RongRai.comRộng Rãi
Lối vào, cầu thang, hành lang

Sắp xếp lối vào nhà ống: chia vùng cửa cuốn, chỗ thay giày và lối đi vào trong

Cách chia vài mét đầu nhà ống thành vùng xe, vùng thay giày và lối đi; số đo nên chừa, chỗ để chìa khoá, giữ lối vào khô, sáng và thoát được khi có sự cố.

Narrow tube house entrance in Hanoi seen from the street at dusk, rolled up shutter, two parked motorbikes on one side, low shoe bench and clear walkway leading inside

Lối vào nhà ống dễ gọn nhất khi bạn chia vài mét đầu nhà thành ba vùng rõ ràng: vùng xe, vùng thay giày và một lối đi thẳng vào trong không bao giờ bị lấn. Mỗi món đồ ở cửa phải thuộc về một trong ba vùng đó. Món nào không thuộc vùng nào thì không nên nằm ở cửa, dù chỉ là "để tạm".

Bài này là một mục từ cho chỗ cất cụ thể: phần đầu tầng trệt của nhà ống, nơi có cửa cuốn hoặc cửa xếp, nơi cả nhà dắt xe, cởi giày, treo mũ và thả túi xuống. Các con số trong bài là khoảng thường gặp để bạn ước lượng, không thay cho việc cầm thước đo chính nhà mình. Những món riêng như mũ bảo hiểm ướt, áo mưa hay thùng hàng giao tới có mục từ riêng trong cùng chuyên mục.

Lối vào nhà ống phải gánh những việc gì

Ở nhà ống, cửa trước thường là cửa duy nhất, và tầng trệt vừa là chỗ để xe, vừa là phòng khách, có khi còn là chỗ bán hàng. Mọi người trong nhà đi qua đây nhiều lần mỗi ngày, mang theo xe, giày dép, túi đi chợ, cặp sách, đồ giao tới. Vì thế lối vào chịu tải nặng hơn bất kỳ góc nào khác trong nhà, nhưng thường lại là góc được nghĩ tới sau cùng khi sắp xếp.

Hãy liệt kê những việc thật sự diễn ra ở cửa nhà mình trong một ngày bình thường. Một gia đình bốn người hay có chừng này việc: dắt hai đến ba xe vào ra, cởi và đi giày dép, để chìa khoá xe và chìa khoá cửa, treo mũ bảo hiểm, cất áo mưa khi trời mưa, đặt túi đồ chợ xuống trước khi mang vào bếp, nhận hàng giao, tiếp khách đứng nói chuyện ở cửa. Mỗi việc cần một chỗ đứng và một chỗ để đồ.

Khi chưa có chỗ cố định, đồ sẽ tự tìm chỗ: giày dép tràn ra giữa lối, chìa khoá nằm trên yên xe, túi đồ chất lên ghế khách. Đó không phải do người trong nhà bừa bộn, mà do lối vào chưa được thiết kế cho những việc đang diễn ra ở đó. Sắp xếp lối vào vì vậy bắt đầu bằng việc quan sát, chưa phải bằng việc mua kệ.

Một mẹo quan sát đơn giản là đứng ở cửa vào giờ cao điểm buổi chiều, lúc cả nhà lần lượt về, và ghi lại mỗi người đặt gì xuống ở đâu. Thường chỉ sau hai ba buổi, bạn sẽ thấy rõ chỗ nào đang bị dùng sai và món nào chưa có chỗ.

Chia ba vùng trong vài mét đầu nhà

Vùng xe nằm sát một bên tường. Nếu mặt tiền rộng khoảng 4 mét, xe thường xếp dọc theo một bức tường, đầu xe hướng ra cửa để sáng mai dắt ra cho nhanh. Vùng xe nên dồn hẳn về một phía chứ không rải hai bên, vì xe đậu hai bên sẽ bóp lối đi ở giữa thành một khe hẹp chỉ vừa nghiêng người. Ranh giới vùng xe có thể đánh dấu bằng một đường gạch khác màu hoặc chỉ bằng thói quen, miễn cả nhà cùng hiểu.

Vùng thay giày nằm ngay sau cửa, phía bên kia vùng xe. Đây là chỗ đứng để cởi giày, có ghế ngồi thấp và kệ giày. Vùng này cần sàn khô và đủ sáng. Đặt nó đối diện vùng xe giúp người vừa dắt xe vào đứng sang một bên thay giày mà không cản người phía sau. Nếu mặt tiền quá hẹp, vùng thay giày có thể lùi vào sâu hơn một chút, ngay chỗ ranh giới giữa khu để xe và phòng khách.

Lối đi chính là một dải trống nối cửa với phần trong nhà. Dải này không được để bất cứ thứ gì, kể cả "chỉ một lát". Nó vừa là đường đi hằng ngày, vừa là đường thoát ra khi có sự cố. Nhà ống phần lớn chỉ có một lối ra ở tầng trệt, nên một chiếc xe hay một chồng thùng chắn ngang lối này là chuyện nghiêm trọng hơn nhiều so với cảm giác bất tiện.

Mọi thứ còn lại phải lên tường hoặc đi vào trong. Móc treo, kệ nông gắn tường, giỏ treo sau cửa phụ giúp đồ rời khỏi mặt sàn. Món nào cả tuần không dùng tới thì cất vào kho, gầm cầu thang hoặc tầng trên. Lối vào chỉ nên giữ đồ dùng hằng ngày, không nên trở thành kho phụ.

Số đo cần chừa ở lối vào

Bảng dưới đây là khoảng thường gặp ở nhà phố, dùng để ước lượng trước khi bạn đo thực tế. Nhà có người già, người dùng gậy, xe lăn hoặc xe đẩy em bé thì nên chừa rộng hơn mức thấp của mỗi khoảng.

Hạng mụcKhoảng thường gặpGhi chú
Lối đi chính cho một ngườikhoảng 80–90 cm trở lênđi tay xách đồ hoặc hai người tránh nhau cần rộng hơn
Chỗ một xe máy chiếmdài khoảng 1,8–2 m, rộng khoảng 0,7 m tính cả tay láiđo xe nhà mình, xe tay ga và xe số khác nhau
Khoảng hở giữa hai xe xếp cạnh nhaukhoảng 15–25 cmđủ để dắt một chiếc ra không quẹt chiếc kia
Chiều sâu kệ giàykhoảng 30–35 cmgiày người lớn cỡ lớn có thể cần sâu hơn
Chỗ đứng thay giàykhoảng 60 × 60 cm sàn trống trước kệcó ghế thì cộng thêm chỗ cho ghế
Tầm cao móc treo người lớnkhoảng 1,5–1,7 mtrẻ nhỏ cần một hàng móc thấp riêng

Đo theo đúng trình tự: đo lòng nhà từ tường tới tường ở mức sàn, trừ phần xe chiếm, trừ phần lối đi, phần còn lại mới là đất cho kệ và ghế. Làm ngược lại, tức mua kệ trước rồi tìm chỗ, gần như lần nào cũng lấn vào lối đi. Nếu cần cách đo và vẽ mặt bằng kỹ hơn, chuyên mục đo đạc mặt bằng có hướng dẫn riêng.

Chỗ thay giày: kệ, ghế ngồi và số đôi để ngoài

Giày dép là thứ tràn ra lối vào nhanh nhất. Vài nguyên tắc giữ cho vùng thay giày không phình ra:

  • Giới hạn số đôi để ở cửa. Mỗi người để ở cửa một hai đôi đang đi trong tuần. Những đôi đi dịp lễ, giày thể thao dùng một lần mỗi tuần, ủng đi mưa ngoài mùa thì cất ở tầng trên hoặc trong tủ khác. Đây là luật quan trọng nhất; kệ to đến đâu mà không giới hạn số đôi thì vài tháng sau vẫn đầy.
  • Kệ nông, nhiều tầng thấp hơn là kệ sâu ít tầng. Kệ sâu khiến đôi phía sau bị quên. Kệ nông vừa một đôi theo chiều dọc giúp nhìn thấy hết, lấy ra nhanh.
  • Có một chỗ ngồi. Một chiếc ghế đẩu thấp hoặc băng ghế có ngăn bên dưới giúp người lớn tuổi và trẻ nhỏ thay giày an toàn, không phải đứng một chân. Băng ghế có ngăn kéo còn chứa được tất, đế lót, xi đánh giày.
  • Dép đi trong nhà để ở ranh giới. Nếu nhà có thói quen đổi sang dép trong nhà, đặt dép ở mép trong của vùng thay giày, nơi bắt đầu sàn sạch, chứ không lẫn với giày đi ngoài.
  • Giày ướt có chỗ riêng. Một khay nhựa nông hoặc tấm lót chống thấm dưới tầng thấp nhất của kệ dành cho giày dính nước mưa, để nước không chảy xuống các đôi bên dưới và không làm ẩm gỗ.

Việc chọn tủ giày như một món nội thất, hay cách bảo quản giày da cất lâu, không phải trọng tâm ở đây. Mục từ này chỉ quan tâm đôi giày nào nên nằm ở cửa và chừa bao nhiêu chỗ cho nó.

Chìa khoá, ví, giấy gửi xe: một khay ngay cửa

Những món nhỏ ra vào cùng người là thứ hay thất lạc nhất ở nhà ống, vì không có chỗ cố định nên mỗi lần đặt một nơi: trên yên xe, trên tủ tivi, trong túi áo khoác. Cách đơn giản nhất là một khay hoặc một hộp nông đặt ở độ cao ngang hông người lớn, ngay cạnh cửa, trong tầm tay khi vừa bước vào.

Khay chỉ dành cho những món đi ra ngoài cùng người: chìa khoá xe, chìa khoá cửa, ví nhỏ, thẻ gửi xe, khẩu trang đang dùng. Nếu khay bắt đầu chứa hoá đơn cũ, đồng xu, bút hết mực, hãy dọn mỗi tuần một lần, vì khay đầy thì người ta lại đặt chìa khoá ra ngoài khay.

Với chìa khoá dự phòng, nên cất ở một chỗ khác, kín hơn và không nhìn thấy được từ cửa. Nhà ống có cửa cuốn mở thẳng ra đường thì khay chìa khoá cũng không nên đặt ở chỗ người đứng ngoài nhìn vào thấy ngay. Một vị trí phía sau cánh cửa phụ, hoặc khuất sau góc tường, vừa tiện cho người nhà vừa kín với người qua đường.

Nhà có trẻ nhỏ thì khay chìa khoá cần cao hơn tầm với của trẻ, đặc biệt khi chìa khoá xe điện hay điều khiển cửa cuốn nằm chung. Ngược lại, nếu muốn trẻ lớn tự lấy chìa khoá nhà khi đi học về, hãy cho trẻ một móc riêng ở tầm thấp và chỉ treo đúng một chiếc chìa ở đó.

Giữ lối vào khô, sáng và ít bụi

Lối vào nhà ống nhận bụi đường mỗi lần mở cửa cuốn, nhận nước mưa từ bánh xe và áo mưa, nhận cả khói xe khi nổ máy dắt ra. Đồ để lâu ở đây bám bụi nhanh hơn chỗ khác trong nhà, nên càng ít đồ để hở càng đỡ lau chùi. Kệ có cánh, giỏ có nắp giúp giảm bụi đáng kể cho những món phải để ở cửa.

Ẩm là vấn đề thứ hai. Mùa nồm ở miền Bắc và mùa mưa ở miền Nam đều làm sàn tầng trệt ướt, gỗ kệ giày dễ phồng, giày dép để kín dễ có mùi. Một tấm thảm chùi chân ngay ngoài cửa và một tấm bên trong giúp chặn phần lớn nước và cát. Kệ giày nên có chân kê cách sàn vài phân, không đặt sát bức tường hay bị thấm.

Ánh sáng thường bị bỏ quên. Nhiều nhà ống có lối vào tối vì xe che ánh sáng từ cửa, buổi tối chỉ trông vào đèn phòng khách hắt ra. Một bóng đèn riêng chiếu xuống vùng thay giày, bật được ngay từ công tắc cạnh cửa, giúp người lớn tuổi không vấp vào giày dép hay chân chống xe. Đi dây điện, lắp công tắc mới là việc của thợ điện, không tự làm.

Cuối cùng là mùi. Giày dép, áo mưa, xe vừa chạy về đều có mùi, mà lối vào lại là chỗ khách bước vào đầu tiên. Để kệ giày thoáng, phơi lót giày định kỳ và mở cửa cuốn một lúc mỗi sáng cho thoáng khí thường hiệu quả hơn bất kỳ loại khử mùi nào.

Những sai lầm hay gặp ở lối vào nhà ống

Mua kệ trước, đo sau. Kệ đẹp nhưng sâu quá mười phân là lấn vào lối đi mười phân, mỗi ngày cả nhà phải nghiêng người qua nó. Đo trước, tính lối đi trước, rồi mới chọn kệ vừa phần đất còn lại.

Biến lối vào thành kho tạm. Thùng hàng chưa mở, bao gạo chưa mang vào bếp, cây lau nhà, thang gấp, đồ chờ mang đi sửa. Mỗi món một chút, sau vài tuần cửa nhà thành chỗ chất đồ. Đặt luật: đồ chưa có chỗ thì đưa vào trong ngay trong ngày.

Đậu xe chắn ngang lối. Ngày có khách hoặc có thêm xe, người ta hay đậu chiếc cuối cùng ngang lối đi. Đây là thói quen nguy hiểm nhất ở nhà ống, vì nếu có cháy hay cần đưa người đi cấp cứu ban đêm, chính chiếc xe đó chặn đường ra.

Kệ cao, nặng không bắt vít vào tường. Kệ giày cao, tủ đồ cạnh cửa có thể bị lật khi trẻ trèo hoặc khi mở nhiều ngăn cùng lúc. Kệ cao hơn khoảng một mét nên có vít hoặc dây chống lật bắt vào tường chắc.

Đặt đồ dễ cháy ngay sau cửa. Chồng thùng giấy, can dầu, bình xăng dự phòng, quần áo cũ chất ở lối vào vừa dễ bắt lửa, vừa nằm đúng trên đường thoát. Xăng và bình gas dự trữ không nên cất trong nhà ở.

Sắp lại lối vào trong một buổi cuối tuần

Không cần làm lại cả tầng trệt. Một buổi là đủ nếu theo thứ tự:

  1. Dắt hết xe ra ngoài, dọn toàn bộ đồ ở lối vào ra một chỗ trống để nhìn rõ sàn và tường.
  2. Đo lòng nhà, đánh dấu bằng băng dính giấy trên sàn: dải lối đi, vùng xe, vùng thay giày.
  3. Phân đồ thành ba nhóm: dùng hằng ngày ở cửa, dùng ít hơn mỗi tuần một lần, không thuộc lối vào.
  4. Đưa nhóm thứ ba vào trong nhà hoặc lên tầng ngay trong buổi đó, không để lại "chờ phân loại".
  5. Đặt lại kệ giày, ghế, khay chìa khoá, móc treo theo vùng đã đánh dấu; kiểm lại lối đi vẫn đủ rộng.
  6. Dắt xe vào theo thứ tự giờ đi sáng mai, xe ai đi sớm nhất đậu ngoài cùng.
  7. Sống thử một tuần, ghi lại chỗ nào còn vướng, rồi chỉnh một lần nữa thay vì mua thêm đồ ngay.

Sau một tuần, bóc băng dính đánh dấu nếu cả nhà đã quen. Nếu chưa quen, cứ để thêm một thời gian; vạch kẻ trên sàn là cách nhắc nhẹ nhàng nhất mà không ai phải nói đi nói lại.

Câu hỏi thường gặp

Mặt tiền chỉ khoảng 3 mét thì có chia được ba vùng không?

Vẫn chia được nhưng phải xếp dọc thay vì xếp ngang. Xe dồn hẳn một bên, lối đi đi sát bên kia, vùng thay giày lùi vào sâu hơn sau khu để xe, ngay chỗ bắt đầu phòng khách. Kệ giày chọn loại rất nông hoặc gắn tường để không chiếm sàn.

Có nên để tủ giày ngoài vỉa hè trước cửa nhà ống không?

Không nên. Vỉa hè là không gian công cộng, việc lấn chiếm có thể vi phạm quy định quản lý đô thị ở nhiều địa phương, đồ để ngoài còn dễ mất và bám bụi. Tốt hơn là giảm số đôi để ở cửa và giữ toàn bộ kệ bên trong ranh giới nhà mình.

Nhà vừa ở vừa bán hàng tầng trệt thì lối vào nên sắp thế nào?

Tách lối của người nhà và lối của khách càng rõ càng tốt. Khu thay giày, chìa khoá và đồ cá nhân dồn về phía trong, khuất tầm mắt khách; quầy hàng ở phía ngoài. Cách bố trí nhà vừa ở vừa buôn bán có mục từ riêng ở chuyên mục xếp đồ theo kiểu nhà Việt.

Khách đến chơi đông thì giày dép để đâu cho khỏi tràn ra lối đi?

Chuẩn bị sẵn một tấm lót hoặc một khay rộng đặt sát tường phía trong, chỉ dùng khi có khách. Xếp giày khách thành hàng dọc tường, không xếp thành cụm giữa sàn. Khách về thì cất tấm lót đi để lối vào trở lại như cũ.

Có cần thảm chùi chân cả trong lẫn ngoài cửa không?

Nhà ống mở cửa cuốn ra đường bụi thường có lợi khi dùng hai tấm. Tấm ngoài giữ cát và bùn, tấm trong hút nước còn lại. Tấm trong nên có đế chống trượt để người lớn tuổi không trượt chân khi bước vào với đôi dép ướt.

Bao lâu nên dọn lại lối vào một lần?

Khay chìa khoá và kệ giày nên xem lại mỗi tuần, chỉ mất vài phút. Toàn bộ lối vào nên sắp lại mỗi khi đổi mùa, khi nhà có thêm xe, có thêm người ở cùng hoặc trẻ lớn lên đi giày cỡ khác. Mỗi lần thay đổi như vậy, số đo cũ có thể không còn hợp.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138