RongRai.comRộng Rãi
An toàn khi chất đồ

Trẻ leo kệ, dẫm ngăn kéo làm bậc: xếp lại đồ để con không có lý do trèo lên

Trẻ leo kệ vì thứ hấp dẫn đặt trên cao. Cách rà nhà theo tầm mắt của con, đổi chỗ đồ, chặn ngăn kéo, cố định tủ và kệ tivi theo từng giai đoạn trẻ lớn.

Adult crouching at a toddler eye level in a Vietnamese living room, seen from behind, looking at a low wooden shelf with soft fabric baskets, warm afternoon light

Trẻ leo kệ chủ yếu vì có thứ hấp dẫn ở trên cao và có thứ làm bậc ở bên dưới. Vì vậy cách giữ an toàn hiệu quả là xử lý cả hai: đưa đồ con được phép dùng xuống thấp, khoá lại những đồ con không được dùng thay vì chỉ để cao, chặn ngăn kéo để nó không thành bậc thang, và cố định mọi tủ, kệ, kệ tivi vào tường.

Bài này nhìn chuyện trẻ leo trèo từ góc người sắp xếp đồ trong nhà: đồ đặt ở đâu sẽ kéo trẻ trèo lên, đồ nào biến thành bậc, và những thay đổi nào trong cách cất làm giảm nhu cầu trèo. Nó không thay cho việc người lớn trông trẻ, cũng không bàn chuyện vận động của trẻ theo độ tuổi.

Vì sao trẻ leo kệ: nhìn từ cách người lớn cất đồ

Trẻ nhỏ leo trèo vì tò mò và vì đó là cách cơ thể chúng học vận động. Điều người lớn ít để ý là chính cách cất đồ đã tạo ra mục tiêu cho cuộc leo đó. Điều khiển tivi, điện thoại, hộp bánh, lọ kẹo, đồ của con mà người lớn cất lên cho gọn, tất cả đều nằm ở chỗ con nhìn thấy mà không với được. Với trẻ, kệ cao có đồ thú vị là một lời mời.

Phần thứ hai là bậc. Ngăn kéo kéo ra một nửa thành bậc thang hoàn hảo; tầng dưới của kệ sách thành chỗ đặt chân; ghế ăn có bánh xe, thùng nhựa lật úp, gối chồng lên nhau đều thành bục. Trẻ không cần dụng cụ đặc biệt, chỉ cần những gì có sẵn trong phòng.

Nguy hiểm thực sự nằm ở chỗ đồ đạc gia đình được thiết kế cho người lớn dùng từ phía trước, không được tính để chịu sức nặng của một em bé đứng trên ngăn kéo trên cùng. Tủ ngăn kéo cao, kệ sách nông và kệ tivi là những món hay được các tài liệu an toàn trẻ em cảnh báo về nguy cơ lật đè. Hiểu điều này, bạn sẽ thấy việc sắp xếp lại đồ quan trọng không kém việc dặn con.

Nguyên tắc đảo ngược: đồ được dùng để thấp, đồ cấm thì khoá

Đồ của con để ở tầm con với tới. Sách tranh, thú bông, bộ xếp hình, bút màu đặt ở kệ thấp, giỏ vải trên sàn. Con lấy được thứ mình muốn mà không cần trèo, và cũng tập được thói quen tự cất.

Đồ cấm không để cao mà khoá. Thuốc, hoá chất, dao kéo, pin cúc, bật lửa vào tủ có khoá. Để cao chỉ làm trẻ cố gắng hơn; khoá thì không còn mục tiêu.

Đồ hấp dẫn của người lớn không để ngoài tầm mắt trẻ. Điện thoại, điều khiển, chìa khoá xe, đồ ăn vặt: cất vào ngăn có cánh, không để trên nóc tủ, mép kệ nơi trẻ ngước nhìn thấy.

Không trưng đồ quý dễ vỡ trên kệ thấp và giữa. Bình gốm, đồ sứ trang trí trong giai đoạn trẻ nhỏ nên cất tạm vào tủ kính có khoá hoặc thùng, đợi con lớn hơn hãy bày lại.

Rà nhà theo tầm mắt của con trong một buổi

Người lớn nhìn căn phòng từ trên xuống nên khó thấy những gì trẻ thấy. Cách đơn giản nhất là hạ thấp tầm nhìn của mình.

  1. Ngồi xổm hoặc quỳ ở giữa từng phòng, ngang tầm mắt con. Nhìn xung quanh xem có thứ gì hấp dẫn ở trên cao mà con có thể thấy.
  2. Với mỗi món đó, quyết định: đưa xuống thấp cho con dùng, hay đưa vào tủ có khoá, hay cất ra khỏi phòng.
  3. Tìm mọi thứ có thể thành bậc: ngăn kéo, tầng dưới của kệ, ghế, thùng, giỏ cứng. Đặt chúng xa các kệ cao hoặc chặn lại.
  4. Lay thử mọi tủ, kệ cao từ ngang ngực trở lên. Món nào rung, ngả, chưa bắt vít thì ghi vào danh sách cố định.
  5. Kiểm khu cửa sổ và ban công: không đặt ghế, kệ thấp, thùng sát cửa sổ hay lan can, vì trẻ trèo lên đó nguy hiểm hơn trèo kệ.
  6. Kiểm dây: dây rèm, dây sạc, dây điện vắt qua kệ. Trẻ kéo dây có thể kéo đồ trên kệ đổ xuống người.

Lặp lại việc rà này mỗi khi con có kỹ năng mới như biết vịn đứng, biết kéo ghế, biết mở ngăn kéo. Mỗi giai đoạn trẻ với cao hơn và khéo hơn một chút.

Tủ ngăn kéo và kệ sách: biến bậc thang thành khối chắc

Tủ ngăn kéo cao là đồ nội thất trẻ dễ biến thành cầu thang nhất. Khi trẻ kéo hai, ba ngăn ra và dẫm lên, trọng tâm của cả tủ dồn hẳn về phía trước, nhất là khi ngăn trên chứa nhiều đồ còn ngăn dưới trống. Việc đầu tiên là bắt vít hoặc dây đai tủ vào tường. Việc thứ hai là xếp đồ nặng ở ngăn dưới, ngăn trên để đồ nhẹ.

Việc thứ ba là chặn ngăn kéo. Chốt trẻ em gắn bên trong ngăn khiến ngăn chỉ mở hé được một chút, đủ để người lớn luồn tay bấm chốt. Ngăn nào con thường xuyên cần lấy đồ thì đặt ở tầng thấp, có thể để không chốt, các ngăn trên chốt lại. Thói quen đóng ngăn kéo ngay sau khi lấy đồ cũng cần được cả nhà giữ.

Kệ sách nông và cao nên bắt vít ở đỉnh, tầng dưới xếp sách nặng, tầng trên để trống hoặc chỉ để đồ nhẹ. Có thể đổi kệ cao thành hai kệ thấp đặt cạnh nhau trong giai đoạn trẻ nhỏ. Kệ thấp và rộng khó lật hơn rất nhiều, và trẻ cũng ít hứng thú leo khi không có gì ở trên cao để với.

Theo từng giai đoạn: trẻ với tới đâu, đồ cần dời đến đâu

Mốc tuổi dưới đây chỉ mang tính tương đối, mỗi trẻ phát triển một nhịp. Hãy quan sát con mình và điều chỉnh sớm hơn nếu con đã làm được những việc trong cột thứ hai.

Giai đoạnTrẻ thường làm đượcViệc cần làm với đồ
Bò, vịn đứngKéo đồ ở tầng thấp, vịn vào kệ để đứngKệ thấp bắt vít, không để đồ nặng, đồ vỡ ở tầng dưới
Tập điKéo khăn trải bàn, dây điện, mở cửa tủ thấpChốt cửa tủ dưới, bỏ khăn trải bàn dài, gom dây
Biết leoTrèo lên ghế, sofa, tầng dưới kệBắt vít mọi kệ cao, dời ghế xa kệ và cửa sổ
Biết kéo ghế, chồng đồTự tạo bục để với caoKhoá đồ cấm, không chỉ để cao; chặn ngăn kéo
Lớn hơn, khéo tayMở chốt đơn giản, tìm chìa khoáĐổi sang khoá chắc hơn, cất chìa nơi trẻ không biết

Bảng này không phải để đánh giá con nhanh hay chậm, mà để người lớn đi trước con một bước trong việc sắp xếp đồ.

Kệ tivi, bể cá và những món nặng trên kệ thấp

Tivi đặt trên kệ. Trẻ có thể bám vào mép tivi hoặc kéo dây làm tivi ngả về phía trước. Dùng dây đai nối mặt sau tivi với tường hoặc với kệ, đặt tivi lùi sâu vào trong mặt kệ, gom dây ra phía sau.

Kệ tivi có ngăn kéo. Ngăn kéo kệ tivi cũng là bậc. Chốt ngăn kéo và bắt kệ vào tường nếu kệ cao.

Bể cá, bình nước, chậu cây lớn. Đặt trên mặt phẳng chắc, thấp, không ở mép. Trẻ thích nhìn cá và sẽ tìm cách đến gần, nên cân nhắc đặt bể ở chỗ có thể quan sát từ xa.

Đồ trên mặt bàn có khăn trải. Trẻ tập đi kéo khăn là đồ trên bàn rơi theo, kể cả ấm nước nóng. Trong giai đoạn này nên bỏ khăn trải bàn dài.

Loa, đèn cây, quạt đứng. Những món cao, đế nhỏ, có dây điện là những món trẻ vịn vào để đứng hoặc kéo dây. Đặt chúng sát tường, sau đồ nặng, dây gom ra phía sau và cố định nếu được.

Cửa sổ trong phòng và đồ kê sát bên dưới

Trẻ leo kệ đã nguy hiểm, trẻ leo lên đồ kê ngay dưới cửa sổ còn nguy hiểm hơn nhiều, vì rủi ro không còn là ngã từ độ cao một mét mà là ngã ra ngoài nhà. Ở góc độ cất đồ, việc cần làm là không để bất cứ thứ gì có thể làm bục đứng ở sát bậu cửa sổ: giường, tủ đầu giường, kệ sách thấp, rương đồ, chồng thùng, ghế làm bài.

Phòng nhỏ thường buộc phải kê giường hay kệ thấp dưới cửa sổ cho vừa. Khi đó, hoặc đổi chỗ kê để giữa đồ và bậu cửa có khoảng trống đủ xa, hoặc đổi kệ thấp thành kệ ở bức tường khác, dù phải bớt đồ. Bậu cửa sổ cũng không nên dùng làm chỗ trưng chậu cây, khung ảnh hay đồ của con, vì chính những món đó kéo trẻ trèo lên.

Phần lắp khoá hạn chế mở, lưới hay khung bảo vệ cửa sổ thuộc lắp đặt nhà cửa, nên làm theo hướng dẫn an toàn và nhờ thợ, nhớ giữ được lối thoát khi có cháy. Ban công có cùng nguyên tắc với đồ kê sát lan can; cách xếp đồ ban công cho nhà có trẻ có hướng dẫn riêng ở chuyên mục ban công.

Giữ nếp cất đồ khi nhà đông người

Một căn nhà được sắp xếp an toàn cho trẻ có thể trở lại như cũ chỉ sau một dịp lễ đông khách. Người thân đến chơi đặt túi xách có thuốc trên ghế, ông bà để lọ dầu xoa trên bàn nước, ai đó để chiếc ghế ăn cạnh kệ sách sau bữa cơm. Mỗi việc đều nhỏ và vô ý, nhưng cộng lại thành đủ điều kiện để trẻ trèo và với tới thứ không nên.

Cách giữ nếp là biến vài quy tắc thành việc chung của cả nhà: ngăn kéo đóng ngay sau khi lấy đồ, ghế kê về chỗ sau khi dùng, điện thoại và chìa khoá đặt ở một khay cố định trên cao trong tủ, túi xách của khách để ở phòng ngủ người lớn. Một tờ dặn ngắn dán ở mặt trong cửa tủ có thể giúp người trông trẻ thay ca nhớ được.

Sau mỗi dịp đông người, dành vài phút đi một vòng nhà theo tầm mắt của con như lúc đầu. Đây là cách rẻ nhất để bắt được những món đã "đi lạc" khỏi chỗ an toàn.

Câu hỏi thường gặp

Có cách nào dạy con không leo kệ không?

Bạn nên nói rõ và nhất quán rằng kệ không phải chỗ trèo, khi con cần lấy gì thì nhờ người lớn. Đồng thời cho con chỗ được phép leo trèo an toàn và một chiếc bục thấp chắc chắn ở bồn rửa tay. Lời dặn hiệu quả hơn khi nhà đã được sắp xếp để con ít có lý do trèo.

Nhà thuê không được khoan tường thì chống lật tủ thế nào?

Có thể đổi sang tủ, kệ thấp và rộng, đặt tủ cao vào hốc tường, xếp đồ nặng ở dưới, chặn ngăn kéo, và dời tủ cao khỏi phòng con. Bạn cũng nên hỏi chủ nhà về việc bắt vài vít và trám lại khi trả nhà, nhiều chủ nhà sẵn lòng.

Chốt ngăn kéo có làm người lớn bất tiện không?

Lúc đầu có, nhưng quen nhanh. Có thể chỉ chốt những ngăn chứa đồ nguy hiểm hoặc ngăn trên của tủ cao, để ngăn dưới chứa đồ hay dùng không chốt. Khi con lớn và không còn leo, tháo dần chốt.

Trẻ bị tủ hoặc kệ đổ đè thì làm gì?

Nhấc vật đè ra nếu làm được an toàn, không lay mạnh trẻ, gọi 115 ngay cả khi trẻ có vẻ ổn vì chấn thương có thể không thấy ngay. Trong lúc chờ, giữ trẻ nằm yên và theo dõi nhịp thở, làm theo hướng dẫn của tổng đài cấp cứu.

Đồ của con nên để giỏ trên sàn hay kệ thấp?

Cả hai đều được, miễn con lấy và cất được mà không cần trèo. Giỏ vải mềm trên sàn an toàn cho trẻ nhỏ; kệ thấp hai, ba tầng có bắt vít hợp với trẻ lớn hơn. Tránh hòm có nắp nặng có thể sập vào tay hoặc đầu trẻ.

Ông bà trông cháu có cần biết những nguyên tắc này không?

Rất cần, vì người trông trẻ thường xuyên là người quyết định đồ đặt ở đâu trong ngày. Cùng ông bà rà nhà theo tầm mắt của cháu, chỉ chỗ tủ khoá và chìa khoá, và thống nhất chuyện đóng ngăn kéo, cất điện thoại. Cách nói nhẹ nhàng, cùng làm, thường hiệu quả hơn nhắc nhở.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138