RongRai.comRộng Rãi
Cất theo từng loại đồ

Cất giày dép ít đi và giày trái mùa: giữ phom, chống mốc da, xếp hộp không lẫn đôi

Cách cất giày da, giày vải, ủng, sandal ít dùng: làm sạch trước khi cất, nhồi giữ phom, chọn hộp, chỗ đặt khô thoáng và lịch lấy ra kiểm mỗi mùa.

Top-down view of a wooden floor in a Hanoi apartment, hands placing cleaned leather shoes stuffed with paper into open ventilated boxes, soft morning window light

Giày dép ít đi nên cất riêng khỏi kệ giày hằng ngày, sau khi đã làm sạch và để khô hẳn, nhồi giấy giữ phom, đặt trong hộp thoáng ở chỗ cao ráo, không sát tường ngoài và không ở gầm cầu thang ẩm. Phần lớn đôi giày hỏng trong tủ không phải vì cũ mà vì bị cất khi còn hơi ẩm, còn bám mồ hôi, bị đè dưới đôi khác hoặc nằm trong túi nilon kín suốt mùa nồm.

Bài này nói về những đôi không đi mỗi tuần: giày da đi đám cưới, giày cao gót dự tiệc, ủng đi mưa ngoài mùa, giày thể thao dự phòng, dép lông mùa rét, giày của con đã chật nhưng còn để dành cho em. Khu để giày ở lối vào nhà là chuyện khác, thuộc phần lối vào và cầu thang của trang. Ở đây, mục tiêu là sau ba tháng hay sáu tháng mở hộp ra, đôi giày vẫn đúng dáng, không lốm đốm trắng, không cứng đế.

Vì sao giày cất lâu lại hỏng nhanh hơn giày đi hằng ngày

Giày đi hằng ngày được hong khô tự nhiên mỗi tối, được uốn cong, được nhìn thấy. Giày cất lâu thì ngược lại: nó nằm yên trong một khoảng không khí đứng, nhận hơi ẩm từ tường, sàn và chính mồ hôi còn lại trong lót. Da thật là vật liệu hút và nhả ẩm, nên trong mùa nồm miền Bắc hay mùa mưa kéo dài ở Huế, mặt da dễ nổi lớp mốc trắng hoặc xanh nhạt. Lớp này lau được nếu phát hiện sớm, nhưng để lâu thì để lại vết loang và mùi khó hết.

Thứ hai là phom. Mũi giày da không có gì đỡ bên trong sẽ dần xẹp xuống, nếp gấp ở mũi sâu thêm. Giày cao gót bị đặt nghiêng hay bị đè thì gót có thể lệch. Đế cao su và đế xốp nhẹ lại có kiểu hỏng riêng: để lâu ở chỗ nóng như sát mái tôn hay gác lửng thì keo dán đế yếu đi, có khi bong ra đúng hôm cần đi; một số loại đế xốp để rất lâu không dùng còn bị giòn, vỡ vụn. Không phải đôi nào cũng hỏng như vậy, nhưng chỗ cất nóng và ẩm làm mọi kiểu hỏng diễn ra nhanh hơn.

Vì vậy cách cất đúng xoay quanh ba việc: đưa giày vào kho khi đã sạch và khô, giữ cho dáng giày có điểm tựa, và chọn chỗ cất có không khí lưu thông, nhiệt độ không quá cao. Hộp đẹp hay kệ đắt tiền chỉ là phần phụ.

Chuẩn bị giày trước khi cất: năm bước không được bỏ

Làm một lượt cho cả mẻ giày định cất, mất chừng một buổi chiều nắng. Thứ tự dưới đây đi từ bẩn đến sạch, từ ướt đến khô:

  1. Gõ đất và chải bụi. Đập nhẹ hai đế vào nhau ngoài hiên, dùng bàn chải mềm chải đường chỉ và rãnh đế. Đất bám ở rãnh đế giữ ẩm rất lâu.
  2. Rút lót và dây giày. Lót giày là chỗ thấm mồ hôi nhiều nhất. Rút ra, giặt hoặc lau, phơi riêng. Dây giày giặt riêng rồi cuộn lại, kẹp vào hộp của chính đôi đó.
  3. Làm sạch theo chất liệu. Giày vải, giày thể thao vải lưới giặt được thì giặt nhẹ; giày da lau bằng khăn ẩm vắt thật kiệt rồi lau khô ngay; da lộn chỉ chải khô, không nhúng nước. Làm theo hướng dẫn trên nhãn nếu còn.
  4. Phơi trong bóng râm thoáng gió, không phơi nắng gắt trực tiếp. Nắng gắt làm da khô nứt, đế cao su bạc màu. Để giày khô ít nhất một đến hai ngày, sờ trong lòng giày thấy khô hẳn mới tính tiếp.
  5. Dưỡng da nếu là giày da thật. Một lớp mỏng chất dưỡng hợp loại da giúp mặt da không khô nứt trong mấy tháng nằm yên. Thử ở mép trong trước, vì có loại làm sẫm màu da.

Đôi nào đã có đốm mốc thì xử lý riêng trước khi cho vào chung kho, tránh để bào tử lan sang đôi khác. Lau mốc ngoài trời, khăn dùng xong giặt ngay hoặc bỏ.

Giữ phom: nhồi gì, đặt thế nào

Nhồi giấy mềm cho giày da và giày vải. Giấy pơ-luya hoặc giấy gói không in màu vo nhẹ, nhồi vừa đầy mũi giày, không nhồi căng làm giãn da. Giấy báo cũ có mực in có thể lem sang lót màu sáng nên chỉ dùng khi lót sẫm màu. Giấy còn giúp hút bớt hơi ẩm, vài tháng thay một lần.

Cây giữ phom bằng gỗ cho đôi da đắt. Loại gỗ nhẹ, có khe thoáng, vừa giữ dáng vừa hút ẩm. Không cần mua cho mọi đôi, chỉ cho những đôi da thật bạn muốn giữ lâu.

Ủng cao cổ cần chống cổ. Ủng cao su hoặc bốt da cổ cao để lâu sẽ gập đổ ở mắt cá, tạo nếp gãy. Cuộn tờ bìa cứng hoặc đoạn ống xốp nhét vào cổ ủng cho đứng thẳng, hoặc treo ngược bằng kẹp đế nếu có chỗ.

Giày cao gót đặt thẳng, không chồng. Hai chiếc cùng một hướng, gót chạm đáy hộp. Không xếp hai đôi cao gót đè lên nhau vì gót nhọn dễ làm thủng da đôi dưới.

Dép cao su, dép xốp không cần nhồi. Loại này chỉ cần sạch, khô và không bị đè vật nặng. Xếp úp đế vào nhau trong một túi vải là gọn.

Hộp nào, chỗ nào: so theo từng loại giày

Không có loại hộp đúng cho mọi đôi. Bảng dưới gợi ý theo chất liệu; kích thước là khoảng thường gặp, bạn đo đôi lớn nhất nhà mình rồi cộng thêm một chút để giày không bị ép.

Loại giàyNên cất trongTránhGhi chú số đo
Giày da, giày tâyHộp giấy cứng có lỗ thoáng hoặc túi vải từng chiếcTúi nilon kín, hộp nhựa đóng kín không lỗLòng hộp dài khoảng 30–35 cm hợp phần lớn cỡ giày người lớn
Giày cao gótHộp riêng từng đôi, có vách ngănChồng nhiều đôi trong một thùngChiều cao hộp lớn hơn chiều cao gót vài phân
Giày vải, giày thể thaoHộp nhựa trong có lỗ, hoặc giỏ có nắpĐể ở gác nóng sát máiHộp trong giúp nhìn thấy đôi bên trong mà không mở
Ủng, bốt cổ caoTúi vải dài hoặc treoGập đôi cổ ủng nhét hộp ngắnĐo chiều cao cổ ủng, chừa chỗ đứng thẳng
Dép lông, dép đi trong nhà mùa rétTúi vải có dây rútHộp kín khi còn hơi ẩmGiặt, phơi thật khô trước khi cất

Hộp giấy cũ của chính đôi giày thường là lựa chọn đủ tốt nếu còn cứng và bạn đục thêm vài lỗ ở hai đầu. Hộp đã ngả mềm, có vệt ố hay mùi mốc thì nên bỏ, đừng tiếc.

Cất ở đâu trong nhà để giày khỏi ẩm và khỏi nóng

Chỗ tốt nhất thường là ngăn trên của tủ đặt sát tường trong, ở phòng có người ở và có quạt hay điều hoà chạy thường xuyên. Không khí trong phòng ở lưu thông hơn kho, và bạn cũng nhìn thấy hộp mỗi ngày, có gì bất thường dễ để ý. Nếu dùng ngăn cao, giày là đồ nhẹ nên đặt trên cao không đáng ngại, nhưng hộp nên xếp một lớp đến hai lớp, đừng chất thành tháp sát mép.

Chỗ cần tránh: sát tường ngoài hứng mưa, gầm cầu thang tầng trệt nhà ống (thường ẩm hơn các tầng trên), gác lửng sát mái tôn (nóng giữa trưa), và kho ngoài ban công. Nếu buộc phải cất ở tầng trệt, kê hộp lên kệ cách sàn ít nhất một gang tay, cách tường vài phân để không khí đi qua phía sau.

Gói hút ẩm loại hạt silica trong túi giấy có thể bỏ vào hộp giày da để đỡ mùa nồm, nhưng chúng no ẩm khá nhanh; loại đổi màu cho biết lúc cần thay hoặc sấy lại. Gói hút ẩm phải để xa tầm tay trẻ nhỏ. Than hoạt tính, túi bã cà phê khô cũng được nhiều nhà dùng để khử mùi, tác dụng hút ẩm thì có giới hạn, đừng trông vào nó thay cho việc chọn chỗ khô.

Nhà ở vùng ven biển như Khánh Hòa hay Quảng Ninh nên để ý thêm khoá kim loại, khoen dây giày: hơi muối làm chúng gỉ nhanh. Lau khô phần kim loại và cất xa cửa sổ hướng biển.

Đánh dấu để tìm lại đúng đôi khi cần

Cất xong mà lúc cần không tìm ra thì cũng như mất. Vài cách đơn giản giúp cả nhà lấy đúng đôi mà không phải lục từng hộp:

  • Chụp ảnh đôi giày đặt cạnh hộp, dán ảnh in nhỏ ở mặt hộp quay ra ngoài, hoặc lưu trong một album riêng trên điện thoại, đặt tên album theo vị trí kệ.
  • Ghi bằng bút dạ ở cạnh hộp: của ai, cỡ, loại (giày tây, cao gót, ủng). Với giày trẻ em để dành, ghi thêm cỡ chân và năm cất để biết lúc nào em vừa.
  • Xếp theo người trước, theo dịp sau: mỗi người một cột hộp, trong cột đó đôi hay cần (đi tiệc) ở tầm mắt, đôi theo mùa ở trên.
  • Giày dự phòng của khách, dép đi trong nhà cho khách để một giỏ riêng gần lối vào, không trộn với kho giày cất lâu.
  • Ghi một dòng vào sổ chỗ cất đồ của nhà nếu có, để người khác trong nhà biết mà không phải gọi hỏi.

Lịch kiểm định kỳ và khi nào nên buông bỏ

Giày cất lâu cần được mở ra nhìn ít nhất mỗi lần đổi mùa: trước mùa nồm, giữa mùa mưa và đầu mùa hanh. Mở hộp, nhìn mặt da, ngửi thử, bóp nhẹ đế. Nếu thấy mốc lấm tấm thì đem ra lau ngay và phơi râm, thay giấy nhồi. Lần kiểm này cũng là dịp để đôi giày được đi thử vài bước cho đế không cứng lại.

Có ba dấu hiệu nên cân nhắc thôi giữ: đế đã bong hoặc giòn vỡ khi ấn ngón tay, da nứt sâu ở nếp gấp mũi, và đôi giày bạn đã bỏ qua ít nhất hai mùa liền dù có dịp đi. Đôi còn tốt mà không ai trong nhà đi thì có thể cho người vừa chân. Giày của con để dành cho em là trường hợp đáng giữ, nhưng chỉ giữ đôi còn tốt và đặt một mốc: nếu tới cỡ chân đó em không đi vừa hoặc không thích, thì cho đi.

Giữ ít đôi hơn cũng chính là cách cất giày tốt nhất: mỗi hộp có chỗ thở, mỗi đôi được kiểm, và kệ trong phòng không bị chật vì những đôi mua về rồi để đó.

Câu hỏi thường gặp

Có nên cất giày da trong túi nilon hút chân không cho gọn không?

Không nên với giày da. Túi kín giữ nguyên hơi ẩm còn sót bên trong, lại ép mất phom giày. Hút chân không hợp với chăn bông, áo phao hơn. Giày da cần túi vải hoặc hộp có lỗ để da còn thở được trong mấy tháng nằm yên.

Giày da bị mốc trắng sau mùa nồm thì xử lý thế nào?

Mang ra ngoài trời, chải nhẹ lớp mốc bằng bàn chải mềm, lau bằng khăn ẩm vắt kiệt rồi lau khô, để giày khô trong bóng râm thoáng gió. Khi khô hẳn thì dưỡng một lớp mỏng. Vết mốc đã ăn sâu, loang màu thì nên mang tới thợ sửa giày xem.

Đặt viên long não vào hộp giày có tốt không?

Long não chủ yếu để đuổi côn trùng và tạo mùi, không giúp chống ẩm. Mùi của nó khá nồng, lại là thứ trẻ nhỏ có thể nhặt cho vào miệng. Nếu dùng thì đặt trong túi kín có lỗ, để xa tầm trẻ, và không cho tiếp xúc trực tiếp với mặt da.

Giày thể thao cũ để lâu thấy đế bị vỡ vụn là vì sao?

Một số loại đế xốp nhẹ có thể bị lão hoá theo thời gian, nhất là khi cất ở chỗ nóng ẩm và không được đi. Khi đế đã vỡ vụn thì gần như không cứu được. Cách phòng là cất chỗ mát, thỉnh thoảng lấy ra đi thử, và không giữ quá lâu những đôi không dùng.

Nên để bao nhiêu đôi giày dự phòng trong nhà là hợp lý?

Không có con số chung. Một cách nghĩ dễ áp dụng là mỗi người giữ đủ đôi cho các dịp thật sự có trong năm của mình: đi làm, đi tiệc, đi mưa, đi tập. Đôi nào trùng dịp với đôi khác mà ít được chọn thì là ứng viên đầu tiên để cho đi.

Giày trẻ em để dành cho em nhỏ cần cất khác gì giày người lớn?

Giày trẻ nhỏ, nhẹ nên có thể gom chung một thùng theo cỡ, mỗi đôi một túi vải. Ghi rõ cỡ chân bên ngoài thùng. Kiểm đế và keo trước khi cho em đi lại, vì giày cất lâu có khi bong đế mà nhìn ngoài không thấy.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138