RongRai.comRộng Rãi
Cất theo từng loại đồ

Dây sạc, củ sạc và đồ điện tử cũ trong nhà: lọc, gắn nhãn, cất hộp và xử lý máy hỏng

Cách gom và lọc dây sạc, củ sạc, điện thoại, máy tính bảng cũ trong nhà: giữ món nào, cuộn dây, chia hộp theo loại, cất pin an toàn và xoá dữ liệu trước khi cho.

Dining table in a Hue family home, hands sorting tangled charging cables into small cardboard boxes, old phones with dark blank screens lined up, soft overcast light

Dây sạc và đồ điện tử cũ nên được gom về một chỗ, lọc bỏ dây không còn thiết bị dùng, cuộn gọn từng sợi, chia hộp theo loại đầu cắm và ghi nhãn; máy cũ có pin thì cất nơi mát, khô, không sạc đầy hay để cạn hẳn, và máy pin phồng thì tách riêng ngay. Gần như nhà nào cũng có một ngăn kéo "dây gì đó", nơi cáp, củ sạc, tai nghe và điều khiển cũ quấn vào nhau suốt nhiều năm.

Ngăn kéo ấy không chỉ tốn chỗ. Nó khiến bạn mua lại thứ đã có vì không tìm được, giữ máy cũ còn đầy dữ liệu cá nhân mà quên xoá, và cất chung pin lithium với kim loại. Bài này đi từ lọc đến cất, rồi tới cách xử lý máy hỏng, theo nguyên tắc chung, không nói về hãng hay mẫu cụ thể.

Lọc một lượt: đổ hết ra bàn, khớp từng dây với máy

Đừng lọc trong ngăn kéo. Đổ hết ra bàn, có một hộp nhỏ cho mỗi nhóm, và làm một lần cho xong:

  1. Gom mọi dây, củ sạc, tai nghe, điều khiển, pin rời, máy cũ từ khắp nhà về một bàn. Cả ở cốp xe, ba lô đi làm, ngăn bàn học của con.
  2. Liệt kê thiết bị đang thật sự dùng trong nhà: điện thoại, máy tính, máy tính bảng, loa, đồng hồ, máy cạo râu. Với mỗi thiết bị, giữ một dây ở chỗ dùng và tối đa một dây dự phòng.
  3. Dây không khớp với thiết bị nào còn dùng thì để riêng một hộp "không có chủ". Đó là ứng viên cho đi hoặc bỏ.
  4. Thử những dây bạn định giữ. Dây sạc chập chờn, vỏ nứt, đầu cắm cong hay cháy đen thì bỏ, không giữ làm dự phòng.
  5. Củ sạc: chỉ giữ những cái còn đọc được thông số trên vỏ và không có vết cháy, nứt. Củ sạc không rõ nguồn gốc, nóng bất thường khi dùng thì không giữ.

Thường sau lượt lọc đầu tiên, số dây còn lại chỉ bằng một nửa hoặc ít hơn. Phần bỏ đi đừng cho vào thùng rác sinh hoạt; xem mục xử lý ở cuối bài.

Cuộn và cất dây: ba cách dễ làm, không cần mua gì nhiều

Cuộn theo vòng lớn, không quấn chặt. Quấn dây quá chặt quanh củ sạc hoặc gập gắt ở chỗ nối đầu cắm là nguyên nhân hàng đầu khiến dây gãy lõi. Cuộn vòng tròn cỡ lòng bàn tay, buộc bằng dây thun mềm hoặc dây dán gai.

Mỗi dây một ống hoặc một túi nhỏ. Lõi giấy vệ sinh cũ, túi zip nhỏ, hộp đựng kính cũ đều dùng được. Dây nằm riêng thì không rối vào nhau.

Chia hộp theo loại đầu cắm, không theo hãng. Một hộp cho dây cùng kiểu đầu cắm phổ biến, một hộp cho các loại đầu cũ, một hộp cho cáp hình ảnh và mạng, một hộp cho tai nghe. Ghi nhãn mặt trước hộp. Khi cần, bạn tìm theo đầu cắm của máy, không cần nhớ dây đó từ đâu ra.

Đánh dấu dây đang dùng. Dán một mẩu băng dính màu ở đầu dây của từng người hoặc từng thiết bị. Cách này giảm hẳn chuyện "ai lấy dây của con" và dây bị mang đi rồi không quay lại.

Giữ hay bỏ: bảng quyết nhanh cho từng món

Áp bảng này khi phân vân. Các mức thời gian chỉ là gợi ý để bạn tự đặt luật cho nhà mình.

MónGiữ khiCho hoặc bỏ khiCất ở đâu
Dây sạcCó thiết bị đang dùng khớp đầu cắm, còn hoạt động tốtKhông còn thiết bị dùng, hoặc chập chờn, vỏ nứtHộp theo đầu cắm, ngăn tủ khô
Củ sạcThông số rõ, không nóng bất thườngVỏ nứt, chân cắm lỏng, có vết cháyCùng hộp với dây cùng nhóm
Tai nghe có dâyCó máy còn cổng cắm phù hợp và có người dùngMột bên tai tắt tiếng, dây đứtTúi nhỏ riêng
Điện thoại, máy tính bảng cũDùng làm máy dự phòng, máy cho người lớn tuổiPin phồng, không ai dùng trong một nămHộp riêng, nơi mát, có ghi chú đã xoá dữ liệu chưa
Điều khiển từ xaThiết bị tương ứng vẫn còn trong nhàThiết bị đã thanh lýRổ nhỏ gần thiết bị, tháo pin nếu lâu không dùng

Món nào thuộc cột "cho hoặc bỏ" mà vẫn còn dùng được thì có thể đem cho người cần. Món hỏng thì không nên cho, vì người nhận chỉ phải đi bỏ hộ bạn.

Trạm sạc chung của gia đình: dây đang dùng có một chỗ ở

Lọc và cất xong phần dự phòng, việc tiếp theo là cho dây đang dùng một chỗ ở cố định. Nhiều nhà chọn một "trạm sạc" chung: một ổ cắm có công tắc đặt trên kệ hoặc mặt tủ ở phòng khách, mỗi người một dây đã dán màu, cuối ngày điện thoại về đó. Dây không bị mang đi khắp nhà, sáng ra không ai phải tìm.

Chỗ đặt trạm sạc nên là mặt phẳng cứng, thoáng, không có rèm, gối hay giấy che bên trên, cách xa chỗ nước. Không đặt máy đang sạc lên giường, sofa hoặc dưới gối, vì máy nóng lên khi sạc mà không toả nhiệt được. Ổ cắm kéo dài dùng cho trạm sạc cần còn tốt, không cắm nối nhiều ổ vào nhau thành chuỗi; nếu ổ có dấu hiệu nóng, sém hay lỏng chân cắm thì thay mới, còn những gì liên quan tới đường điện trong tường thì gọi thợ điện.

Với trẻ nhỏ trong nhà, trạm sạc đặt cao hơn tầm với của trẻ, dây thừa cuộn gọn không thòng xuống. Trẻ hay kéo dây để lôi máy về phía mình, và củ sạc đang cắm cũng không phải thứ nên để trẻ cầm.

Cáp ít gặp và phụ kiện lẻ: ghi rõ để khỏi mua trùng

Ngoài dây sạc, nhà nào cũng tích lại một nhóm cáp và phụ kiện ít dùng nhưng khi cần lại cần gấp. Chúng nên nằm trong một hộp riêng có danh sách bên ngoài:

  • Cáp nối màn hình hay tivi với máy tính: thường chỉ cần khi họp nhà, chiếu ảnh, học trực tuyến. Giữ một sợi đủ dài cho mỗi loại cổng nhà đang có.
  • Dây mạng: giữ một hai sợi ngắn để nối thẳng vào bộ phát khi mạng không dây chập chờn, đủ để thử xem lỗi do đâu.
  • Đầu chuyển đổi cổng cắm: nhỏ, dễ thất lạc nhất. Gom vào một túi khoá kéo trong suốt, ghi rõ chuyển từ loại gì sang loại gì.
  • Bộ nguồn rời của máy cũ (modem, đầu thu, loa): dán nhãn ngay trên thân bộ nguồn ghi nó thuộc máy nào, vì điện áp đầu ra mỗi máy khác nhau, cắm nhầm có thể làm hỏng máy.
  • Danh sách dán ở nắp hộp: hộp có gì, mỗi thứ mấy chiếc. Trước khi mua thêm, mở danh sách ra xem.

Pin trong máy cũ: cất sao cho an toàn

Điện thoại, máy tính bảng, sạc dự phòng, loa nhỏ, xe điều khiển của trẻ hầu hết dùng pin lithium. Loại pin này an toàn khi dùng đúng cách, nhưng có rủi ro cháy nếu bị hỏng, bị đâm thủng, bị chập hay để ở chỗ quá nóng. Một ngăn kéo đầy máy cũ, có cả pin phồng, nằm cạnh kéo và kẹp kim loại không phải chỗ cất đúng.

Nguyên tắc chung khi cất máy có pin lâu ngày: để ở nơi mát, khô, tránh nắng trực tiếp và xa nguồn nhiệt; không để sát mái tôn hay trong cốp xe; nhiều nhà sản xuất khuyên cất máy ở mức pin khoảng một nửa, không sạc đầy hoặc để cạn hẳn, và thỉnh thoảng kiểm để nạp thêm. Mức cụ thể thì xem hướng dẫn của từng thiết bị.

Pin phồng là dấu hiệu phải ngừng ngay. Máy có vỏ bị đội lên, màn hình tách khỏi khung, sạc dự phòng phình to: không sạc nữa, không đè, không chọc thủng, đặt riêng ở chỗ không có đồ dễ cháy xung quanh, rồi mang tới nơi nhận pin hỏng hoặc thợ sửa chuyên. Đừng tự tháo pin phồng ra khỏi máy.

Pin rời loại tiểu, pin cúc áo cũng cần cất cẩn thận: để trong hộp nắp kín, xa tầm tay trẻ nhỏ. Pin cúc áo nhỏ nếu trẻ nuốt phải là tình huống cấp cứu, cần đưa đi viện ngay và gọi 115 khi cần. Pin hết dùng gom riêng, không bỏ chung rác sinh hoạt.

Máy cũ trước khi cho, bán hay bỏ: dữ liệu là việc đầu tiên

Điện thoại và máy tính cũ chứa ảnh, tin nhắn, tài khoản ngân hàng, mật khẩu đã lưu. Một máy "hỏng màn hình" vẫn có thể được người khác đọc dữ liệu. Trước khi máy rời khỏi nhà:

  • Sao lưu những gì cần giữ sang máy mới hoặc bộ nhớ khác, kiểm lại rằng bản sao lưu mở được.
  • Đăng xuất mọi tài khoản trên máy, gỡ liên kết máy khỏi tài khoản đám mây và ứng dụng ngân hàng, rồi mới đặt lại máy về trạng thái gốc theo hướng dẫn của hệ điều hành.
  • Tháo thẻ nhớ và thẻ SIM. Thẻ nhớ có thể giữ lại để dùng hoặc xoá riêng.
  • Máy không bật lên được mà có dữ liệu nhạy cảm: hỏi thợ sửa có uy tín về cách xoá hoặc huỷ bộ nhớ trước khi bỏ.
  • Ghi một mẩu giấy dán lên máy cũ cất trong nhà: "đã xoá dữ liệu, ngày…". Nhiều năm sau mở hộp ra, bạn biết ngay máy nào an toàn để cho.

Xử lý đồ điện tử hỏng: đừng để ngăn kéo thành bãi chứa

Đồ điện tử hỏng chứa kim loại và linh kiện không nên đổ chung rác sinh hoạt. Ở nhiều đô thị, một số siêu thị, cửa hàng điện máy, trường học và tổ chức môi trường có điểm hoặc đợt thu gom pin và rác điện tử; chính quyền phường xã và ban quản lý chung cư đôi khi cũng tổ chức. Cách tham gia và địa điểm thay đổi theo từng nơi, nên bạn hỏi ở khu mình ở.

Trong lúc chờ đợt thu gom, đặt một thùng nhỏ có nắp, ghi rõ "đồ điện tử chờ gom", để ở chỗ khô. Pin phồng không cho vào thùng này mà xử lý riêng như ở trên. Đặt cho thùng một giới hạn: đầy thì phải đi gửi, không mua thùng thứ hai.

Với đồ còn dùng được, đem cho người cần là cách giữ đồ có ích lâu nhất: máy tính bảng cũ cho ông bà xem tin, điện thoại cũ làm máy ghi âm cho con học bài. Chỉ cho đi khi đã xoá dữ liệu và kiểm pin không phồng.

Câu hỏi thường gặp

Có nên giữ lại hộp đựng điện thoại sau khi mua không?

Hộp hữu ích nếu bạn định bán lại máy trong thời gian ngắn hoặc cần bảo hành. Ngoài ra, hộp chỉ chiếm chỗ. Có thể giữ hộp một thời gian, chụp ảnh thông tin trên vỏ hộp, rồi gỡ bỏ khi đã qua thời hạn bảo hành.

Sạc dự phòng cất lâu không dùng có nguy hiểm không?

Sạc dự phòng để lâu ở nơi mát, khô và không bị đè thường không có vấn đề. Nên kiểm vỏ mỗi vài tháng; thấy phồng, nứt, nóng khi không dùng thì ngừng ngay và mang đi xử lý riêng. Không cất sạc dự phòng trong cốp xe hay chỗ nắng gắt.

Dây sạc của máy cũ có dùng cho máy mới được không?

Nếu đầu cắm khớp thì thường vẫn sạc được, nhưng tốc độ sạc có thể chậm hơn và một số dây chỉ hỗ trợ sạc, không truyền dữ liệu. Dây chập chờn, vỏ nứt thì không nên dùng cho bất kỳ máy nào.

Ngăn kéo dây sạc nên đặt ở đâu trong nhà?

Gần nơi cả nhà hay cần dây nhất, thường là phòng khách hoặc bàn làm việc chung, ở ngăn khô ráo. Dây đang dùng thì nằm ở chỗ dùng, ngăn kéo chỉ giữ phần dự phòng đã cuộn gọn và chia hộp, không trở thành chỗ dồn mọi thứ.

Có nên tháo pin ra khỏi điều khiển từ xa khi không dùng lâu?

Nên, nhất là với pin tiểu loại thường. Pin để lâu trong máy có thể rò rỉ, ăn mòn các lá đồng tiếp điện. Pin tháo ra cất trong hộp kín, xa tầm tay trẻ, và ghi ngày để biết lúc nào đã quá lâu.

Đặt lại máy về trạng thái gốc đã đủ để bán máy cũ chưa?

Với đa số điện thoại đời mới có mã hoá sẵn, đặt lại máy sau khi đăng xuất tài khoản thường đủ cho nhu cầu gia đình. Máy rất cũ hoặc chứa dữ liệu đặc biệt nhạy cảm thì hỏi thợ uy tín về cách xoá kỹ hơn. Luôn tháo thẻ nhớ và SIM.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138