RongRai.comRộng Rãi
Xếp đồ theo kiểu nhà Việt

Xếp đồ nhà nông thôn có sân và nhà ngang: nông cụ, thóc gạo, phân bón, thuốc phun

Cách cất đồ trong nhà nông thôn có nhà chính, nhà ngang, sân và chái: chỗ cho nông cụ, thóc gạo, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và đồ sinh hoạt.

Rural family courtyard house in Nghe An, side outbuilding with farm tools hung neatly on wall pegs, sacks raised on wooden pallets, woman seen from behind sweeping courtyard, golden evening light

Nhà nông thôn có sân thường chia làm nhà chính để ở và thờ cúng, nhà ngang hoặc chái làm bếp và kho, sân để phơi và làm việc; cách xếp đồ hợp lý là giữ đồ sinh hoạt ở nhà chính, đưa nông cụ, thóc gạo, phân bón vào nhà ngang theo từng khu, và tách hẳn thuốc bảo vệ thực vật ra một chỗ có khoá, xa bếp và nguồn nước. Kiểu nhà này có nhiều chỗ hơn nhà phố, nhưng cũng chứa nhiều loại đồ hơn, có loại nguy hiểm.

Mục từ này dành cho nhà nông thôn ở miền Bắc, miền Trung và các vùng có kiểu nhà chính – nhà ngang – sân, cũng như nhà vườn có chái ở miền Nam. Chuyện xây kho, làm chuồng trại thuộc chuyên mục khác; ở đây chỉ bàn tổ chức đồ đạc trong ngôi nhà hiện có.

Ba khu của nhà nông thôn và đồ của mỗi khu

Nhà chính thường là ngôi nhà lớn nhất, có gian thờ ở giữa, các gian bên làm phòng ngủ và tiếp khách. Đồ ở đây nên là đồ sinh hoạt: quần áo, chăn màn, giấy tờ, đồ thờ cúng, đồ tiếp khách. Nông cụ, bao phân, thùng thuốc phun không nên vào nhà chính, vì bụi, mùi và hoá chất ảnh hưởng tới người ở, nhất là trẻ nhỏ.

Nhà ngang, nhà dưới hay chái là phần phụ, thường có bếp, chỗ để xe, kho thóc, chỗ để nông cụ. Đây là nơi tập trung đồ của công việc đồng áng. Khu này cần được chia nhỏ hơn: bếp một khu, kho lương thực một khu, nông cụ một khu, phân bón và hoá chất một khu riêng.

Sân là không gian mở, dùng để phơi thóc, phơi đồ, làm việc. Đồ để ngoài sân quanh năm nên ít, chỉ những thứ chịu nắng mưa như chum, vại, cối, giàn phơi. Đồ để sân lâu ngày dễ hỏng, dễ mất và làm sân chật khi cần phơi.

Cách chia này nghe đơn giản, nhưng nhiều nhà nông thôn đang để lẫn: bao phân ở hiên nhà chính, bình phun thuốc cạnh bếp, thóc gạo cạnh can xăng. Dời đồ về đúng khu là bước đầu tiên và có tác dụng nhất. Việc này không tốn tiền, thường chỉ mất một hai buổi cuối tuần với sự giúp sức của cả nhà.

Đồ nào để ở đâu trong nhà nông thôn

Bảng dưới gợi ý chỗ cất cho các nhóm đồ thường gặp trong nhà nông thôn. Tuỳ cách bố trí nhà bạn, điều chỉnh cho hợp.

Nhóm đồChỗ cất gợi ýLưu ý
Thóc, gạo, ngô, đậuKho lương thực trong nhà ngang, thùng hoặc bồ có nắp, kê caoKhô, thoáng, xa phân bón và hoá chất
Nông cụ cán dài (cuốc, xẻng, cào, liềm)Giá treo tường trong nhà ngang hoặc cháiLưỡi sắc quay vào tường, treo cao khỏi tầm trẻ
Máy móc nhỏ (máy phun, máy cắt cỏ)Góc riêng trong chái, kê trên kệ hoặc bụcXa bếp, xa đồ dễ cháy
Phân bónKhu riêng, kê cao khỏi nền, có cheXa lương thực, xa nguồn nước
Thuốc bảo vệ thực vậtTủ hoặc hòm có khoá, khu riêng thoáng khíXa bếp, giếng, lương thực, trẻ em
Xăng dầu cho máyLượng ít, can chuyên dụng, ngoài nhà ởXa bếp, xa lửa, không để trong nhà chính
Đồ sinh hoạt, chăn màn, giấy tờNhà chínhKhông trộn với đồ đồng áng

Dòng thuốc bảo vệ thực vật và xăng dầu là hai dòng quan trọng nhất về an toàn. Nhiều trường hợp ngộ độc ở nông thôn xảy ra khi hoá chất được để gần bếp, gần đồ ăn hoặc được đổ sang chai nước uống.

Cất thuốc bảo vệ thực vật an toàn

Chỗ riêng, có khoá. Thuốc bảo vệ thực vật nên ở trong tủ hoặc hòm có khoá, đặt ở khu riêng thoáng khí, không ở trong nhà chính, không ở bếp. Chìa khoá do người lớn giữ.

Giữ nguyên bao bì gốc. Không đổ thuốc sang chai nước, chai nước ngọt hay lọ đựng đồ ăn. Bao bì gốc có tên thuốc, hướng dẫn, cảnh báo; đổ sang chai khác là nguyên nhân hay gặp của uống nhầm.

Xa nguồn nước và lương thực. Thuốc không đặt gần giếng, bể nước, kho thóc. Nếu thuốc rò rỉ, có thể làm nhiễm nguồn nước và lương thực của cả nhà.

Dụng cụ phun riêng, rửa đúng chỗ. Bình phun, găng tay, khẩu trang dùng cho thuốc nên cất riêng, không dùng chung cho việc khác. Rửa dụng cụ ở chỗ xa nguồn nước sinh hoạt và theo hướng dẫn trên nhãn thuốc.

Thuốc thừa, bao bì rỗng xử lý theo hướng dẫn. Không vứt bao bì thuốc ra ruộng, mương. Nhiều địa phương có điểm thu gom bao bì thuốc bảo vệ thực vật; hỏi chính quyền hoặc cán bộ khuyến nông.

Cất thóc gạo khỏi ẩm, chuột và mọt

Thóc gạo là tài sản của nhà nông và dễ hỏng nếu cất không đúng. Vài bước giúp giữ lương thực:

  1. Phơi thật khô trước khi cất; thóc chưa khô cất vào bồ dễ bị nóng, mốc.
  2. Dùng thùng, bồ, chum có nắp kín, không để bao tải trực tiếp trên nền đất.
  3. Kê thùng cách nền và cách tường, để không khí lưu thông và dễ phát hiện chuột.
  4. Đặt kho lương thực xa phân bón, hoá chất, xăng dầu.
  5. Kiểm tra định kỳ: mùi lạ, mọt, phân chuột là dấu hiệu cần xử lý. Cách xử lý mọt, chuột được bàn ở chuyên mục diệt côn trùng.
  6. Gạo ăn hằng ngày để một lượng nhỏ trong thùng ở bếp; phần lớn để kho, lấy dần.

Ở vùng ẩm, gói hút ẩm hay vôi bột trong túi vải đặt cạnh, không trộn vào lương thực, là cách một số nhà dùng để giữ khô. Không dùng hoá chất diệt côn trùng trộn trực tiếp vào thóc gạo để ăn.

Nông cụ và máy móc: treo, dựng, cất theo mùa vụ

Nông cụ cán dài như cuốc, xẻng, cào, liềm, dao phát dễ thành đống ở góc nhà ngang. Đống này nguy hiểm vì lưỡi sắc, dễ đổ, và khó lấy món cần. Một giá treo đơn giản bằng gỗ hoặc thanh tre bắt ngang tường, có móc hoặc đinh, giúp mỗi dụng cụ có chỗ riêng, lưỡi quay vào tường, cán xuống dưới.

Dụng cụ nhỏ như liềm, dao, kéo cắt cành treo cao khỏi tầm trẻ. Đồ dùng theo mùa vụ như máy tuốt lúa nhỏ, bạt phơi, bao tải rỗng cất vào khu sâu hơn khi hết vụ, đóng gói hoặc che bạt chống bụi.

Máy phun, máy cắt cỏ, máy bơm nước có xăng dầu hoặc điện cần chỗ khô, xa bếp, xa đồ dễ cháy. Trước khi cất lâu, xả bớt nhiên liệu theo hướng dẫn của máy và để máy nguội hẳn. Bảo dưỡng máy, sửa máy là việc của người biết nghề.

Nhiều nhà nông thôn cũng là nơi để xe máy, xe công nông. Chỗ để xe nên tách khỏi kho lương thực và bếp, có lối ra thông thoáng. Xe công nông, máy cày nhỏ có dầu nhớt nhỏ giọt nên đỗ trên nền xi măng hoặc có tấm lót, không đỗ trên nền đất cạnh giếng.

Một mẹo cũ của nhiều nhà là vẽ hình dụng cụ lên tường sau giá treo, hoặc chỉ cần một vạch phấn. Nhìn chỗ trống là biết món nào chưa được mang về sau buổi làm đồng, tránh để cuốc, liềm nằm lại ngoài ruộng hay giữa sân, nơi trẻ con có thể giẫm phải.

Chái bếp và đồ nấu cỗ: nồi to, mâm bát, củi và bếp gas

Nhà nông thôn hay có việc lớn: giỗ, cưới, mừng thọ, Tết. Mỗi lần như vậy cần nồi to, chảo lớn, hàng chục mâm, bát đĩa, bếp phụ, có khi phải mượn thêm của hàng xóm. Sau việc, những thứ này không có chỗ cất sẵn thì bị dồn vào góc bếp, dưới gầm phản, ngoài hiên, và lần sau lại phải đi tìm.

Cách gọn là dành cho đồ nấu cỗ một khu cố định trong nhà ngang, như một kệ cao hoặc một hòm lớn, chồng nồi lồng vào nhau, mâm xếp đứng, bát đĩa trong thùng có nắp cho khỏi bụi. Đồ đi mượn nên được đánh dấu và trả ngay sau việc, không để lẫn vào đồ nhà.

Nhiều chái bếp nông thôn dùng cả bếp củi lẫn bếp gas. Củi, rơm và vỏ trấu nên để ở một góc riêng, có che mưa, cách bếp gas và bình gas một khoảng thông thoáng. Bình gas đặt đứng, nơi thoáng, không bị đồ đè lên hay che khuất van; khi ngửi thấy mùi gas, khoá van, mở cửa, không bật lửa hay công tắc điện.

Đồ nấu hằng ngày thì tách khỏi đồ nấu cỗ, để gần bếp, trong tầm tay người nấu chính. Nhà có ông bà vẫn đứng bếp thì đồ hay dùng nên ở độ cao ngang hông, ngang ngực, không ở ngăn sát đất hay gác cao.

Sân và đồ để ngoài trời: giữ sân rộng cho mùa phơi

Sân nhà nông thôn có lúc là chỗ phơi thóc, có lúc là chỗ tổ chức đám cưới, đám giỗ, có lúc là chỗ trẻ con chạy nhảy. Để sân luôn sẵn sàng:

  • Đồ để sân quanh năm chỉ những thứ thật cần và chịu thời tiết: chum vại, giàn phơi cố định, cây cảnh.
  • Bạt phơi, cào phơi thóc, bao tải cất vào nhà ngang khi không dùng, không để mục ngoài sân.
  • Củi, rơm rạ để ở góc xa nhà chính, xa bếp, có che mưa, không chất sát tường nhà.
  • Giếng, bể nước có nắp đậy, không để đồ đè lên nắp làm khó mở, và trẻ không với tới.
  • Đồ hỏng, đồ cũ chờ bỏ không để lâu ở sân; gom lại một góc và xử lý theo đợt.

Sân gọn còn có ý nghĩa với cả gia đình mở rộng: khi có việc lớn, chỉ cần dọn ít đồ là có chỗ cho khách, mâm cỗ, rạp che. Đồ không có chỗ cố định là đồ phải dời mỗi lần có việc. Cách cất bạt, nong nia, cào phơi khi hết mùa được bàn kỹ trong chuyên mục ban công, sân thượng, sân phơi của trang.

Câu hỏi thường gặp

Có nên để bao phân bón trong nhà chính cho khỏi mất không?

Không nên. Phân bón có mùi, có bụi và một số loại có thể gây kích ứng. Nên để ở khu riêng trong nhà ngang hoặc chái, có cửa hoặc khoá nếu lo mất, kê cao khỏi nền, xa lương thực và nguồn nước.

Thuốc bảo vệ thực vật còn thừa có nên giữ cho vụ sau không?

Có thể giữ nếu còn hạn và trong bao bì gốc kín, cất trong tủ có khoá. Không giữ thuốc đã pha, thuốc mất nhãn hoặc hết hạn. Khi không chắc, hỏi cán bộ khuyến nông hoặc người bán có chuyên môn.

Nhà ngang chật thì có nên để xe máy chung với kho thóc?

Nên tránh. Xe có xăng dầu, khi nóng và khi có sự cố chập điện có thể gây cháy. Nếu buộc phải chung một gian, để xe gần cửa, kho thóc ở phía sâu và có khoảng trống giữa hai khu.

Làm sao để trẻ nhỏ không chạm vào nông cụ và hoá chất?

Treo nông cụ sắc lên cao, lưỡi quay vào tường; hoá chất trong tủ có khoá. Dạy trẻ về những khu không được vào chơi. Kho nông cụ và hoá chất có cửa đóng khi không có người lớn.

Có nên cất xăng dầu dự trữ cho máy nông nghiệp trong nhà không?

Chỉ nên giữ lượng nhỏ đủ dùng, trong can chuyên dụng, để ngoài nhà ở, ở chỗ thoáng, có bóng râm, xa bếp và mọi nguồn lửa. Không để trong nhà chính, nhà bếp hay gần nơi ngủ.

Thóc gạo nên cất trong chum, bồ hay thùng nhựa?

Mỗi loại có ưu nhược điểm: chum sành mát và kín nhưng nặng, dễ vỡ; bồ tre thoáng nhưng dễ bị chuột; thùng nhựa có nắp kín, nhẹ, dễ vệ sinh. Quan trọng hơn chất liệu là thóc phơi khô, nắp kín, kê cao và kiểm tra định kỳ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138