RongRai.comRộng Rãi
Đo đạc và vẽ mặt bằng

Tầm với khi xếp đồ lên kệ: chia vùng thấp, dễ lấy và vùng cao theo người nhà

Cách đo tầm với của từng người trong nhà, chia kệ thành vùng thấp, vùng dễ lấy, vùng cao, đặt đồ nặng và đồ nguy hiểm đúng tầm để lấy nhanh và an toàn.

Woman seen from behind standing on a flat floor reaching up toward the top shelf of a tall pantry cabinet in a Can Tho kitchen, a sturdy step stool nearby, afternoon light

Trên một chiếc kệ, phần dễ lấy nhất thường nằm trong khoảng từ ngang hông tới ngang vai của người dùng nhiều nhất — với người cao khoảng 1,55–1,65 m là chừng 80–135 cm tính từ sàn. Đồ dùng hằng ngày nên ở đó. Dưới đầu gối là vùng phải cúi, trên vai là vùng phải với; hai vùng này dành cho đồ ít dùng, và đồ nặng không bao giờ lên vùng trên cao.

Con số cụ thể khác nhau theo từng người, nên bài này không đưa một chiều cao chung cho mọi nhà. Thay vào đó là cách đo tầm với của chính người trong nhà bằng một bức tường và cây bút chì, cách chia kệ theo đó, và những chỗ phải điều chỉnh khi nhà có người già, trẻ nhỏ hay những người chênh nhau nhiều về chiều cao.

Đo tầm với của từng người bằng một bức tường

Mỗi người mất chưa tới hai phút. Dùng một mảng tường trống, bút chì nhẹ hoặc băng keo giấy, và thước cuộn.

  1. Đứng thẳng, gót chân và lưng sát tường, đi dép thường ngày ở nhà.
  2. Đánh dấu bốn mức ngang người: đầu gối, hông (chỗ khớp háng, ngang chỗ tay buông thõng chạm đùi), vai, mắt.
  3. Quay nghiêng người sang, giơ thẳng một tay lên cao, không kiễng chân. Đánh dấu đầu ngón tay giữa: đó là tầm với tối đa khi đứng trên sàn.
  4. Lấy tầm với tối đa trừ khoảng 10–15 cm: đó là mức cao nhất nên đặt đồ nhẹ mà vẫn cầm chắc được, không phải dò mò.
  5. Đo khoảng cách từ sàn tới từng dấu, ghi vào cùng chỗ với sơ đồ cất đồ của nhà, mỗi người một dòng.
  6. Lặp lại với những người hay lấy đồ ở khu đó: người nấu bếp, người giặt giũ, người lớn tuổi, con lớn.

Ví dụ giả định: một người cao khoảng 1,55 m đo được ngang gối 45 cm, ngang hông 82 cm, ngang vai 127 cm, ngang mắt 144 cm, đầu ngón tay khi giơ tay 190 cm. Vùng dễ lấy của người này là khoảng 82–127 cm; đồ nhẹ cao nhất nên ở quanh 175–180 cm. Những tỉ lệ thường dùng để ước lượng (vai bằng khoảng tám phần mười chiều cao…) chỉ là trung bình, nên đo thật vẫn tốt hơn.

Ba vùng trên kệ và đồ hợp với từng vùng

Sau khi có số đo, chia mỗi kệ, mỗi tủ thành ba vùng theo người dùng chính của khu đó:

VùngKhoảng tính từ sànHợp vớiTránh
Vùng thấpSàn đến khoảng ngang đầu gốiĐồ nặng ít dùng, thùng nước, bao gạo, đồ dự trữĐồ dùng hằng ngày (phải cúi nhiều lần), hoá chất khi nhà có trẻ bò
Vùng dễ lấyNgang hông đến ngang vaiĐồ dùng hằng ngày, đồ nặng vừa hay dùngĐể trống phí chỗ hoặc chất đồ cả năm không đụng
Giữa gối và hôngKhoảng ngang đầu gối đến ngang hôngĐồ nặng dùng thường xuyên (nồi lớn, thùng dụng cụ)Đồ nhỏ lắt nhắt phải cúi tìm
Vùng caoTrên vai đến tầm với trừ khoảng chừaĐồ nhẹ ít dùng, đồ theo mùa, hộp có nắpĐồ nặng, dễ vỡ, chất lỏng, đồ cần lấy gấp
Trên tầm vớiCao hơn mức với được khi đứng sànChỉ đồ rất nhẹ, rất ít dùng, lấy bằng ghế bậcMọi thứ nặng; mọi thứ cần dùng khi có sự cố

Đồ nặng đặt trong khoảng giữa gối và ngang thắt lưng là để lúc nhấc, lưng gần như thẳng và đồ ở gần thân người. Nhấc một thùng nặng từ sát sàn hay từ trên đầu đều là tư thế dễ gây đau lưng hoặc làm rơi đồ.

Nhà có nhiều người chênh nhau về chiều cao

Phần lớn nhà có ít nhất hai người cao chênh nhau hơn 15–20 cm, chưa kể trẻ con. Khi đó vùng dễ lấy của mỗi người lệch nhau. Cách làm hợp lý là tìm vùng chung: từ ngang hông người cao hơn tới ngang vai người thấp hơn. Đồ cả nhà cùng dùng đặt trong vùng chung này.

Ví dụ giả định: hai người cao khoảng 1,50 m và 1,75 m. Ngang hông người cao ước chừng 92 cm, ngang vai người thấp ước chừng 123 cm. Vùng chung khoảng 92–123 cm, tức chừng 30 cm chiều cao, đủ cho hai đợt kệ. Cốc chén, gia vị chính, thuốc thường dùng của người lớn (đặt ngoài tầm trẻ) nên ở đó.

Đồ chỉ một người dùng thì xếp theo người đó. Dụng cụ nấu nướng của người nấu chính theo tầm của người nấu chính; đồ thể thao của người cao theo tầm của họ. Đừng ép mọi người cùng một tầm; chỉ cần đồ dùng chung nằm trong vùng chung là đủ giảm cảnh “gọi người với hộ”.

Khi trong nhà có người đi xe lăn, vùng dễ lấy của người ngồi thấp hơn hẳn và gần như không với được phía trên khoảng ngang vai khi ngồi. Đo khi người đó ngồi trên xe, ở tư thế đối diện kệ và tư thế ngang hông kệ, vì hai tư thế cho tầm với khác nhau.

Trẻ nhỏ: tầm với của trẻ thay đổi nhanh

Trẻ với được cao hơn bạn nghĩ. Trẻ biết kéo ghế, đứng lên thùng, trèo lên đợt kệ dưới để với đợt trên. Đặt đồ nguy hiểm “trên cao” chỉ là lớp bảo vệ đầu tiên; thuốc, hoá chất tẩy rửa, dao kéo, pin cúc áo nên ở tủ có khoá hoặc chốt an toàn.

Kệ trẻ có thể trèo phải được neo tường. Một kệ cao, đồ ở trên nặng, trẻ đứng lên đợt dưới là đủ làm kệ đổ về phía trẻ. Mọi kệ cao trong phòng có trẻ nên được bắt cố định vào tường bằng phụ kiện chống lật phù hợp loại tường.

Đồ của trẻ ở tầm trẻ. Quần áo, sách, đồ vẽ của trẻ để ở vùng dễ lấy của trẻ thì trẻ tự lấy và tự cất được. Đo lại tầm với của trẻ mỗi năm, thường dịp đầu năm học, và dời đợt kệ theo.

Rà theo tầm mắt trẻ. Ngồi xổm hoặc quỳ xuống để mắt ngang tầm mắt trẻ, nhìn quanh: thấy gì hấp dẫn ở đợt dưới, dây điện nào thò ra, hộp nào mở được. Những thứ đó dời lên hoặc khoá lại.

Lấy đồ ở vùng cao an toàn

Vùng trên vai và trên tầm với vẫn là chỗ cất có giá trị, miễn là lấy đồ đúng cách:

  • Dùng ghế bậc hoặc thang ngắn có mặt bậc rộng, chân chống trơn, tốt nhất có tay vịn. Không đứng lên ghế xoay, ghế nhựa, ghế có bánh xe, mép bồn hay thùng carton.
  • Đặt đồ ở vùng cao trong hộp có quai hoặc có tay cầm phía trước để kéo ra mà không phải với tới đáy.
  • Hộp ở trên cao nên là loại nhìn xuyên được hoặc có ghi tên nhóm đồ ở mặt trước, để không phải lấy xuống mới biết bên trong là gì.
  • Không cất ở vùng cao những thứ cần lấy khi có sự cố: đèn pin, bình chữa cháy mini, hộp sơ cứu, chìa khoá dự phòng.
  • Nóc tủ cao không phải kệ. Đồ chất trên nóc tủ dễ rơi khi mở cánh, khi có rung lắc, và khó thấy để lau dọn.
  • Người lớn tuổi, người hay chóng mặt, người đang mang thai nên tránh leo lên ghế bậc; đồ họ cần thì dời xuống vùng dễ lấy.

Tầm với ở từng chỗ cất quen thuộc

Nhiều chỗ cất trong nhà được làm theo một chiều cao “chuẩn” của người thợ hoặc của mẫu có sẵn, không theo người dùng. Bảng dưới đây chỉ ra chỗ hay lệch và cách kiểm; mọi con số là khoảng thường gặp, nhà bạn đo thật.

Chỗ cấtChiều cao thường gặpChỗ hay lệchCách kiểm
Tủ bếp trênĐáy tủ thường cách mặt bếp khoảng 60–70 cmĐợt trên cùng nằm ngoài tầm với người thấpSo đỉnh đợt trên cùng với tầm với tối đa trừ khoảng chừa của người nấu chính
Thanh treo quần áoThường khoảng 160–180 cmNgười thấp phải kiễng chân lấy mócĐo ngang mắt người dùng chính; thanh treo không nên cao hơn tầm với thoải mái
Kệ trên bồn cầuTuỳ chỗ lắpQuá thấp thì đụng đầu khi đứng dậy, quá cao thì phải với qua bồnĐứng lên, đứng sát bồn, giơ tay thử trước khi khoan
Móc mũ bảo hiểm, áo mưa ở lối vàoThường khoảng 140–170 cmTrẻ lớn tự đi học không với tớiTreo hai tầng móc theo tầm người lớn và tầm trẻ
Tủ giày cao ở lối vàoĐợt trên có thể quá 180 cmGiày hay đi bị để dưới sàn vì đợt dễ lấy đã đầyDành đợt ngang hông cho giày đi hằng ngày

Khi kệ đã cố định không dời được, đổi đồ chứ đừng đổi người: chuyển đồ dùng hằng ngày ra khỏi đợt quá cao, đưa đồ theo mùa lên đó. Một ghế bậc chắc chắn đặt sẵn ngay cạnh tủ bếp sẽ an toàn hơn việc mỗi lần lại kéo ghế ăn sang.

Sắp xếp theo tần suất dùng và tầm với cùng lúc

Tầm với chỉ giải quyết được nửa bài toán; nửa còn lại là đồ nào dùng bao lâu một lần. Một cách đơn giản là đánh dấu mỗi nhóm đồ bằng một trong ba mức: hằng ngày, hằng tuần hoặc hằng tháng, vài lần mỗi năm. Đồ hằng ngày vào vùng dễ lấy, đồ hằng tháng vào vùng giữa gối và hông hoặc trên vai một chút, đồ vài lần mỗi năm vào vùng cao hoặc vùng thấp tuỳ nặng nhẹ.

Xung đột hay gặp là vùng dễ lấy thì ít mà đồ hằng ngày thì nhiều. Khi đó ưu tiên đồ vừa hay dùng vừa có người lớn tuổi dùng, rồi tới đồ nặng hay dùng. Đồ nhẹ hay dùng của người trẻ, khoẻ có thể lên vùng trên vai một chút.

Sau hai tuần sắp xếp lại, quan sát: đồ nào thường bị bỏ ở ngoài thay vì cất về chỗ? Đó thường là đồ đặt sai tầm — quá cao, quá thấp, hoặc bị kẹt sau món khác. Dời nó xuống vùng dễ lấy hoặc ra phía trước, rồi xem tiếp hai tuần nữa.

Nguyên tắc này áp dụng được cho mọi chỗ cất: tủ bếp, kệ nhà tắm, tủ giày ở lối vào, kệ dụng cụ. Các bài theo từng chỗ cất trong chuyên mục khác của trang sẽ dùng lại ba vùng này.

Câu hỏi thường gặp

Kệ cao bao nhiêu thì vừa với người cao 1,6 m?

Phần dễ lấy thường nằm khoảng 85–130 cm, còn đầu ngón tay khi giơ tay thường ở quanh 1,95–2,0 m. Đây chỉ là ước lượng theo tỉ lệ cơ thể trung bình; đứng sát tường đo thật sẽ chính xác hơn và chỉ mất vài phút.

Có nên làm kệ kịch trần để tận dụng chỗ không?

Được, nếu phần trên tầm với chỉ chứa đồ rất nhẹ, rất ít dùng, có ghế bậc chắc chắn để lấy, và kệ được neo vào tường. Không nên để đồ nặng hay đồ cần dùng gấp trên đó.

Đồ nặng nên để ở đâu trên kệ?

Trong khoảng từ ngang đầu gối tới ngang thắt lưng, gần mép trước của kệ. Ở đó khi nhấc, đồ gần thân người và lưng gần như thẳng. Đồ nặng trên cao vừa khó nhấc vừa làm kệ dễ lật.

Đặt thuốc trên cao có đủ an toàn cho trẻ không?

Chưa đủ. Trẻ có thể kéo ghế hoặc trèo kệ để với. Thuốc, hoá chất tẩy rửa và vật sắc nên ở tủ có khoá hoặc chốt an toàn, đặt cao, và kệ chứa chúng phải được neo vào tường.

Nhà có ông bà thì xếp đồ thế nào?

Dời đồ ông bà dùng hằng ngày vào khoảng ngang hông tới ngang vai của ông bà, hạn chế phải cúi sát sàn hay leo lên ghế. Đo tầm với của ông bà riêng, vì thường thấp hơn và kém linh hoạt hơn người trẻ cùng chiều cao.

Đo tầm với có cần đi giày không?

Nên đo với loại dép hoặc giày mà người đó thường mang ở khu cất đồ. Ở nhà đi chân đất hay dép mỏng thì đo như vậy; đế giày cao vài phân cũng làm thay đổi số đo.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138