RongRai.comRộng Rãi
Xếp đồ theo kiểu nhà Việt

Nhà vừa ở vừa bán hàng: chia chỗ cất hàng hoá và đồ nhà để tầng trệt không thành kho

Cách tách hàng hoá và đồ gia đình trong nhà có tầng trệt buôn bán: kho hàng ở đâu, cất hàng ban đêm, lối thoát, hàng dễ cháy và giờ dọn.

Family shophouse ground floor in Can Tho at closing time, roller shutter half down, plain cardboard cartons stacked on metal racks along one wall, clear aisle, shopkeeper seen from behind sweeping

Trong nhà vừa ở vừa buôn bán, hàng hoá và đồ gia đình cần hai vùng cất riêng có ranh giới rõ, hàng tồn không được tràn vào lối đi và cầu thang, và cách xếp phải tính cho cả hai trạng thái: lúc mở cửa bán và lúc đóng cửa ngủ. Đây là kiểu nhà rất phổ biến ở các tuyến phố buôn bán, chợ, đường lớn ở mọi tỉnh thành, và cũng là kiểu nhà mà đồ đạc dễ lấn chiếm nhau nhất.

Mục từ này nói về chuyện cất đồ: hàng hoá để đâu, đồ nhà để đâu, ban đêm sắp xếp lại thế nào cho an toàn. Phần thiết kế mặt tiền, làm lối đi riêng hay cải tạo tầng trệt để kinh doanh thuộc chuyên mục cải tạo và nội thất; quy trình quản lý kho của cửa hàng chuyên nghiệp thuộc một trang khác.

Vì sao hàng hoá luôn thắng đồ nhà trong cuộc tranh chỗ

Hàng hoá có lý do để chiếm chỗ: nó là tiền. Một đợt nhập hàng nhiều hơn mọi khi, một lô hàng Tết, vài thùng hàng khách gửi chưa lấy, và chỉ sau vài tuần, hàng đã leo lên chiếu nghỉ, vào gầm cầu thang, sang cả phòng khách phía sau. Đồ gia đình bị đẩy dần lên tầng trên, bếp chật đi, người nhà phải lách qua thùng hàng để đi ngủ.

Vấn đề không chỉ là bất tiện. Hàng hoá thường đóng trong thùng giấy, túi ni lông, có loại dễ cháy; khi dồn vào lối đi và cầu thang, chúng biến lối thoát duy nhất của nhà ống thành một đống vật liệu cháy. Nhiều vụ cháy nhà phố có tầng trệt kinh doanh gây thương vong lớn chính vì người ở tầng trên không xuống được qua tầng trệt.

Vì vậy nguyên tắc đầu tiên trong nhà vừa ở vừa buôn bán là hàng hoá có một vùng tối đa. Vùng đó do chủ nhà quyết từ trước, khi chưa có lô hàng nào, chứ không do lượng hàng nhập quyết. Khi hàng vượt vùng, câu trả lời là nhập ít lại, thuê kho ngoài hoặc đẩy hàng nhanh hơn, không phải lấn thêm vào nhà. Con số vùng tối đa nên được cả nhà biết, kể cả người làm thuê bán hàng, để không ai vô tình đặt thêm thùng ra ngoài vùng.

Chia vùng cho hàng hoá và đồ nhà theo tầng

Bảng dưới là cách chia thường gặp cho nhà ống ba, bốn tầng có tầng trệt bán hàng. Ví dụ giả định; số tầng và loại hàng nhà bạn sẽ khác.

Vị tríDành choKhông dùng cho
Mặt tiền, quầy, kệ trưng bàyHàng đang bán trong ngàyHàng tồn đóng thùng chất cao
Kệ kho phía sau tầng trệtHàng tồn của tuần, đóng thùng, có lối đi giữa kệĐồ gia đình, xe đạp, đồ cũ
Gác lửng trên khu bán hàng (nếu có)Hàng nhẹ ít lấy, bao bì, túi đóng góiHàng nặng, hàng dễ cháy
Cầu thang và chiếu nghỉKhông gì cảHàng chờ, thùng rỗng
Tầng hai trở lênĐồ gia đình, phòng ngủHàng tồn tràn từ tầng trệt
Tầng tum, sân thượngĐồ gia đình theo mùaKho hàng dễ cháy cạnh lối thoát lên mái

Nhìn vào bảng, bạn sẽ thấy hàng hoá chỉ có ba vị trí, tất cả ở tầng trệt hoặc ngay trên nó. Cách chia này giữ cho dòng hàng không phải đi qua cầu thang, đồng thời giữ các tầng trên là nhà ở thực sự.

Nếu nhà không có gác lửng, vùng hàng chỉ còn mặt tiền và kho phía sau. Khi đó, chiều cao kệ kho là chỗ duy nhất để mở rộng: kệ thép chắc, neo tường, hàng nhẹ ở trên, có thang gấp riêng cho kho. Mở rộng lên cao trong vùng đã định vẫn tốt hơn mở rộng sang ngang vào phần nhà ở.

Bốn ranh giới giữ hàng và nhà không lẫn vào nhau

Ranh giới vật lý. Một vách thấp, một dãy kệ, một tấm rèm hay đơn giản là vạch sơn trên sàn, đánh dấu chỗ hết vùng hàng. Ranh giới nhìn thấy được dễ giữ hơn ranh giới chỉ nằm trong đầu chủ nhà.

Ranh giới đồ dùng. Kéo, băng dính, bút, máy tính tiền của cửa hàng ở một ngăn riêng; kéo, băng dính của nhà ở ngăn khác. Nghe thừa, nhưng khi dùng chung, đồ nhà sẽ bị kéo ra quầy và mất dần.

Ranh giới thời gian. Hàng vừa nhập về được phép nằm tạm ở khu nhận hàng một khoảng thời gian cố định, ví dụ giả định đến cuối ngày, rồi phải vào kệ. Không có hạn này, khu nhận hàng sẽ thành kho thứ hai.

Ranh giới người. Mỗi vùng có một người chịu trách nhiệm. Người bán hàng giữ vùng hàng, người lo việc nhà giữ vùng nhà. Khi hàng tràn sang, người giữ vùng nhà có quyền nhắc.

Khu nhận hàng và luân chuyển hàng cũ ra trước

Mỗi nhà buôn bán đều có một lúc hàng về: xe tải nhỏ đỗ trước cửa, vài chục thùng được khuân vào trong vòng mười lăm phút. Nếu không có sẵn chỗ nhận, hàng sẽ được đặt ở bất cứ chỗ trống nào, thường là lối đi và chân cầu thang. Vì vậy cần một khu nhận hàng cố định, ngay sau cửa, đủ để chứa một đợt hàng thường gặp, và được dọn trống trước khi hàng về.

Trong khu kho, hàng mới không nên chất lên trước hàng cũ. Nguyên tắc nhập trước bán trước giúp hàng không bị quá hạn, không bị ẩm mốc ở đáy chồng. Cách đơn giản trong kho nhỏ là xếp hàng mới vào phía sau hoặc phía dưới, kéo hàng cũ ra phía trước, hoặc dùng hai ngăn luân phiên cho cùng một mặt hàng.

Mỗi thùng hàng nên quay mặt có ghi tên hàng ra phía lối đi để nhìn là biết, không phải lật cả chồng. Thùng chồng không quá tầm vai người lấy, thùng nặng ở dưới, thùng nhẹ ở trên. Chồng thùng cao chênh vênh ở kho nhỏ là nguyên nhân hay gặp của đổ hàng trúng người, nhất là khi trẻ con chạy chơi quanh đó.

Thùng giấy rỗng sau khi bóc hàng nên được gấp phẳng ngay trong ngày, buộc lại và để ở một góc cố định chờ bán ve chai, thay vì dựng nguyên ở lối đi.

Dọn cửa hàng buổi tối để nhà an toàn khi ngủ

Lúc đóng cửa là lúc nhà vừa ở vừa buôn bán dễ bị bỏ qua nhất: mọi người mệt, kéo cửa cuốn xuống, để nguyên mọi thứ. Một nề nếp ngắn mỗi tối giúp nhà an toàn hơn:

  1. Đưa hàng bày ở vỉa hè và trước cửa vào trong, xếp lên kệ hoặc vào khu cố định, không để chắn lối từ cầu thang ra cửa.
  2. Kiểm tra lối đi từ chân cầu thang tới cửa ra: không thùng, không xe, không ghế chắn.
  3. Xe máy dựng gọn ở vị trí cố định, không sát hàng dễ cháy, không chắn cửa. Không sạc xe điện qua đêm khi không có người trông.
  4. Tắt các thiết bị điện của cửa hàng không cần chạy qua đêm như đèn trưng bày, quạt, máy in hoá đơn. Ổ điện quá tải hay dây nóng là việc cần thợ điện xem.
  5. Chìa khoá cửa cuốn và cửa phụ để ở chỗ cố định cả nhà biết, gần cửa nhưng không thò tay từ ngoài lấy được.
  6. Nếu có lối thoát phụ như ban công tầng trên hay sân thượng, kiểm tra không bị hàng hay đồ đạc chặn.

Năm phút mỗi tối thường đủ cho nhà buôn bán nhỏ. Nề nếp này nên do một người cố định làm, để không có tối nào "tưởng người khác đã làm".

Hàng dễ cháy, hàng nặng và hàng có mùi: cất riêng

Một số loại hàng cần chỗ riêng vì lý do an toàn hoặc vì ảnh hưởng tới sinh hoạt gia đình:

  • Hàng dễ cháy như giấy, vải, đồ nhựa xốp, sơn, dầu, bình xịt: để lượng vừa đủ bán, xa ổ điện, xa bếp, không chặn lối thoát. Bình gas để bán hay xăng dầu là mặt hàng có quy định riêng về kinh doanh và lưu trữ; nhà ở thông thường không nên trữ.
  • Hàng nặng như nước đóng bình, bia, gạo, xi măng: để sát nền, gần cửa nhập hàng, không lên gác hay tầng trên.
  • Hàng có mùi như mắm, hải sản khô, phân bón, hoá chất: để khu riêng thông gió, đóng kín, xa bếp và khu ngủ.
  • Hàng cần lạnh: tủ đông, tủ mát đặt nơi thoáng phía sau, có khoảng hở cho máy toả nhiệt, ổ cắm riêng do thợ lắp.
  • Hàng có giá trị cao: tủ có khoá, xa mặt tiền, không trưng bày qua đêm.
  • Thuốc, hoá chất tẩy rửa, thuốc diệt côn trùng để bán: kệ cao, xa tầm trẻ của gia đình và của khách.

Nguyên tắc chung là mỗi nhóm hàng có rủi ro riêng thì có chỗ riêng. Trộn chung trong một kho nhỏ là cách để một sự cố nhỏ thành sự cố lớn.

Khi có trẻ nhỏ và người già sống ở tầng trên

Nhà buôn bán có trẻ nhỏ cần thêm vài lớp chú ý. Tầng trệt có hàng, có khách lạ ra vào, có cửa cuốn; trẻ chơi ở khu bán hàng có thể bị kẹp cửa cuốn, với tới hàng hoá nguy hiểm hoặc chạy ra đường. Khu bán hàng nên có ranh giới mà trẻ hiểu được, ví dụ một cửa chắn thấp ở chân cầu thang, và những gì trẻ không được chạm vào đặt cao hơn tầm với.

Người lớn tuổi ở tầng trên thì cần đường xuống an toàn. Hàng không được dồn ở cầu thang, đèn cầu thang bật được từ cả trên và dưới, và lối từ chân thang ra cửa phải thông suốt cả ban ngày lẫn ban đêm. Nếu ông bà hay xuống trông hàng, chỗ ngồi của họ ở khu bán hàng nên có tay vịn, không phải là chiếc ghế nhựa đặt giữa các thùng hàng.

Cuối cùng, đồ dùng của gia đình ở tầng trệt như giày dép, mũ bảo hiểm, áo mưa nên có một góc riêng gần cửa, tách khỏi hàng. Không có góc này, đồ nhà sẽ bị trộn vào hàng hoặc bị đẩy lên tầng, và mỗi lần ra khỏi nhà lại là một lần đi tìm.

Câu hỏi thường gặp

Hàng tồn quá nhiều mà nhà chật thì nên làm gì?

Trước hết đếm lại xem lượng tồn thật sự là bao nhiêu và bán hết trong bao lâu. Nếu vượt vùng kho đã định, các lựa chọn là nhập ít hơn mỗi đợt, thuê kho nhỏ bên ngoài cho hàng chậm bán, hoặc thoả thuận với nhà cung cấp giao nhiều lần hơn.

Có nên làm kho hàng ở tầng hai cho rộng không?

Kho ở tầng hai buộc hàng đi qua cầu thang mỗi ngày, vừa mệt vừa dễ làm hàng chiếm cầu thang. Nếu buộc phải dùng, chỉ để hàng nhẹ, ít lấy, đóng thùng, và vẫn giữ cầu thang trống hoàn toàn.

Để hàng trong gầm cầu thang có sao không?

Gầm cầu thang tầng trệt thường ngay cạnh lối thoát. Nếu dùng, chỉ để hàng không dễ cháy, xếp gọn bên trong, không lòi ra lối đi. Thùng giấy, hàng nhựa xốp, hàng có cồn không nên để ở đây.

Nhà buôn bán có cần bình chữa cháy riêng không?

Cơ sở kinh doanh thường có quy định về phương tiện phòng cháy tuỳ loại hình và quy mô; bạn nên hỏi cơ quan phòng cháy địa phương. Ở góc độ cất đồ, bình chữa cháy nên đặt ở chỗ dễ thấy, gần lối ra, không bị hàng che.

Làm sao để cả nhà giữ đúng ranh giới giữa hàng và đồ nhà?

Ranh giới nhìn thấy được như kệ, vạch sơn, rèm giúp nhiều hơn lời nhắc. Kèm theo đó là một người chịu trách nhiệm mỗi vùng và một buổi xem lại mỗi tuần, nhất là sau các đợt nhập hàng lớn.

Có nên để thùng giấy rỗng lại để đóng hàng sau này?

Giữ một ít thùng gấp phẳng, buộc gọn ở một chỗ là đủ. Thùng rỗng dựng nguyên chiếm rất nhiều chỗ, dễ cháy và là nơi gián, chuột trú. Phần dư nên bán ve chai hoặc cho đi định kỳ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138