Khu để xe máy trong nhà gọn được khi xe xếp theo thứ tự giờ đi, mọi đồ của xe treo lên tường ngay cạnh xe, và đường ra cửa luôn rộng ít nhất một người đi. Ba việc đó giải quyết phần lớn cảnh sáng nào cũng phải dắt hai chiếc ra mới lấy được chiếc thứ ba, hay tìm mãi không thấy khoá đĩa.
Ở Việt Nam, phần lớn nhà phố và nhà ống dắt xe vào tầng trệt mỗi tối. Khu để xe vì thế không phải gara riêng mà là một phần sinh hoạt chung, chung sàn, chung không khí với phòng khách hoặc bếp. Mục từ này nói về việc cất và xếp ở chỗ đó: xe đặt thế nào, đồ của xe cất ở đâu, sàn giữ sạch ra sao, và những nguyên tắc an toàn không được bỏ qua, nhất là khi trong nhà có xe điện.
Một mặt tiền chứa được bao nhiêu xe
Trước khi sắp lại, hãy biết khu để xe nhà mình thật sự chứa được mấy chiếc mà vẫn còn lối đi. Bảng dưới là ước lượng cho xe máy cỡ phổ thông xếp song song, đầu xe hướng ra cửa; con số chỉ để hình dung, bạn cần đo xe và lòng nhà của mình.
| Chiều rộng lòng nhà (ví dụ giả định) | Chừa lối đi khoảng 0,9 m | Số xe xếp song song có thể vừa | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| khoảng 3,5 m | còn khoảng 2,6 m | khoảng 3 xe | xe tay ga thân to có thể chỉ vừa 2 xe rưỡi |
| khoảng 4 m | còn khoảng 3,1 m | khoảng 3–4 xe | cần xếp so le đầu đuôi để tay lái không chạm nhau |
| khoảng 5 m | còn khoảng 4,1 m | khoảng 4–5 xe | nên chia hai cụm, chừa lối ở giữa nếu cửa ở giữa |
| khoảng 3 m | còn khoảng 2,1 m | khoảng 2 xe | cân nhắc xếp một xe theo chiều dọc sâu vào trong |
Mẹo xếp so le: chiếc này đẩy vào sâu hơn chiếc bên cạnh chừng một gang tay, để tay lái và gương chiếu hậu của hai xe không nằm cùng một hàng. Cách này thường giúp thêm được khoảng chỗ của nửa chiếc xe mà không phải bóp lối đi.
Nếu số xe trong nhà nhiều hơn số chỗ thực tế, đừng chèn thêm vào lối đi. Đó là lúc bàn với cả nhà xem chiếc nào ít dùng có thể gửi ở chỗ khác, hoặc xếp sâu vào bên trong và chấp nhận dắt ra ít lần hơn.
Xếp xe theo thứ tự giờ đi
Cách xếp xe hợp lý nhất không phải theo xe to xe nhỏ, mà theo ai đi sớm nhất. Làm lần đầu thế này:
- Ghi giờ ra khỏi nhà buổi sáng của từng người dùng xe trong một tuần bình thường.
- Xe của người đi sớm nhất đậu ngoài cùng, sát cửa, đầu xe hướng ra để dắt thẳng ra không phải quay đầu.
- Xe của người đi muộn nhất hoặc ít đi nhất đậu trong cùng.
- Xe ít dùng, ví dụ xe để dành đi xa hay xe chờ bán, đậu sâu nhất, có thể phủ áo trùm.
- Tối nào về muộn hơn người đi sớm hôm sau thì người về sau dắt xe vào trước, để giữ thứ tự sáng ra.
- Dán một tờ giấy nhỏ ghi thứ tự ở cạnh cửa trong một hai tuần đầu, khi cả nhà đã quen thì bỏ đi.
Thứ tự này phải được cả nhà đồng ý, vì người về muộn là người phải chịu khó. Nếu lịch đi thay đổi theo ngày, ví dụ có người làm ca, hãy thống nhất thêm một quy tắc đơn giản như "ai đi trước sáng mai thì đậu ngoài", tránh mỗi tối một kiểu.
Khi có khách đi xe tới chơi buổi tối, xe khách nên đậu ngoài cùng vì sẽ về trước; đừng dắt vào sâu rồi lúc khách về cả nhà phải dắt ra hết.
Đồ đi kèm xe: cất ngay cạnh xe, trên tường
Mỗi chiếc xe kéo theo một nhóm đồ nhỏ. Để chúng dưới sàn hay trên yên là lý do khu để xe trông bừa. Những món nên có chỗ cố định trên tường, ngay sau hoặc cạnh vị trí đậu:
- Khoá đĩa, khoá chữ U, dây xích: một móc riêng cho từng xe, treo ở chỗ người dắt xe ra thấy ngay. Khoá nặng nên treo thấp, khoảng ngang hông, để rơi không trúng chân.
- Bơm tay, bơm đạp: treo hoặc kẹp lên tường, không để nằm dưới sàn chỗ bánh xe lăn qua.
- Giẻ lau, chổi lông nhỏ: treo trong một túi lưới thoáng để giẻ ướt khô được, tránh nhét vào cốp xe gây ẩm mốc.
- Áo trùm xe: gấp gọn trong một túi vải treo móc; trùm xe trong nhà chủ yếu để chống bụi cho xe ít dùng.
- Bộ dụng cụ nhỏ, sổ bảo dưỡng, giấy tờ photo: một hộp có nắp trên kệ nông. Giấy tờ bản gốc không nên để ở khu để xe vì dễ ẩm và dễ lẫn.
- Mũ bảo hiểm, áo mưa: có trạm treo riêng gần cửa để hong khô, xem mục từ về móc treo đồ đi mưa.
Can nhớt dự phòng, nếu có, chỉ nên là lượng nhỏ, để trong hộp kín trên kệ thấp, xa ổ điện và nguồn nhiệt. Xăng thì không nên trữ trong nhà ở dưới bất kỳ hình thức nào, kể cả chai nhỏ "phòng khi hết giữa đường"; đó là chất dễ bay hơi và dễ bắt lửa, nguy cơ không tương xứng với chút tiện lợi.
Giữ sàn khỏi dầu nhớt, nước mưa và khói xe
Khu để xe trong nhà chung sàn với nơi sinh hoạt, nên dầu nhớt nhỏ giọt và nước bánh xe dễ lan sang chỗ khác. Một tấm lót chống thấm hoặc một khay nông đặt dưới gầm máy ở chỗ đậu cố định giúp hứng giọt nhớt, dễ lau và dễ thay. Nếu thấy xe nào nhỏ dầu nhiều, đó là dấu hiệu nên mang ra tiệm kiểm tra chứ không chỉ lót thêm.
Ngày mưa, bánh xe mang nước và bùn vào nhà. Nhiều nhà để một chiếc giẻ lau sàn cán dài ngay cạnh cửa, dắt xe vào xong lau một lượt vệt bánh. Sàn gạch bóng ướt nước rất trơn, nhất là với người lớn tuổi đi dép, nên vệt nước cần được lau trước khi có người đi qua.
Khói xe là chuyện ít ai để ý. Nổ máy trong nhà kín rồi mới dắt ra làm khói đọng lại ở tầng trệt, nhất là khi phòng khách hoặc bếp nằm ngay phía sau. Thói quen tốt là mở cửa trước, dắt xe ra hẳn ngoài rồi mới nổ máy, và khi về thì tắt máy trước khi dắt vào. Xe vừa chạy về, ống xả còn nóng, nên đậu cách xa rèm cửa, thùng giấy và chân người qua lại.
Bụi đường bám lên xe rồi rơi xuống sàn mỗi ngày. Quét khu để xe nên làm sau khi xe đã ra hết vào buổi sáng, khi sàn trống hoàn toàn, thay vì cố quét quanh bánh xe buổi tối.
Xe điện trong nhà: những nguyên tắc an toàn cháy nổ
Chỗ đậu và chỗ sạc không nằm trên đường thoát duy nhất. Nhà ống thường chỉ có một cửa ra ở tầng trệt. Nếu xe điện đậu hoặc sạc ngay sát cửa, một sự cố ở pin có thể chặn đúng lối ra. Nhiều khuyến cáo phòng cháy nhấn mạnh việc bố trí chỗ sạc sao cho người trong nhà vẫn còn đường thoát; cách bố trí cụ thể nên hỏi người có chuyên môn và tham khảo khuyến cáo của cơ quan phòng cháy chữa cháy địa phương.
Ổ cắm sạc do thợ điện lắp, không dùng ổ kéo dài tạm bợ. Dây nối, ổ kéo dài cắm chồng nhiều thiết bị, dây đi dưới bánh xe là những điểm dễ nóng. Việc lắp ổ cắm riêng, có thiết bị bảo vệ, là việc của thợ điện, không tự đấu nối.
Dùng đúng bộ sạc, theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Bộ sạc không đúng loại, pin đã phồng, móp hay từng bị ngâm nước là những trường hợp không nên tiếp tục sạc trong nhà. Khi thấy pin nóng bất thường, có mùi lạ hay biến dạng, ngừng sạc và mang đi kiểm tra.
Xung quanh chỗ sạc để trống. Không để thùng giấy, quần áo, rèm, can nhớt quanh chỗ xe điện đang sạc. Đây là chỗ duy nhất trong khu để xe mà nguyên tắc "đồ lên tường" phải nghiêm ngặt hơn: tường cạnh chỗ sạc cũng không treo đồ dễ cháy.
Có đầu báo khói và có người biết khi đang sạc. Lắp đầu báo khói ở tầng trệt, thử định kỳ. Nhiều khuyến cáo khuyên hạn chế sạc qua đêm khi cả nhà đều ngủ; nếu phải sạc lúc không có người trông, hãy cân nhắc kỹ hơn về vị trí và thiết bị cảnh báo. Khi có cháy, gọi 114.
Khi tầng trệt vừa để xe vừa sinh hoạt
Ở nhiều nhà, khu để xe chỉ cách bộ bàn ghế tiếp khách hay bàn ăn một khoảng vài bước. Ranh giới giữa hai phần càng rõ thì cả hai càng dễ giữ gọn. Một tấm thảm, một kệ thấp đặt ngang, hay chỉ là chỗ đổi màu gạch đều đủ để nói "xe dừng ở đây". Kệ ngăn không nên cao quá ngang ngực, để tầng trệt vẫn sáng và người ở phòng khách vẫn nhìn thấy cửa.
Đồ của khu sinh hoạt không nên tràn sang khu để xe và ngược lại. Ghế nhựa xếp chồng, bàn gấp, quạt cây hay bị dồn vào giữa các xe vì "đằng nào cũng chỗ trống". Kết quả là mỗi lần dắt xe phải nhấc ghế, và ghế làm xước sơn xe. Đồ gấp nên có chỗ riêng, ví dụ gầm cầu thang hoặc móc trên tường phía trong.
Bàn thờ ông Địa, chậu cây, bể cá ở tầng trệt cũng nên được tính chỗ ngay từ đầu. Đặt chúng ở phía tường không có xe để tránh va quệt khi dắt, và để khói hương, nước bể cá không gần chỗ sạc xe điện hay ổ điện.
Cuối cùng, hãy nghĩ tới những ngày đặc biệt: Tết có thêm xe con cháu về, đám giỗ có khách. Trước những ngày đó, xác định trước chỗ để xe khách bên ngoài hoặc ở nhà hàng xóm quen, thay vì cố dồn hết vào tầng trệt và chặn lối đi.
Hiểu lầm hay gặp về khu để xe trong nhà
"Để xe trong nhà thì không cần nghĩ tới phòng cháy." Ngược lại, tầng trệt nhà ống tập trung xe chứa xăng, có thể có pin xe điện, ổ điện, đôi khi cả bếp phía sau, trong khi cửa ra thường chỉ có một. Đây là chỗ cần giữ trống và giữ gọn nhất nhà.
"Càng xếp sát càng tiết kiệm chỗ." Xe xếp quá sát làm trầy sơn, gãy gương và khiến mỗi lần dắt ra phải dắt hai chiếc. Khoảng hở vừa đủ giữa các xe thực ra tiết kiệm thời gian mỗi sáng nhiều hơn nửa chiếc xe chen thêm được.
"Cốp xe là chỗ cất đồ." Cốp xe tay ga thường bị dùng làm kho: áo mưa ướt, giấy tờ, đồ ăn quên. Đồ ướt trong cốp gây mùi và mốc, giấy tờ để lâu trong cốp dễ hư. Cốp nên được dọn sau mỗi chuyến.
"Treo đồ lên xe cho tiện." Treo túi lên tay lái, mắc mũ lên gương qua đêm làm xe mất cân bằng khi đậu, đồ dễ rơi và gương dễ lỏng. Đồ có móc riêng trên tường thì không cần treo lên xe.
Câu hỏi thường gặp
Xe ít đi có nên đậu trong nhà không hay gửi bên ngoài?
Nếu xe ít đi chiếm chỗ làm hẹp lối đi, gửi ở bãi giữ xe hoặc nhà người thân có chỗ rộng là lựa chọn đáng cân nhắc. Nếu vẫn để trong nhà, đậu nó ở trong cùng, phủ áo trùm chống bụi, và định kỳ nổ máy bên ngoài theo hướng dẫn của thợ để xe không hỏng vì nằm lâu.
Có nên treo xe đạp lên tường khu để xe máy không?
Treo xe đạp lên tường bằng móc chịu lực giúp giải phóng sàn, nhưng chỉ nên làm khi tường đủ chắc và móc được bắt vít đúng cách. Không treo ở chỗ đầu người có thể va phải khi dắt xe máy, và không treo phía trên chỗ sạc xe điện.
Sàn khu để xe nên dùng thảm hay để trơn?
Thường nên để sàn trơn dễ lau, chỉ lót một tấm chống thấm nhỏ dưới gầm máy của từng xe. Thảm trải rộng dưới bánh xe giữ dầu, nước và bụi, khó giặt, lại làm bánh xe trượt khi dắt. Thảm chỉ nên dùng ở vùng thay giày.
Có nên rửa xe trong nhà không?
Rửa xe trong khu để xe chung sàn với phòng khách dễ làm nước bẩn và dầu lan khắp tầng trệt, sàn trơn lâu khô. Nếu không có chỗ rửa bên ngoài, chỉ nên lau khô bằng giẻ ẩm và để việc rửa xe cho tiệm hoặc một khoảng sân có thoát nước.
Đậu xe điện và xe xăng cạnh nhau có sao không?
Đây là câu hỏi nên hỏi người có chuyên môn phòng cháy vì còn tuỳ cấu trúc nhà. Nguyên tắc chung là chỗ sạc xe điện cần thông thoáng, có khoảng trống xung quanh, không chồng đồ dễ cháy và không chắn đường thoát. Theo dõi khuyến cáo của nhà sản xuất và cơ quan phòng cháy.
Bao lâu nên dọn đồ của xe một lần?
Mỗi tháng nên nhìn lại một lượt: khoá còn dùng không, giẻ có cần thay, cốp có đồ quên không. Khi bán xe hay thay xe, nhớ dọn luôn nhóm đồ của chiếc xe cũ, vì khoá, áo trùm, phụ tùng của xe đã đi hay bị bỏ lại chiếm chỗ suốt nhiều năm.