RongRai.comRộng Rãi
Buông bỏ đồ cũ

Quà tặng nằm trong tủ nhiều năm: buông món đồ mà vẫn giữ tình người tặng

Bộ ly chưa bóc hộp, khăn chưa quàng, đồ lưu niệm từ chuyến đi của người khác: cách nhìn lại quà tặng cũ, chọn món giữ và cho đi mà không áy náy.

Young woman kneeling before an open low cabinet in a Da Nang apartment, unboxed glassware sets and gift boxes stacked on the floor beside her, viewed from the side, face hidden

Quà tặng là nhóm đồ khó buông nhất sau đồ kỷ niệm, vì mỗi món mang theo hình ảnh một người: bỏ quà có cảm giác như phụ lòng người ấy. Kết quả là trong nhiều nhà có cả một ngăn tủ quà chưa bóc hộp, bộ ly tách dùng một lần dịp tân gia, khăn len chưa quàng, tượng nhỏ mua ở điểm du lịch không hợp với phòng nào.

Bài này nói về những món quà đã nằm trong nhà lâu năm, không phải quà vừa nhận sau một buổi tiệc. Bạn sẽ có cách tách tình cảm khỏi đồ vật, một bảng giúp xếp quà theo người tặng và theo việc dùng, cách giữ lại dấu vết của món quà trước khi cho đi, và cách nói chuyện khi người tặng là người ngay trong nhà mình.

Vì sao quà khó bỏ hơn đồ tự mua

Với đồ tự mua, bạn chỉ phải đối diện với quyết định của chính mình. Với quà, có thêm người thứ hai hiện diện trong món đồ. Người tặng đã nghĩ về bạn, đã chọn, đã bỏ tiền và công. Bỏ món đồ đi dễ bị hiểu thành bỏ đi tấm lòng đó, dù người tặng không hề biết.

Còn một lý do kín đáo hơn: sợ bị hỏi. Mẹ chồng hỏi bộ chén năm ngoái đâu, bạn thân ghé chơi tìm chiếc khung ảnh đã tặng. Nỗi sợ bị bắt gặp khiến người ta giữ cả những món mình không ưa, cất kỹ trong tủ, để một ngày nào đó lôi ra trưng cho phải phép.

Cần nhìn lại mục đích của một món quà. Món quà làm xong việc của nó vào lúc được trao: người tặng bày tỏ tình cảm, người nhận cảm nhận được. Sau khoảnh khắc ấy, món đồ trở thành đồ của bạn, và bạn có quyền dùng nó theo cách hợp nhất với cuộc sống của mình. Phần lớn người tặng, nếu được hỏi thật lòng, mong món quà được dùng hơn là được cất.

Nói như vậy không có nghĩa là quà nào cũng nên bỏ. Có những món dù không dùng nhưng nhìn thấy là vui, nhắc về một người quý. Những món đó đáng giữ, và nên được bày ở chỗ nhìn thấy chứ không phải chôn dưới đáy tủ.

Một phép thử nhỏ: mở ngăn tủ quà, nhìn từng món và để ý cảm giác đầu tiên. Món nào làm bạn mỉm cười khi nghĩ tới người tặng là món đang làm tốt việc của nó. Món nào chỉ gợi cảm giác nợ nần, phải giữ cho phải phép, thì món đó đang lấy của bạn nhiều hơn là cho. Cảm giác nợ không phải là tình cảm, và nó không cần một ngăn tủ để tồn tại.

Xếp quà theo người tặng và theo việc dùng

Một cách gỡ rối là đặt mỗi món quà lên hai trục: người tặng gần hay xa với bạn, và món đồ có được dùng hay không. Bốn ô dưới đây gợi ý cách xử lý thường hợp; nhà bạn có thể điều chỉnh.

Đang dùng hoặc thích nhìn thấyKhông dùng, không thích nhìn thấy
Người tặng rất thân (bố mẹ, vợ chồng, con, bạn chí cốt)Giữ, đặt ở chỗ dùng thường ngày hoặc bày raHỏi khéo xem người tặng có muốn nhận lại hoặc chuyển cho ai trong nhà không; nếu không, chụp ảnh và cho đi
Người tặng xa hơn (đồng nghiệp, đối tác, người quen)Giữ như đồ bình thường, không cần đối xử đặc biệtCho đi hoặc chuyển tặng cho người dùng được, không cần báo
Quà tập thể, quà sự kiện (kỷ niệm chương, ly in chữ, áo đồng phục)Giữ một món đại diện nếu có ý nghĩaChụp ảnh giữ dấu, phần còn lại cho đi hoặc tái chế tuỳ chất liệu

Ô khó nhất là quà của người rất thân mà bạn không dùng. Ở đó, cách làm tôn trọng nhất thường là nói thật một cách nhẹ nhàng, chứ không phải giữ mãi hay bỏ lén. Phần cuối bài có gợi ý cách nói.

Những câu hay làm áy náy và cách nhìn lại

“Người ta mua đắt lắm.” Giá trị món quà nằm ở tấm lòng lúc trao, không ở giá tiền nằm trong tủ. Món đắt tiền nằm im mười năm không làm tấm lòng ấy lớn thêm; trao cho người dùng được mới giữ được phần giá trị còn lại của nó.

“Lỡ người ta hỏi thì sao.” Phần lớn người tặng không nhớ chi tiết món quà sau vài năm. Nếu có hỏi, câu trả lời thật như “em dùng một thời gian rồi chuyển cho chị họ đang cần” thường được đón nhận tốt hơn ta nghĩ.

“Bỏ quà là bạc.” Giữ một món không dùng trong tủ không làm bạn thêm tình nghĩa. Tình nghĩa thể hiện ở cách bạn đối xử với người đó: hỏi thăm, gặp gỡ, giúp đỡ khi cần.

“Biết đâu sau này dùng.” Đây là sợi dây mình của sau này. Áp dụng thùng chờ có hạn như với đồ để dành: món nào đến hạn mà chưa dùng thì đã có câu trả lời.

“Đẹp mà, chỉ là chưa có chỗ bày.” Thử tìm chỗ bày ngay hôm nay. Nếu nhà thật sự không có chỗ hợp, có thể món đồ hợp với một ngôi nhà khác hơn.

Trước khi cho đi: giữ lại dấu vết của món quà

Nhiều người thấy dễ buông hơn khi biết mình vẫn giữ được phần ký ức. Một vài bước nhỏ làm việc đó:

  1. Chụp một tấm ảnh món quà, nếu được thì chụp kèm hộp hoặc thiệp đi kèm.
  2. Ghi một dòng ngắn trong ghi chú điện thoại hoặc sổ tay: ai tặng, dịp gì, năm nào. Ví dụ giả định: “Bộ cốc men xanh, cô Hạnh tặng dịp tân gia, năm thứ hai ở căn hộ.”
  3. Gom các tấm ảnh quà vào một album riêng trong điện thoại. Theo năm tháng, album này thành cuốn nhật ký những lần được quan tâm, chiếm không một phân sàn nhà nào.
  4. Nếu món quà có thiệp viết tay, giữ thiệp và cho đi món đồ. Lời viết tay thường mang tình cảm nhiều hơn chính đồ vật.
  5. Lau sạch, đóng gói lại cẩn thận nếu định chuyển tặng; quà còn nguyên hộp thì giữ nguyên hộp.
  6. Chọn người nhận dùng được món đó, ưu tiên người cần thật chứ không phải người khó từ chối.

Album ảnh quà là một gợi ý, không phải luật. Có người thấy chụp ảnh thừa thãi và chỉ cần cảm ơn trong lòng rồi cho đi. Làm theo cách khiến bạn thấy nhẹ.

Chuyển tặng sao cho tế nhị

Chuyển tặng là đường đi tự nhiên của quà không dùng, nhưng cần vài nguyên tắc để không thành chuyện khó xử. Thứ nhất, không chuyển một món quà về lại vòng quen biết của người tặng ban đầu, nhất là khi món đồ dễ nhận ra. Một chiếc khăn có hoa văn riêng xuất hiện ở cổ đồng nghiệp của người đã tặng nó là tình huống ai cũng ngại.

Thứ hai, chỉ chuyển tặng món còn mới, còn hạn, còn đủ phụ kiện. Đồ đã dùng thì nói rõ là đồ đã dùng, đưa như một món cho đi chứ không gói lại như quà. Với thực phẩm, mỹ phẩm, đồ chăm sóc cá nhân, kiểm kỹ hạn sử dụng; đồ đã quá hạn thì bỏ, không chuyển cho ai.

Thứ ba, đừng biến việc chuyển tặng thành nghĩa vụ phải chọn đúng người hoàn hảo. Nếu sau vài tuần vẫn chưa nghĩ ra ai, gửi món đồ qua kênh quyên góp hiện vật hoặc nhóm cho tặng đồ ở khu dân cư là đủ. Cách chọn kênh cho tặng theo từng loại đồ có bài riêng trong danh mục này. Mục tiêu là món quà rời khỏi tủ và tới tay người dùng, không phải đạt điểm tinh tế tuyệt đối.

Khi người tặng là người trong nhà

Quà của người cùng nhà là khó nhất, vì người tặng sống ngay bên cạnh và nhìn thấy tủ đồ của bạn mỗi ngày. Một bộ ấm chén mẹ mua cho, một chiếc áo chồng chọn, một bức tranh con vẽ. Ở đây, bỏ lén gần như không bao giờ là lựa chọn tốt.

Cách dễ chịu hơn là nói thật, nói sớm và nói kèm lời cảm ơn. Có thể mở lời kiểu: “Bộ chén mẹ mua đẹp lắm, nhưng nhà con ít khi tiếp khách nên cứ để trong tủ. Mẹ có muốn mang về dùng, hay mình cho dì Ba đang mở quán không?” Câu như vậy giữ được ba điều: ghi nhận tấm lòng, giải thích thật lý do, và mời người tặng cùng quyết.

Với đồ con vẽ, con làm, cách thường hợp là chọn cùng con vài món đẹp nhất để bày hoặc giữ trong một bìa hồ sơ, phần còn lại chụp ảnh. Trẻ hiểu khá nhanh rằng không phải mọi thứ đều cần giữ, nếu người lớn làm cùng và không vứt sau lưng con.

Với vợ chồng, cuộc nói chuyện đôi khi không chỉ về món quà mà về gu và nhu cầu của mỗi người. Nhân dịp đó, hai người có thể thống nhất cách tặng nhau về sau: hỏi trước khi mua đồ lớn, hoặc ưu tiên trải nghiệm hơn đồ vật.

Với quà từ bên nội, bên ngoại, nên để người con ruột của bên đó mở lời. Con dâu tự ý chuyển quà của mẹ chồng dễ bị hiểu lầm hơn so với khi chính người con trai nói chuyện với mẹ mình. Đây không phải chuyện ai đúng ai sai, mà là chọn người nói để câu chuyện được nghe đúng ý.

Bớt nhận những món quà sẽ nằm tủ

Buông quà cũ xong, tủ sẽ đầy lại nếu nguồn quà không đổi. Một số cách nhẹ nhàng để người thân tặng đúng thứ bạn dùng:

  • Khi được hỏi muốn quà gì, trả lời cụ thể thay vì nói “gì cũng được”. Câu trả lời mơ hồ dễ dẫn tới đồ trang trí.
  • Gợi ý quà dùng hết được: đồ ăn ngon, cây giống, sách người đó thích, một bữa ăn cùng nhau.
  • Với nhóm bạn hay đồng nghiệp, đề xuất góp chung một món người nhận thật sự cần thay vì mỗi người một món nhỏ.
  • Dịp sinh nhật con, báo trước với họ hàng rằng con đang cần sách hoặc đồ học, tránh trùng lặp và tránh đồ cồng kềnh.
  • Nhận quà thì cảm ơn chân thành ngay, kể cả khi biết sẽ chuyển tặng. Lời cảm ơn là phần dành cho người tặng; món đồ là phần dành cho bạn.
  • Chính bạn cũng tặng theo cách đó: hỏi trước, tặng thứ dùng được, kèm hoá đơn đổi trả nếu có.

Đừng cấm người khác tặng quà. Tặng quà là cách nhiều người bày tỏ tình cảm, nhất là người lớn tuổi. Điều nên làm là giúp họ tặng trúng hơn.

Câu hỏi thường gặp

Bỏ quà của người khác có phải là bất lịch sự?

Không, khi bạn đã cảm ơn chân thành lúc nhận và món đồ thật sự không hợp với cuộc sống của bạn. Món quà đã làm xong việc bày tỏ tình cảm vào lúc trao. Sau đó nó là đồ của bạn, và trao cho người dùng được là cách trân trọng hơn để nó nằm mãi trong tủ.

Có nên nói với người tặng là mình đã cho món quà đi không?

Không bắt buộc với người xa. Với người thân thiết, nhất là người cùng nhà hoặc hay ghé chơi, nói thật một cách nhẹ nhàng thường tốt hơn để họ tự phát hiện. Hãy nói kèm lời cảm ơn và lý do cụ thể, tránh làm người tặng cảm thấy món quà bị chê.

Quà kỷ niệm chương, áo đồng phục cơ quan có nên giữ hết?

Thường không cần. Giữ một hoặc vài món đại diện cho những mốc thật sự ý nghĩa, chụp ảnh phần còn lại. Áo đồng phục có thể dùng làm áo mặc nhà, áo đi làm vườn, hoặc cho vào nhóm vải tái chế nếu đã cũ.

Quà chưa bóc hộp mấy năm còn chuyển tặng được không?

Được nếu món đồ không có hạn sử dụng và hộp còn tốt. Với thực phẩm, mỹ phẩm, đồ điện tử có pin, cần kiểm hạn và tình trạng kỹ; đồ đã quá hạn hoặc pin phồng thì không chuyển cho ai, xử lý theo nhóm phù hợp.

Con vẽ quá nhiều tranh, giữ hết thì chật, bỏ thì sợ con buồn?

Chọn cùng con vài bức đẹp nhất mỗi giai đoạn để bày hoặc cất vào một bìa hồ sơ, phần còn lại chụp ảnh lưu theo năm. Làm cùng con và không bỏ sau lưng con. Trẻ thường vui khi thấy tranh mình được chọn trưng bày.

Làm sao để người lớn trong nhà bớt tặng đồ trang trí?

Khi được hỏi muốn quà gì, trả lời cụ thể và gợi ý món dùng hết được như đồ ăn, cây, sách. Cảm ơn chân thành mỗi lần nhận. Không nên cấm người lớn tặng quà vì đó là cách họ thể hiện tình cảm; chỉ nên giúp họ tặng trúng nhu cầu hơn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138