RongRai.comRộng Rãi
Lối vào, cầu thang, hành lang

Gầm cầu thang cất gì: chia theo chiều cao trần gầm, tủ kín hay kệ mở và cách chống ẩm

Gầm cầu thang nên cất gì theo từng phần cao thấp, chọn tủ kín, kệ mở hay ngăn kéo kéo ra, giữ khô, có đèn, và những món tuyệt đối không cất ở đây.

Space under a wooden staircase in a Da Nang townhouse, low pull out drawers and lidded woven baskets arranged by height, soft side light, no people, tidy tiled floor

Gầm cầu thang hợp nhất để cất đồ nhẹ đến vừa, dùng theo tuần hoặc theo mùa, xếp theo chiều cao trần gầm: phần cao cho đồ đứng như máy hút bụi, cây lau nhà; phần thấp cho hộp, giỏ và ngăn kéo kéo ra. Không cất ở đây bình gas, xăng, hoá chất dễ cháy, và không để đồ tràn ra làm hẹp chân thang.

Nhà ống, nhà phố hầu như nhà nào cũng có một gầm cầu thang ở tầng trệt, thường là khoảng tối, sâu, hình tam giác mà cả nhà quen gọi là "chỗ nhét đồ". Mục từ này giúp biến khoảng đó thành chỗ cất có trật tự: đo thế nào, chia vùng ra sao, chọn kiểu chứa đồ gì, giữ khô và an toàn. Việc đục phá, đóng mới cầu thang hay làm bậc thang có ngăn kéo thuộc về cải tạo nhà, nằm ngoài phạm vi ở đây.

Gầm cầu thang có mấy kiểu và vì sao khó dùng

Cùng gọi là gầm cầu thang nhưng hình dạng khác nhau nhiều tuỳ kiểu thang. Thang một vế chạy thẳng tạo ra một khoảng tam giác dài, phần cao ở cuối và thấp dần về phía bậc đầu. Thang chữ L hay chữ U có chiếu nghỉ tạo ra khoảng gầm gãy khúc, có đoạn cao đủ đứng thẳng, có đoạn chỉ cao ngang gối. Thang xương cá hay thang bậc rời thì gần như không có gầm kín, phía dưới thông thoáng nhìn xuyên qua.

Điểm khó của gầm cầu thang là nó sâu và tối. Đồ đưa vào phía trong cùng rất khó lấy ra, nên sau một thời gian người ta chỉ dùng phần ngoài, phần trong biến thành nơi để đồ quên. Thêm nữa, nhiều gầm thang nằm sát tường chung với nhà bên cạnh hoặc sát khu vệ sinh, dễ ẩm hơn chỗ khác.

Vì vậy nguyên tắc đầu tiên là không nghĩ về gầm cầu thang như một cái hộp lớn để nhồi đồ vào, mà như nhiều ngăn nhỏ có chiều cao khác nhau. Mỗi ngăn hợp với một loại đồ, và mọi thứ phải lấy ra được mà không cần dọn đồ phía trước.

Trước khi bắt đầu, hãy xem gầm thang nhà mình đang làm nhiệm vụ gì khác không: có công tơ điện, đường ống nước, ống thoát, bình nước nóng hay cửa thăm kỹ thuật nằm ở đó không. Những chỗ cần mở ra khi sửa chữa phải được chừa lối, không chất đồ chắn trước.

Chia gầm cầu thang theo chiều cao trần gầm

Dùng thước cuộn đo chiều cao từ sàn lên mặt dưới cầu thang tại vài điểm, cách nhau khoảng nửa mét, rồi đánh dấu bằng phấn hoặc băng dính. Bảng dưới gợi ý cách chia; các mốc chỉ là khoảng thường gặp.

Phần gầmChiều cao khoảngHợp để cấtKiểu chứa nên dùng
Phần cao nhấttrên khoảng 1,5 mmáy hút bụi, cây lau nhà, chổi, thang gấp nhỏ, bàn ủi đứngđể đứng, có móc hoặc kẹp tường
Phần giữakhoảng 0,9–1,5 mđồ dùng theo tuần: túi vải đi chợ, hộp đồ sửa chữa nhỏ, nước uống dự trữkệ mở hai ba tầng hoặc tủ có cánh
Phần thấpkhoảng 0,4–0,9 mđồ theo mùa: quạt cất mùa đông, chăn mỏng trong túi kín, đồ lễ Tếthộp có nắp, ngăn kéo kéo ra
Góc nhọn trong cùngdưới khoảng 0,4 mđồ rất ít dùng, nhẹ, không sợ ẩmhộp dẹt có bánh xe hoặc để trống

Góc nhọn trong cùng là phần khó lấy nhất. Nhiều nhà để trống luôn phần này hoặc dùng một hộp dẹt có dây kéo, thay vì cố chèn đồ vào để rồi không bao giờ lấy ra. Để trống một chút cũng giúp gầm thang thoáng khí hơn.

Nếu gầm thang sâu hơn khoảng 60 cm, nên ưu tiên ngăn kéo kéo hẳn ra ngoài hoặc hộp có bánh xe, để đồ ở cuối ngăn vẫn lấy được mà không phải chui đầu vào.

Đồ hợp và đồ không hợp với gầm cầu thang

Không phải đồ nào cũng nên vào gầm thang, dù gầm còn trống. Một cách phân loại dễ nhớ:

  • Hợp: dụng cụ vệ sinh nhà cửa dùng chung các tầng, túi vải và giỏ đi chợ, bàn ghế gấp, quạt và máy sưởi ngoài mùa, đồ lễ Tết đóng hộp, dụng cụ sửa chữa nhỏ trong hộp kín, nước uống và đồ khô dự trữ đóng thùng gọn, giấy vệ sinh và khăn giấy dự trữ.
  • Hợp có điều kiện: chăn màn, quần áo theo mùa, sách cũ, ảnh cũ chỉ nên cất khi gầm thang khô; phải đóng trong hộp nhựa có nắp hoặc túi kín, có gói hút ẩm và kiểm tra định kỳ.
  • Không hợp: bình gas dự trữ, xăng, dầu, sơn, dung môi, hoá chất tẩy rửa mạnh, pin cũ chất đống, vật nặng như bao xi măng hay thùng gạch, đồ có giá trị lớn hay giấy tờ gốc, thực phẩm tươi hay đồ ăn mở bao (dễ thu hút côn trùng, chuột).

Lý do loại bình gas, xăng, sơn khỏi gầm thang rất rõ: ở nhà ống, cầu thang là đường thoát hiểm lên xuống giữa các tầng. Một đám cháy bắt đầu ngay dưới gầm thang có thể chặn cả lối lên lẫn lối xuống, và khói sẽ theo cầu thang đi lên các tầng trên rất nhanh. Bình gas dự trữ cần để nơi thoáng, theo hướng dẫn an toàn của nơi cung cấp gas; xăng không cất trong nhà ở.

Đồ nặng cũng không nên dồn vào gầm thang vì người lấy phải cúi khom trong không gian thấp, dễ đau lưng và va đầu vào mặt dưới bậc thang.

Tủ kín, kệ mở hay ngăn kéo kéo ra

Tủ có cánh hợp với nhà muốn gọn mắt. Gầm thang nằm ở phòng khách thì tủ kín che được mọi thứ bên trong, bớt bụi, nhìn tầng trệt rộng hơn. Đổi lại, tủ kín dễ biến thành chỗ nhồi đồ vì không ai nhìn thấy. Nếu chọn tủ kín, hãy dán danh mục đồ bên trong mặt sau cánh tủ và mỗi mùa mở ra xem lại một lần.

Kệ mở hợp với đồ dùng mỗi ngày. Đồ lấy hằng ngày như túi đi chợ, giỏ đựng cặp sách của trẻ, chổi lau nhà để trên kệ mở thì tiện hơn, không phải mở cánh. Nhược điểm là bám bụi và nhìn rối nếu đồ không đồng bộ; giỏ cùng màu, cùng chất liệu giúp kệ mở trông gọn.

Ngăn kéo kéo ra hợp với phần gầm sâu. Một khối ngăn kéo có bánh xe, kéo hẳn ra như một ngăn tủ, giải quyết chuyện đồ ở sâu bên trong không lấy được. Ngăn kéo kéo ra thường phải đặt làm theo kích thước gầm thang; trước khi đặt, hãy đo cả chiều rộng lối đi phía trước, vì ngăn kéo kéo ra cần đủ chỗ trống để kéo hết chiều dài.

Để hở, không làm gì cũng là một lựa chọn. Với gầm thang nhỏ, thấp, sát chỗ ẩm, đôi khi tốt nhất là để trống, đặt một chậu cây ưa bóng hoặc một chiếc ghế ngồi đọc sách. Không phải khoảng trống nào cũng phải biến thành chỗ cất; khoảng thở giúp tầng trệt nhà ống bớt bí.

Giữ gầm cầu thang khô ráo, thoáng khí

Gầm thang thường là chỗ ít gió nhất của tầng trệt. Nếu nằm sát tường chung hay sát nhà vệ sinh, tường có thể ẩm ngầm mà mắt thường khó thấy. Trước khi cất đồ vải, đồ giấy vào, nên bỏ trống gầm thang một thời gian, sờ tường và sàn vào những ngày nồm hoặc ngày mưa nhiều. Nếu thấy tường lạnh ướt, có vệt ố, mùi mốc, hãy xử lý chỗ thấm trước, đó là việc của thợ chứ không phải của hộp nhựa.

Đồ cất trong gầm thang không nên đặt sát tường và sát sàn. Kê kệ hoặc hộp cách tường vài phân, cách sàn bằng chân kệ hay tấm kê, để không khí lưu thông được. Hộp nhựa có nắp tốt hơn thùng carton ở chỗ này: carton hút ẩm, mềm dần, và là chỗ côn trùng ưa trú. Nếu phát hiện dấu vết mối mọt ở mặt dưới cầu thang gỗ, nên mời người có chuyên môn kiểm tra thay vì chỉ dời đồ đi.

Gói hút ẩm đặt trong từng hộp cần thay hoặc phơi theo hướng dẫn trên bao bì; gói đã no ẩm thì không còn tác dụng. Mỗi mùa nồm hoặc mùa mưa, mở các hộp ra kiểm tra, phơi đồ vải dưới nắng nhẹ, rồi mới cất lại.

Nếu gầm thang có cánh tủ, thỉnh thoảng mở hết cánh ra cho thoáng, nhất là sau những ngày mưa dài. Một số nhà khoét vài lỗ thoáng ở cánh tủ hoặc dùng cánh nan chớp để không khí đi qua mà vẫn che được đồ bên trong.

Đèn, lối tiếp cận và an toàn quanh chân thang

Gầm thang tối là lý do lớn nhất khiến đồ trong đó bị quên. Một chiếc đèn nhỏ bên trong, bật khi mở cửa tủ, giúp nhìn rõ mọi ngăn. Loại đèn dùng pin dán tường, có cảm biến chuyển động, là cách không phải đi dây; còn nếu muốn đèn nối nguồn điện cố định thì nhờ thợ điện, không tự kéo dây qua gầm thang.

Chân thang là chỗ người hay vấp ngã nhất trong nhà ống, nhất là người lớn tuổi đi xuống ban đêm. Vì vậy mọi thứ cất ở gầm thang phải nằm gọn trong phạm vi gầm, không có hộp, giỏ, dép nào nhô ra lối đi trước bậc đầu tiên. Cánh tủ gầm thang khi mở ra cũng không được quét ngang chân thang, kẻo có người đang đi xuống va phải.

Nếu nhà có trẻ nhỏ, cánh tủ hay ngăn kéo ở gầm thang cũng là chỗ trẻ hay chui vào chơi trốn. Những ngăn chứa dụng cụ sửa chữa, đồ sắc nhọn nên có chốt khoá an toàn trẻ em. Hoá chất tẩy rửa thông thường, nếu bắt buộc phải để gần đó, cũng cần đặt cao và có khoá, nhưng tốt hơn vẫn là cất ở khu giặt hoặc khu vệ sinh.

Thêm một lưu ý: không treo đồ nặng lên mặt dưới của cầu thang. Bậc thang được thiết kế để chịu người đi lên, không phải để làm điểm treo cho móc xe đạp hay giá nặng; nếu cần treo, hãy treo vào tường và hỏi thợ về loại tường.

Sắp lại gầm cầu thang trong một buổi chiều

Thứ tự gợi ý cho một lần làm, không cần mua sắm trước:

  1. Lôi hết đồ trong gầm thang ra, trải ra sàn phòng khách theo nhóm.
  2. Bỏ hoặc chuyển chỗ ngay những món thuộc nhóm không hợp: hoá chất, sơn, can dầu, đồ hỏng, thùng carton mục.
  3. Lau sạch sàn và tường gầm thang, kiểm tra dấu ẩm, mốc, mối; nếu có thì để khô và hẹn thợ trước khi cất lại.
  4. Đo chiều cao gầm ở nhiều điểm, chia thành các phần cao, giữa, thấp, góc nhọn.
  5. Xếp đồ đứng vào phần cao, đồ dùng theo tuần vào phần giữa, đồ theo mùa vào phần thấp trong hộp có nắp.
  6. Ghi tên nhóm đồ lên mặt hộp và dán danh mục mặt sau cánh tủ nếu có.
  7. Đứng ở chân thang nhìn lại: không có gì nhô ra lối đi, cửa tủ mở không chạm người đi thang.

Hộp và kệ mới chỉ nên mua sau bước bảy, khi đã biết chính xác cần bao nhiêu và kích thước nào. Đồ đã lọc bớt thường cần ít hộp hơn nhiều so với tưởng tượng ban đầu.

Câu hỏi thường gặp

Có nên làm nhà vệ sinh hay bếp dưới gầm cầu thang thay vì để cất đồ?

Đó là quyết định cải tạo nhà, liên quan tới đường cấp thoát nước, thông gió và kết cấu, nên cần hỏi kiến trúc sư hoặc thợ có kinh nghiệm. Mục từ này chỉ bàn chuyện dùng gầm thang làm chỗ cất. Chuyện cải tạo, cơi nới nhà có chuyên mục riêng ở site chuyên về chỉnh trang nhà.

Đặt máy giặt dưới gầm cầu thang được không?

Nhiều nhà ống làm vậy khi thiếu chỗ, nhưng cần có điểm cấp nước, thoát nước, ổ điện an toàn và sàn chịu được nước. Việc đấu nối điện nước là việc của thợ. Nếu đặt máy giặt ở đó, không nên cất đồ vải, đồ giấy cùng gầm vì độ ẩm sẽ cao hơn.

Đồ cúng lễ, đồ thờ có nên cất dưới gầm cầu thang không?

Nhiều gia đình muốn cất đồ thờ ở chỗ trang trọng, sạch và cao ráo hơn gầm thang, nên thường dành một ngăn tủ riêng gần nơi thờ. Đây là chuyện nếp nhà, mỗi gia đình một cách. Về mặt bảo quản, đồ đồng, đồ sứ cần hộp có lót mềm và chỗ khô.

Gầm cầu thang nhà mình bị ẩm quanh năm thì có cất được gì không?

Gầm thang ẩm chỉ nên chứa đồ không sợ nước như xô chậu nhựa, chổi, dụng cụ vệ sinh, và vẫn cần kê cách sàn. Đồ vải, đồ giấy, đồ điện tử không nên để ở đó. Ẩm quanh năm thường có nguyên nhân từ tường thấm hay đường ống, nên nhờ thợ kiểm tra.

Cất xe đạp trẻ em dưới gầm cầu thang có ổn không?

Nếu phần cao của gầm thang đủ chỗ và xe đạp đẩy vào ra không phải nhấc qua đồ khác, đây là chỗ khá hợp. Lưu ý xe đạp không nhô ra lối đi trước chân thang, và nếu là xe đạp điện thì không sạc dưới gầm cầu thang vì đây là đường thoát hiểm.

Bao lâu nên dọn gầm cầu thang một lần?

Gầm thang nên được mở ra xem toàn bộ ít nhất mỗi lần đổi mùa, khoảng hai đến bốn lần một năm. Mỗi lần kiểm ẩm, thay gói hút ẩm, bỏ những món đã cả năm không động tới. Dịp dọn nhà đón Tết là lúc thích hợp để làm kỹ nhất.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138