RongRai.comRộng Rãi
Xếp đồ theo kiểu nhà Việt

Xếp đồ nhà vùng thường ngập lũ: chia đồ theo mực nước, gác cao và túi đồ sẵn sàng

Cách xếp đồ quanh năm cho nhà ở vùng lũ miền Trung, đồng bằng sông Cửu Long: chia ba vùng theo mực nước, gác cất đồ, túi khẩn cấp và an toàn điện.

Rural stilted wooden house in Dong Thap during dry season, household goods stored on a high wooden loft under the roof, plastic drums tied to posts, man seen from behind climbing a ladder

Ở nhà vùng thường ngập lũ, đồ đạc nên được xếp quanh năm theo mực nước: vùng dưới mực lũ hằng năm chỉ để đồ chịu nước hoặc đồ dời đi nhanh được, vùng trên mực lũ dành cho đồ cần giữ khô, và một chỗ cao nhất trong nhà giữ giấy tờ, thuốc, túi đồ khẩn cấp. Khác với nhà phố chỉ ngập bất chợt, những nhà này biết trước nước sẽ lên, nên cách xếp đồ có thể chuẩn bị sẵn thay vì chạy theo nước.

Mục từ này dành cho gia đình ở các vùng lũ quen thuộc như dọc các sông miền Trung từ Thanh Hoá, Nghệ An tới Quảng Trị, Huế, Quảng Ngãi, và vùng nước nổi ở An Giang, Đồng Tháp, Cần Thơ. Chuyện nâng nền, làm gác bê tông, chọn vật liệu chịu nước là việc cải tạo; ở đây chỉ bàn cách tổ chức đồ đạc trong ngôi nhà hiện có. Thông tin cảnh báo lũ luôn theo cơ quan khí tượng thuỷ văn và chính quyền địa phương.

Nghĩ về ngôi nhà theo ba vùng nước

Mỗi nhà ở vùng lũ đều có một con số mà cả nhà nhớ: mực nước năm trước lên tới đâu, mực lũ lớn nhất từng gặp. Con số đó có khi là một vạch sơn trên cột, có khi là vết nước còn trên tường. Đó là mốc quan trọng nhất cho việc xếp đồ, quan trọng hơn mọi bản vẽ.

Từ mốc đó, có thể chia ngôi nhà làm ba vùng. Vùng thấp là phần từ nền đến mực nước thường gặp hằng năm; đồ trong vùng này gần như mùa nào cũng ngập. Vùng giữa là phần từ mực thường gặp đến mực lũ lớn nhất từng biết, cộng thêm một khoảng dư; đồ ở đây chỉ ngập khi lũ lớn. Vùng cao là phần trên đó, thường là gác, sàn trên hoặc tầng hai; đây là chỗ đồ quý và đồ thiết yếu nên ở quanh năm hoặc ít nhất suốt mùa lũ.

Cách chia này giúp quyết định nhanh: một món đồ mới mang về nhà sẽ ở vùng nào. Bao gạo, máy may, tủ quần áo, tivi không nên có chỗ thường trực ở vùng thấp. Chum vại, ghế nhựa, chậu, dụng cụ làm đồng thì ở vùng thấp được. Mốc vùng nên điều chỉnh sau mỗi mùa lũ, vì mực nước mỗi năm một khác và các yếu tố như đường xá, đê bao có thể làm thay đổi cách nước vào nhà.

Đồ nào ở vùng nào trong nhà vùng lũ

Bảng gợi ý dưới đây áp dụng cho nhà một tầng có gác hoặc nhà hai tầng ở vùng lũ. Ví dụ giả định; mốc mực nước lấy theo nhà bạn.

VùngĐồ hợpĐồ không nên để thường trực
Vùng thấp (dưới mực lũ hằng năm)Chum, can nhựa, ghế nhựa, chậu, nông cụ kim loại, đồ có thể dời trong một giờGạo, giấy tờ, đồ điện, nệm, quần áo, sách vở
Vùng giữa (tới mực lũ lớn từng gặp)Đồ dùng hằng ngày đặt trên kệ cao, tủ có chân, đồ điện cắm trên tườngĐồ quý, đồ khó thay, giấy tờ gốc
Vùng cao (gác, sàn trên, tầng hai)Gạo, nước uống dự trữ, giấy tờ, thuốc men, quần áo khô, chăn màn, đồ điện có giá trịĐồ nặng quá sức sàn gác
Ngoài nhà, buộc chặtThùng phuy, can nhựa rỗng có thể dùng làm phao, xuồng nếu cóĐồ trôi được mà không buộc, dễ thành vật cản dòng nước

Một điểm hay bị quên là đồ dễ trôi ở sân, gầm nhà: thùng xốp, can, củi, ván gỗ. Khi lũ lên, chúng trôi đi, va vào nhà khác hoặc chắn lối đi bằng xuồng. Buộc chặt hoặc đưa lên cao trước mùa lũ là cách bảo vệ cả xóm.

Gác cất đồ: dùng sao cho an toàn

Gác phải chịu được tải. Gác gỗ, gác tre tự làm lâu năm có thể đã yếu. Trước mùa lũ, kiểm tra các thanh đỡ, chỗ nối, dấu hiệu mục mối. Gạo, nước, đồ nặng xếp sát chỗ có cột, dầm đỡ, rải đều thay vì dồn một chỗ. Khi nghi ngờ, nhờ thợ hoặc người có kinh nghiệm xem.

Đồ trên gác phải lấy được khi nước đang lên. Gác không phải kho để dồn rồi quên. Đồ thiết yếu như đèn pin, nước uống, thuốc nên ở mép gác gần thang, lấy được ngay. Đồ ít dùng mới đẩy vào sâu.

Thang lên gác chắc và cố định. Thang lên gác phải buộc hoặc bắt chặt, không phải thang rời có thể trôi đi. Người già, trẻ nhỏ được giúp lên gác sớm, không chờ nước đã ngập sâu.

Đồ trên gác trong thùng kín nước. Kể cả ở trên cao, đồ vẫn có thể bị ướt do mưa dột, hơi ẩm từ nước bên dưới. Thùng nhựa có nắp kín, túi chống nước cho giấy tờ và đồ điện tử nhỏ là cần thiết.

Túi đồ khẩn cấp: chuẩn bị sẵn từ đầu mùa

Mỗi gia đình ở vùng lũ nên có một túi hoặc thùng chống nước để ở chỗ cao nhất, dễ lấy nhất, chứa những thứ cần nếu phải rời nhà hoặc bị cô lập vài ngày. Danh sách gợi ý:

  • Bản sao giấy tờ quan trọng trong túi kín nước; bản gốc để chỗ cao nhất trong nhà hoặc gửi người thân ở vùng không ngập.
  • Thuốc men thường dùng của người trong nhà cho vài ngày, đặc biệt thuốc của người già và người bệnh mạn tính.
  • Đèn pin, pin dự phòng, sạc dự phòng đã sạc đầy, đặt trong túi chống nước.
  • Nước uống đóng chai, lương khô, sữa cho trẻ nhỏ đủ vài ngày.
  • Áo phao hoặc phao cứu sinh cho mỗi người, nhất là trẻ em, để ngay lối ra.
  • Một bộ quần áo khô, áo mưa, khăn cho mỗi người.
  • Còi, dây thừng, dao nhỏ đa năng, bật lửa trong túi kín.

Túi này nên được kiểm tra mỗi năm trước mùa lũ: thay thuốc hết hạn, thay pin, kiểm tra áo phao. Mọi người trong nhà biết túi để ở đâu. Khi có tình huống nguy hiểm đến tính mạng, gọi 115 hoặc liên hệ lực lượng cứu hộ, chính quyền địa phương.

Sống vài ngày trên tầng cao: sắp một góc sinh hoạt gọn

Ở nhiều vùng lũ, khi nước lên, cả nhà dồn lên gác hoặc tầng hai và sinh hoạt ở đó vài ngày, có khi lâu hơn. Không gian nhỏ, đông người, nhiều đồ vừa dời lên, rất dễ thành hỗn loạn. Sắp trước một góc sinh hoạt trên tầng cao từ đầu mùa giúp những ngày đó dễ chịu và an toàn hơn.

Góc này nên chia làm mấy khu nhỏ: chỗ ngủ có chiếu, chăn đã gói kín nước; chỗ để nước uống và đồ ăn khô; chỗ để thuốc men, đèn, túi khẩn cấp ngay gần lối xuống. Đồ được dời lên vào phút chót như nệm, quần áo, đồ điện xếp vào một khu riêng, không lấn chỗ ngủ và lối đi.

Nấu nướng trên tầng cao trong mùa lũ là chỗ cần thận trọng nhất. Bếp gas mini, bếp than trong không gian kín có nguy cơ ngộ độc khí và cháy. Nếu buộc phải nấu, chọn chỗ thoáng gió, cách xa chăn chiếu và đồ dễ cháy, có người trông suốt lúc nấu, và không dùng bếp than trong phòng đóng kín. Ưu tiên đồ ăn không cần nấu khi có thể.

Vệ sinh là chuyện tế nhị nhưng phải tính trước: túi đựng rác kín, nước sạch để rửa tay, một góc riêng có che chắn. Những thứ này nằm sẵn trong một thùng nhỏ trên gác từ đầu mùa thì không ai phải lội xuống nước để tìm.

Khi có tin lũ: thứ tự dời đồ

Khi có cảnh báo lũ, thời gian thường có hạn. Thứ tự dưới đây đặt con người và an toàn lên trước đồ đạc:

  1. Theo dõi thông tin cảnh báo của chính quyền và cơ quan khí tượng thuỷ văn; nếu có lệnh sơ tán, làm theo, không ở lại để giữ đồ.
  2. Đưa người già, trẻ nhỏ, người bệnh tới chỗ an toàn hoặc lên chỗ cao trước.
  3. Ngắt điện các thiết bị ở vùng thấp và vùng giữa theo hướng dẫn an toàn; nếu không chắc cách ngắt điện, không tự đụng vào khi nước đã vào nhà.
  4. Mang túi đồ khẩn cấp lên chỗ cao nhất hoặc mang theo khi sơ tán.
  5. Dời lên cao những món còn ở vùng giữa: đồ điện, gạo, nệm, quần áo.
  6. Buộc chặt đồ dễ trôi ngoài sân, đóng cửa chuồng trại, đưa gia súc tới chỗ cao nếu có thể.
  7. Ghi lại hoặc chụp ảnh những gì để lại, giúp kiểm kê sau lũ.

Việc ngắt điện an toàn và cách lắp ổ điện cao hơn mực nước là việc của thợ điện, nên được làm trước mùa lũ thay vì đúng lúc nước lên.

Sau lũ: kiểm và cất lại đồ

Khi nước rút, đồ ở vùng thấp và có thể cả vùng giữa đều cần được kiểm. Đồ điện đã ngập không nên cắm điện thử ngay; nên để khô và nhờ thợ kiểm tra. Đồ ăn, gạo, thuốc men đã ngập nước bẩn nên bỏ, kể cả khi bao bì trông còn nguyên.

Đồ vải, nệm, chăn ngập nước bùn cần giặt, phơi thật khô, và nếu có mùi hoặc mốc kéo dài, nên cân nhắc bỏ. Đồ gỗ cần lau khô, kê thoáng để không bị mục.

Trước khi cất lại, xem lại cách chia vùng. Năm nay nước lên tới đâu? Món đồ nào bị ngập mà lẽ ra nên ở cao hơn? Có món nào dời lên gác mà cuối cùng không cần? Sau mỗi mùa lũ, điều chỉnh mốc vùng và danh sách đồ. Đây là cách mỗi gia đình tự hoàn thiện cách xếp đồ của mình theo thời gian.

Cuối cùng, bổ sung túi khẩn cấp, thay những thứ đã dùng, và ghi chú lại những gì cần làm khác cho mùa sau. Một trang giấy ghi mực nước năm nay, món đồ bị hỏng và lý do, đặt cùng túi khẩn cấp, là tài liệu quý nhất cho mùa lũ năm sau, nhất là khi người lo việc nhà mỗi năm có thể khác nhau.

Câu hỏi thường gặp

Nhà một tầng không có gác thì đồ quý để đâu khi lũ?

Nếu không có gác, đồ quý và giấy tờ nên được gửi nhà người thân ở vùng cao hoặc chỗ không ngập trước mùa lũ. Trong nhà, kệ cao bắt chắc vào tường hoặc nóc tủ chắc có thể là chỗ tạm, nhưng chỉ khi mực nước dự báo thấp hơn.

Có nên làm gác bằng gỗ, tre để cất đồ mùa lũ không?

Nhiều gia đình vùng lũ đã làm vậy từ lâu. Điều quan trọng là gác đủ chắc cho tải trọng đồ và người, được kiểm tra hằng năm. Làm gác mới hay gia cố gác cũ là việc nên có thợ hoặc người có kinh nghiệm.

Giấy tờ nhà đất nên cất thế nào ở vùng lũ?

Bản gốc trong túi chống nước, đặt ở chỗ cao nhất trong nhà hoặc gửi người thân ở vùng không ngập. Có thể chụp lại để lưu bản điện tử. Bản sao để trong túi khẩn cấp.

Tủ lạnh, máy giặt ở vùng thấp thì làm sao?

Đồ điện lớn khó dời lên cao. Có thể kê trên bệ cao hơn mực nước thường gặp nếu có chỗ. Khi lũ đến, ngắt điện an toàn và không cắm lại cho tới khi thợ kiểm tra. Phần nâng bệ, nâng ổ điện nên làm trước mùa lũ.

Mùa nước nổi ở miền Tây có khác lũ miền Trung khi xếp đồ không?

Nước nổi thường lên chậm và kéo dài, còn lũ miền Trung có thể lên rất nhanh. Ở vùng nước nổi, gia đình có thời gian dời đồ dần; ở miền Trung, đồ quan trọng nên ở chỗ cao suốt mùa lũ vì không có nhiều thời gian chuẩn bị.

Đồ đã dời lên gác bao lâu thì nên mang xuống?

Đồ thiết yếu như túi khẩn cấp, giấy tờ có thể ở trên cao quanh năm. Đồ dùng hằng ngày mang xuống sau khi mùa lũ qua hẳn theo thông tin của địa phương, kiểm tra gác trước khi dỡ đồ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138