RongRai.comRộng Rãi
Xếp đồ theo kiểu nhà Việt

Xếp đồ nhà ống nhiều tầng: đồ nào để tầng nào cho đỡ leo cầu thang

Chia đồ theo tầng trong nhà ống hẹp: đồ dùng mỗi ngày ở đâu, đồ theo mùa lên tầng nào, kho mỗi tầng, đồ nặng và lối thoát khi cháy.

Narrow four-storey tube house interior in Hanoi seen from the stairwell, woven baskets and lidded boxes stacked on a landing shelf, soft afternoon light, person climbing stairs seen from behind

Trong nhà ống nhiều tầng, đồ nên được chia theo tần suất dùng và theo sức người khuân: đồ dùng hằng ngày ở đúng tầng nơi nó được dùng, đồ nặng ở tầng thấp, đồ theo mùa và đồ lưu niệm lên tầng cao, và không tầng nào được chất đồ chắn lối ra cầu thang hay ban công. Nghe đơn giản, nhưng phần lớn nhà ống bừa không phải vì nhiều đồ mà vì đồ nằm sai tầng, mỗi ngày người trong nhà phải lên xuống vài lượt chỉ để lấy một cái kéo hay một gói giấy vệ sinh.

Bài này là một mục từ về nhà ống mặt tiền hẹp, sâu, từ ba tầng trở lên, kiểu nhà phổ biến ở Hà Nội, Hải Phòng, TP Hồ Chí Minh và các đô thị tỉnh. Phần chia phòng, chọn nội thất hay cơi nới thuộc chuyên mục khác; ở đây chỉ bàn chuyện đồ: cái gì nằm ở đâu, chừa lối đi bao nhiêu, khuân lên xuống thế nào cho an toàn.

Vì sao nhà ống bừa theo kiểu riêng

Nhà ống có một đặc điểm mà nhà một tầng không có: mọi đường đi lại đều phải qua một cầu thang duy nhất. Khi một món đồ nằm sai tầng, cái giá không phải là vài bước chân mà là một lượt leo lên xuống mười lăm, hai mươi bậc. Người ta chịu được vài lượt như vậy, rồi bắt đầu để đồ "tạm" ở chiếu nghỉ, ở đầu cầu thang, trên bậc dưới cùng. Chỗ tạm đó dần thành chỗ cố định, và cầu thang hẹp lại.

Đặc điểm thứ hai là mỗi tầng thường chỉ có một hai phòng và ít chỗ cất. Nhà ống mặt tiền khoảng bốn, năm mét thì sau khi trừ cầu thang, nhà vệ sinh và lối đi, mỗi tầng còn lại không nhiều mảng tường trống. Đồ không có chỗ thì dồn lên tầng tum hoặc xuống gầm cầu thang, hai nơi dễ thành kho chết vì ít ai lui tới.

Đặc điểm thứ ba là ánh sáng và độ ẩm khác nhau rõ rệt giữa các tầng. Tầng trệt sát đất, gần cửa, hay ẩm và bụi đường; tầng trên cùng sát mái thì nóng, nhất là nhà mái bằng không chống nóng. Cùng một thùng chăn, để tầng trệt vào mùa nồm có thể bị mốc, để sát mái mùa hè có thể bị hấp hơi. Vì vậy chia đồ theo tầng không chỉ là chuyện tiện tay mà còn là chuyện giữ đồ bền.

Hiểu ba điều này rồi thì cách xếp sẽ đi theo: giảm số lượt leo cầu thang, cho mỗi tầng một chỗ cất nhỏ thay vì một kho lớn ở một chỗ, và đặt đồ theo khí hậu của từng tầng.

Bảng chia đồ theo tầng cho nhà ống bốn tầng điển hình

Bảng dưới là một cách chia thường gặp cho nhà ống bốn tầng có tầng tum, gia đình bốn đến sáu người. Nhà bạn có thể khác về số tầng hay công năng từng tầng; giữ nguyên nguyên tắc, đổi chi tiết.

TầngCông năng thường gặpĐồ nên cất ở đâyĐồ không nên để ở đây
Tầng trệtĐể xe, phòng khách, bếpGiày dép, mũ bảo hiểm, áo mưa, đồ bếp, gạo nước dự trữ, dụng cụ sửa chữa nhỏ, túi đi chợChăn màn theo mùa, giấy tờ quan trọng, đồ điện tử dễ ẩm
Tầng haiPhòng ngủ bố mẹ hoặc ông bà, có thể có phòng làm việcQuần áo đang mặc, thuốc men gia đình (tủ cao, có cửa), giấy tờ, khăn tắmĐồ nặng phải khuân xuống thường xuyên
Tầng baPhòng ngủ con, phòng sinh hoạt chungSách vở, đồ học tập, quần áo trẻ, đồ thể thao nhẹThùng đồ lớn chắn cửa sổ hay lối ra ban công
Tầng tum, sân thượngPhòng thờ, giặt phơi, khoĐồ theo mùa đã đóng thùng, vali, đồ lễ Tết, đồ lưu niệm ít dùngBình gas dự phòng, xăng, sơn dầu, đồ dễ cháy chất sát lối ra sân thượng

Điểm cần nhìn trong bảng là cột cuối. Phần lớn rắc rối của nhà ống đến từ việc để đồ ở tầng không hợp: gạo bao lớn để tầng ba, chăn bông nhét gầm cầu thang tầng trệt, đồ dễ cháy dồn ở tầng tum nơi có lối thoát lên sân thượng.

Bốn quy tắc chia đồ giữa các tầng

Đồ dùng ở đâu thì cất ở đó. Kéo, băng dính, bút, sạc dự phòng là những món nhỏ mà tầng nào cũng cần. Thay vì một hộp chung ở tầng trệt, mỗi tầng nên có một ngăn nhỏ đựng bộ đồ dùng lặt vặt giống nhau. Tốn thêm vài cây kéo nhưng bớt được hàng chục lượt chạy cầu thang mỗi tuần.

Đồ càng nặng càng ở thấp. Bao gạo, thùng nước, két bia nước ngọt, bộ dụng cụ khoan, chậu cây lớn nên ở tầng trệt hoặc tầng hai. Cầu thang nhà ống thường dốc và hẹp; khuân vật nặng lên xuống là nguyên nhân hay gặp của trượt chân, nhất là với người lớn tuổi.

Đồ càng ít dùng càng lên cao. Đồ chỉ dùng một hai lần mỗi năm như đồ trang trí Tết, quạt sưởi, vali đi xa có thể lên tầng tum. Đồ dùng hằng tháng nên ở tầng giữa. Tầng trệt dành cho đồ dùng hằng ngày.

Mỗi tầng một chỗ cất có ranh giới. Một kệ, một tủ hoặc một góc có giới hạn rõ ràng. Khi chỗ đó đầy, đó là tín hiệu phải lọc bớt chứ không phải lý do lấn ra chiếu nghỉ. Ranh giới vật lý giữ nhà gọn lâu hơn mọi lời hứa "để tạm".

Cầu thang, chiếu nghỉ và gầm thang: chỗ cất hay lối đi

Cầu thang trong nhà ống trước hết là lối đi duy nhất giữa các tầng, và trong nhiều trường hợp là lối thoát duy nhất khi có cháy. Vì vậy nguyên tắc là không đặt đồ trên bậc thang, kể cả "để tạm chờ mang lên". Một đôi dép hay một túi đồ trên bậc là thứ khiến người đi trong bóng tối hoặc đang bế con vấp ngã.

Chiếu nghỉ có thể đặt một kệ mỏng sát tường nếu sau khi đặt vẫn còn đủ lối đi. Khoảng lối đi thường được khuyên chừa là không hẹp hơn bề rộng vế thang, và ở nhà ống bề rộng này thường chỉ khoảng tám mươi phân đến một mét; bạn đo nhà mình, đặt thử một thùng các tông bằng kích thước kệ định mua và đi qua đi lại vài lần trước khi quyết. Kệ chiếu nghỉ hợp với đồ nhẹ, ít va chạm: sách, giỏ khăn sạch, hộp đồ chờ chuyển lên tầng trên.

Gầm cầu thang ở tầng trệt là chỗ cất được, nhưng cần nhớ hai điều. Một là nơi này thường gần cửa chính và lối thoát, nên không chứa đồ dễ cháy như thùng giấy cũ chất cao, bình gas, can dầu. Hai là gầm thang hay ẩm và tối; đồ vải, giấy để lâu trong đó dễ mốc. Hợp nhất với gầm thang là đồ cứng, chịu ẩm và dùng thường xuyên ở tầng trệt: dụng cụ lau nhà, thang gấp, hộp dụng cụ, thùng nước uống.

Phần tường dọc cầu thang có thể treo vài móc cao cho ô dù hay túi vải nhẹ, miễn không chĩa ra lối đi và không treo đồ nặng phía trên đầu người. Chi tiết về lối vào, gầm thang và hành lang được bàn kỹ ở chuyên mục lối vào, cầu thang của trang.

Cách lập "bản đồ đồ đạc" cho nhà ống trong một buổi

Trước khi mua thêm kệ hay hộp, bạn nên biết đồ đang nằm ở đâu và có bao nhiêu lượt leo thang thừa. Một buổi chiều cuối tuần là đủ cho nhà ba, bốn tầng.

  1. Vẽ sơ đồ từng tầng trên giấy, mỗi tầng một trang, ghi các chỗ cất hiện có: tủ, kệ, gầm giường, gầm thang, góc trống.
  2. Đi từng tầng, ghi ra các nhóm đồ đang ở đó: đồ bếp, quần áo, giấy tờ, thuốc, dụng cụ, đồ theo mùa, đồ lưu niệm.
  3. Đánh dấu nhóm nào bị dùng ở tầng khác với tầng đang cất. Ví dụ giả định: thuốc cảm để ở tầng trệt nhưng người hay ốm là ông bà ngủ tầng hai; khăn tắm để tầng ba nhưng nhà tắm chính ở tầng hai.
  4. Đếm sơ số lượt leo thang thừa mỗi ngày do các nhóm đồ sai tầng. Không cần chính xác, chỉ để thấy nhóm nào gây phiền nhất.
  5. Dời trước hai, ba nhóm gây phiền nhất. Đừng dời cả nhà một lúc, vì người trong nhà sẽ không nhớ đồ đã đi đâu.
  6. Dán lên mặt trong cửa tủ hoặc lưu trong điện thoại một danh sách ngắn: nhóm đồ nào ở tầng nào. Sau hai tuần, xem lại và chỉnh.

Danh sách chỗ cất là thứ giúp người mới về ở cùng, người giúp việc theo giờ hay con nhỏ tự tìm được đồ mà không phải gọi hỏi từ tầng này sang tầng kia.

Tầng tum và sân thượng: kho được nhưng phải giữ lối ra

Tầng tum là nơi dễ thành kho chất đống nhất trong nhà ống vì nó cao, khuất và ít người lên. Nếu dùng làm kho, vài nguyên tắc sau giúp đồ không hỏng và lối thoát không bị chặn:

  • Đồ cất ở tầng tum nên đóng thùng có nắp, kê cách sàn bằng pallet nhựa hoặc kệ thấp, vì sàn sân thượng có thể đọng nước khi mưa hắt.
  • Tránh để đồ vải, giấy, ảnh cũ sát trần mái bằng không chống nóng; nhiệt độ ở đó mùa hè cao hơn tầng dưới khá nhiều, keo dán, nhựa, ảnh dễ hỏng.
  • Cửa từ tầng tum ra sân thượng cần mở được nhanh từ phía trong, không bị thùng đồ chắn và không khoá chết mà chìa để nơi khác. Nhiều nhà ống coi sân thượng là lối thoát thứ hai khi cháy; chìa khoá nên treo cố định ngay cạnh cửa, cả nhà biết chỗ.
  • Không cất xăng, bình gas dự phòng, sơn dầu, dung môi ở tầng tum hay gần lối lên sân thượng. Các thứ này nếu bắt buộc phải có thì để lượng ít nhất, ở nơi thoáng, xa nguồn nhiệt và xa lối thoát.
  • Đồ ở tầng tum nên có danh sách: thùng nào chứa gì, cất từ khi nào. Đồ không mở ra suốt hai, ba năm là ứng viên để lọc bớt.

Nếu tầng tum đồng thời là phòng thờ, phần kho nên tách hẳn sang một góc khác, có vách hoặc kệ ngăn, để không gian thờ giữ được sự gọn gàng, trang nghiêm.

An toàn khi khuân đồ và khi có cháy trong nhà ống

Chuyển đồ lên tầng cao là lúc dễ xảy ra tai nạn nhất. Thùng đồ khi bê lên cầu thang nên đủ nhẹ để một người cầm bằng hai tay mà vẫn nhìn thấy bậc dưới chân; thùng to che mắt là nguyên nhân hay gặp của hụt bậc. Đồ cồng kềnh nên có hai người, một trên một dưới, và nói trước sẽ nghỉ ở chiếu nghỉ nào.

Tủ cao, kệ cao ở mọi tầng nên được neo vào tường, nhất là nhà có trẻ nhỏ hay leo trèo. Đồ nặng xếp ở ngăn dưới, đồ nhẹ ở ngăn trên, không chất đồ trên nóc tủ cao hơn tầm mắt.

Về cháy, nhà ống có cầu thang là "ống khói" tự nhiên: khói từ tầng trệt bốc lên rất nhanh. Vì vậy tầng trệt, nơi thường để xe và có ổ điện sạc, không nên chất thêm đồ dễ cháy như thùng giấy, đệm cũ, rèm vải dư. Lồng sắt bao ban công, cửa sổ nên có ô mở được từ trong, và đồ đạc không chắn ô đó.

Khi có cháy, gọi 114; có người bị thương, gọi 115. Phần thiết bị báo cháy, lắp ổ điện hay sửa đường dây là việc của thợ và đơn vị có chuyên môn; ở góc độ xếp đồ, việc của bạn là giữ cho mọi lối thoát luôn trống và cả nhà biết đi đường nào.

Câu hỏi thường gặp

Nhà ống chỉ có ba tầng, không có tầng tum thì đồ theo mùa để đâu?

Bạn có thể dành phần trên cùng của tủ quần áo ở tầng cao nhất cho đồ theo mùa đã đóng thùng, hoặc dùng gầm giường bằng thùng có nắp. Nguyên tắc vẫn là đồ ít dùng lên cao và vào sâu, đồ hay dùng để ngang tầm tay ở gần chỗ dùng.

Có nên đặt tủ giày ở chiếu nghỉ tầng một cho tiện không?

Không nên nếu tủ làm hẹp lối đi. Giày dép dùng ở cửa chính nên ở tầng trệt, gần cửa. Chiếu nghỉ chỉ hợp với kệ mỏng đồ nhẹ, và chỉ khi sau khi đặt vẫn còn lối đi rộng gần bằng vế thang.

Mỗi tầng một bộ kéo, băng dính có bị thừa không?

Có tốn thêm một ít, nhưng với nhà ba tầng trở lên, số lượt leo thang tiết kiệm được thường đáng hơn. Bạn chỉ cần nhân đôi vài món dùng nhiều nhất, không cần nhân đôi mọi thứ, và mỗi bộ có một ngăn cố định.

Đồ đạc cũ của con đã lớn có nên dồn lên tầng tum không?

Dồn tạm được, nhưng nên đóng thùng, ghi danh sách và hẹn một thời điểm xem lại, ví dụ dịp dọn Tết. Tầng tum chất đồ không hạn định là nơi đồ hỏng dần vì nóng và ẩm mà không ai biết.

Làm sao để người lớn tuổi trong nhà ống ít phải leo thang lấy đồ?

Đồ ông bà dùng hằng ngày như thuốc, kính, quần áo, đồ vệ sinh nên ở cùng tầng với phòng ngủ của ông bà, tốt nhất là tầng thấp. Đồ cần chung cho cả nhà như nước uống, giấy vệ sinh dự trữ nên có một phần ở tầng đó.

Có cần đo gì trước khi đặt kệ ở chiếu nghỉ hay hành lang tầng?

Cần đo bề rộng lối đi còn lại sau khi đặt kệ, khoảng mở cánh cửa gần đó và chiều cao đầu người khi đi qua. Bạn đặt thử một thùng các tông bằng đúng kích thước, đi qua vài lần, kể cả khi bê đồ, rồi mới mua.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138