lực lượng cứu hộ tiếp cận. Hướng dẫn phòng cháy thường khuyến nghị khung sắt có ô hoặc cửa mở được từ bên trong. Quy định cụ thể với từng loại nhà và cách làm ô thoát nên hỏi cơ quan phòng cháy chữa cháy địa phương hoặc thợ có kinh nghiệm, không nên tự cắt khung.

Ở góc độ cất đồ, điều bạn làm được ngay là giữ ô thoát luôn trống. Rất hay gặp cảnh nhà đã có ô mở nhưng trước đó là giá phơi đồ, kệ chậu cây, thùng đồ cũ. Khi cần mở, người ta phải dỡ từng món trong khói. Phần trước ô thoát nên để trống hẳn, đủ cho một người bước tới và mở khoá.

Ổ khoá ô thoát là chi tiết thứ hai. Chìa nên treo ở một vị trí cố định gần đó nhưng ngoài tầm với từ phía ngoài, mọi người lớn trong nhà đều biết chỗ. Không để chìa trong ngăn kéo, trong hộp đồ hay móc chung với chùm chìa khác. Kiểm khoá định kỳ, khoá ngoài ban công dễ gỉ vì mưa nắng, lúc cần lại không xoay được.

Nhà có hàng hoá, nhà trọ và chung cư: phần không chỉ của riêng bạn

Nhà vừa ở vừa buôn bán thường dồn hàng ở tầng trệt, nhiều khi chất kín từ cửa vào tới chân cầu thang. Hàng hoá thường là đồ dễ cháy như bao bì giấy, quần áo, đồ nhựa. Nguyên tắc chung là tách hàng ra khỏi lối thoát của người ở: hàng xếp dọc một bên tường, lối từ cầu thang ra cửa luôn trống, không để hàng trên bậc thang. Quy định phòng cháy với hộ kinh doanh có thể khác với nhà ở thuần, nên hỏi cơ quan chức năng địa phương.

Nhà trọ và chung cư có thêm phần không gian chung: hành lang, cầu thang bộ, cửa thoát hiểm. Những chỗ này không phải chỗ để đồ riêng, kể cả "tạm" một chiếc tủ giày hay một chiếc xe đạp. Nội quy toà nhà và quy định phòng cháy thường cấm chất đồ ở đây; chi tiết nên hỏi ban quản lý hoặc chủ nhà. Cửa thoát hiểm có cơ cấu tự đóng thì không chèn đồ để giữ mở.

Khi hàng xóm chất đồ chắn lối chung, cách hiệu quả thường là trao đổi qua ban quản lý hoặc tổ dân phố thay vì tự dọn đồ của người khác.

Khi có cháy: đồ đạc là thứ bỏ lại phía sau

Thoát ra trước, gọi sau khi đã an toàn. Gọi 114 báo cháy, gọi 115 nếu có người bị thương. Không quay lại để lấy đồ, kể cả giấy tờ hay tiền bạc.

Không mở thùng tìm đồ. Nhiều người mất thời gian vì cố tìm chìa khoá, điện thoại, giấy tờ. Đây là lý do chìa khoá thoát hiểm phải ở chỗ cố định, không lẫn trong đồ.

Giấy tờ quan trọng nên ở một chỗ. Gom bản chính giấy tờ vào một túi chống nước để ở vị trí dễ lấy. Việc sắp xếp giấy tờ có hướng dẫn riêng, ở đây chỉ cần một túi, một chỗ.

Sau cháy, đừng vội vào lại. Chỉ trở lại khi lực lượng chức năng cho phép. Đồ cất trong thùng có thể vẫn âm ỉ cháy hoặc ngấm khói độc.

Đèn pin đặt cạnh giường, không cất trong kho. Khi mất điện vì cháy, đèn pin là thứ bạn cần trong vài giây đầu. Nhiều nhà có đèn nhưng cất trong hộp dụng cụ ở tầng trệt, đúng nơi không với tới được. Mỗi phòng ngủ một chiếc, để ở vị trí cố định gần đầu giường, kiểm pin vào mỗi dịp dọn nhà.

Câu hỏi thường gặp

Để xe máy ở tầng trệt nhà ống có vi phạm gì không?

Hầu hết nhà ống đều để xe ở tầng trệt, đây là thực tế khó tránh. Điều cần làm là để xe sao cho không chắn đường từ chân cầu thang ra cửa, không sạc xe điện qua đêm ở lối thoát và xa đồ dễ cháy. Quy định chi tiết cho từng loại nhà nên hỏi cơ quan phòng cháy địa phương.

Lối đi trong nhà cần rộng bao nhiêu để coi là đủ?

Không có một con số chung cho mọi nhà ở. Một mốc thực tế là đủ cho một người lớn bước thẳng, có thể bế theo trẻ nhỏ mà không phải nghiêng người. Bạn đo lối đi hẹp nhất trên đường thoát, nếu phải xoay ngang mới qua thì cần dời đồ.

Chiếu nghỉ cầu thang có được đặt chậu cây, kệ nhỏ không?

Chiếu nghỉ rộng có thể đặt vật nhỏ cố định sát tường, miễn không thu hẹp đường đi và không dễ đổ. Chậu cây lớn, kệ cao, thùng chờ mang lên thì không nên, vì người xuống vội trong khói rất dễ va vào và ngã.

Nhà thuê có chuồng cọp kín không có ô mở thì làm sao?

Bạn nên trao đổi với chủ nhà về việc làm ô mở hoặc cửa thoát trên khung sắt, vì đây là phần kết cấu thuộc nhà. Trong lúc chờ, giữ ban công trống, biết rõ đường thoát còn lại và đặt sẵn đèn pin gần giường.

Đồ dễ cháy cất trong tủ gỗ có an toàn hơn để ngoài không?

Tủ có cánh đóng làm chậm lửa tiếp cận đồ trong một thời gian ngắn và làm lối đi gọn hơn, nên tốt hơn để trần ngoài. Tuy vậy tủ gỗ cũng cháy. Quan trọng hơn là vị trí của tủ: không ở gầm cầu thang tầng trệt, không sát cửa ra.

Có nên dọn sạch đồ ở ban công để làm lối thoát không?

Không cần dọn sạch, nhưng phần trước cửa ban công và trước ô thoát trên khung sắt phải trống. Đồ còn lại ở ban công nên xếp gọn dọc tường, không chồng cao quá lan can để trẻ không leo và không chắn tầm tiếp cận của cứu hộ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138