Vali và balo du lịch nên cất ở chỗ khô, kê khỏi sàn, vali nhỏ lồng trong vali lớn, sau khi đã lau bánh xe, hút bụi lớp lót và để mở nắp cho khô hẳn ít nhất một ngày. Đồ du lịch là nhóm đồ chiếm chỗ lớn mà một năm chỉ dùng vài lần, nên cách cất quyết định nó là kho chứa hữu ích hay khối rỗng chắn lối.
Bài này nói về vali kéo, balo đi xa, túi trống, túi du lịch gấp gọn và mấy túi xách ít dùng của cả nhà. Phần chọn mua vali hay cách xếp quần áo khi đi không bàn ở đây; trọng tâm là khoảng thời gian dài giữa hai chuyến đi, khi những món này cần nằm yên mà không mốc, không bể khoá, không chiếm chỗ người đi lại.
Ngay khi đi về: dọn vali trong 24 giờ
Vali để nguyên trong góc phòng sau chuyến đi là khởi đầu của mọi rắc rối: quần áo ẩm nằm trong, cát và đất dưới bánh xe, mùi thức ăn mang về. Làm năm việc này trong ngày đầu tiên:
- Lấy hết đồ ra, kể cả các túi khoá kéo nhỏ ở nắp. Hay sót lại là ổ cắm chuyển đổi, gói hút ẩm, hoá đơn, vỉ thuốc. Thuốc mang theo trả về tủ thuốc ngay, không để trong vali.
- Lau bánh xe và chân đế bằng khăn ẩm, sau đó lau khô. Bánh xe đã lăn qua sân bay, bến xe, vỉa hè; đẩy vào phòng ngủ mà không lau là mang theo cát bụi.
- Hút bụi hoặc lộn lót ra phủi. Với balo vải, lộn trong ra ngoài, chải các góc đáy. Có vết bẩn thì lau theo chất liệu, không ngâm nước cả balo nếu nhãn không cho phép.
- Mở nắp vali, mở mọi khoá kéo, để ở chỗ thoáng gió một ngày. Lớp lót vải và phần mút ở tay cầm cần khô hẳn trước khi đóng lại.
- Kiểm bánh xe, tay kéo, khoá số. Hỏng gì ghi lại để sửa trước chuyến sau, đừng để tới tối trước hôm đi mới phát hiện.
Một mẹo nhỏ: đặt sẵn trong vali một danh sách đồ hay quên của nhà bạn, viết tay trên giấy. Lần sau mở ra soạn đồ, danh sách đã nằm đúng chỗ.
Lồng nhau và dùng lòng vali làm kho, nhưng có giới hạn
Vali là chiếc hộp rỗng có sẵn. Cách tiết kiệm chỗ hiển nhiên là lồng vali nhỏ vào vali lớn như búp bê lồng, rồi nhét túi du lịch gấp gọn, balo mỏng vào khe còn lại. Bộ ba vali lớn, trung, nhỏ khi lồng nhau chỉ còn chiếm chỗ của một chiếc lớn. Trước khi lồng, đo thử: một số dòng vali vỏ cứng có bánh xe và tay kéo nhô ra nên không lồng vừa nhau như quảng cáo.
Lòng vali còn trống có thể cất đồ trái mùa ít dùng: áo khoác dày khi ở miền Nam, chăn mỏng, quần áo bơi. Đây là cách hay, nhưng có hai giới hạn. Thứ nhất, chỉ cất đồ bạn sẵn lòng lấy ra khi có chuyến đi đột xuất; nếu mỗi lần đi phải tìm chỗ khác cho đống đồ trong vali thì bạn chỉ dời việc dọn sang lúc vội. Thứ hai, không cất đồ giá trị, giấy tờ quan trọng trong vali vì khi đi gấp người ta hay xách cả vali đi mà quên đồ bên trong.
Ghi lên một mảnh thẻ buộc ở tay kéo: trong vali đang có gì. Người khác trong nhà lấy vali đi công tác sẽ biết phải dọn ra những gì.
Balo đi xa loại khung mềm có thể gấp dẹt và dựng đứng giữa hai chiếc vali, như sách trên kệ. Túi du lịch gấp gọn thì cuộn lại nhét vào túi lưới ở nắp vali. Sau khi xếp xong, thử đo: cả cụm đồ đi xa của nhà bạn chiếm bao nhiêu chỗ. Con số này giúp bạn biết cần dành khoảng trống nào khi sắp lại kho, và giúp bạn dừng lại trước khi mua thêm một chiếc vali chỉ vì đang giảm giá.
Chỗ cất vali trong nhà: ưu và nhược từng nơi
Vali cỡ lớn thường cao từ khoảng 70 cm trở lên, sâu khoảng 30 cm; vali xách tay thấp hơn, quanh 55 cm. Đo vali của nhà bạn trước khi chọn chỗ, đừng đoán.
| Chỗ cất | Ưu điểm | Nhược điểm | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Nóc tủ quần áo | Không chiếm sàn, ít bụi nếu phủ vải | Phải trèo để lấy; vali nặng rơi rất nguy hiểm | Chỉ đặt vali rỗng hoặc nhẹ; tủ cao phải neo tường |
| Gầm giường cao | Kín đáo, tiện lấy | Gầm thấp không vừa; ẩm nếu tầng trệt | Đo khoảng hở gầm trước, kê lên tấm ván mỏng nếu sàn ẩm |
| Góc phòng ngủ, đứng thẳng | Lấy ngay khi cần | Chiếm chỗ, dễ bị dùng làm chỗ vắt đồ | Phủ tấm vải, đặt sát tường trong, không chắn cửa |
| Gầm cầu thang, kho | Gom đồ du lịch một chỗ | Gầm cầu thang tầng trệt hay ẩm | Kê pallet nhựa hoặc kệ thấp, kiểm sau mùa mưa |
| Gác lửng sát mái | Rộng, ít người lên | Nóng, có thể làm giòn nhựa và yếu keo | Không phù hợp với vali vỏ nhựa nếu gác rất nóng |
Không có chỗ nào hoàn hảo. Nguyên tắc chung là khô, kê cao khỏi sàn, không nóng, và không phải trèo cao để lấy một món nặng. Nhà nào có lối đi chật thì ưu tiên chỗ không chắn đường đi.
Giữ lớp lót, khoá kéo và bánh xe bền qua nhiều năm
Lớp lót là chỗ mốc trước tiên. Vải lót mỏng, nằm trong bóng tối và hay dính mồ hôi từ quần áo. Ở vùng nồm như Hà Nội, Ninh Bình, vali đóng kín suốt mùa xuân có thể ngả mùi ẩm. Để hé nắp một khe nhỏ hoặc mở hẳn vài ngày một lần khi trời hanh.
Gói hút ẩm nhỏ cho mùa nồm. Đặt một gói hút ẩm loại hạt trong túi giấy vào lòng vali. Thay hoặc sấy lại khi hạt đổi màu. Đặt gói xa tầm tay trẻ nhỏ và nhắc người lớn trong nhà lấy ra trước khi đi.
Khoá kéo cần được kéo đóng mở. Khoá kéo để lâu không động dễ kẹt, nhất là ở vùng ven biển. Mỗi lần kiểm đổi mùa, kéo đóng mở vài lần, lau sạch răng khoá.
Bánh xe và tay kéo. Lau khô sau chuyến đi mưa để trục không gỉ. Nếu bánh kêu hoặc lệch, sửa sớm vì nhiều tiệm sửa túi xách, vali nhận thay bánh, rẻ hơn nhiều so với mua vali mới.
Balo vải và túi trống. Treo bằng quai trên móc chắc thay vì gập nhét vào thùng. Treo cho phần lưng đệm mút khô thoáng, bớt mùi, và giữ dáng túi.
Túi xách ít dùng của cả nhà: gom chung với đồ du lịch
Mỗi nhà thường có một nhóm túi lưng chừng: túi xách đi tiệc, túi đựng máy ảnh, túi đi biển, túi vải dày. Chúng không thuộc tủ quần áo hằng ngày nhưng cũng không phải đồ bỏ. Gom chúng về cùng khu với vali giúp bạn có một "góc đi xa" duy nhất, chuẩn bị chuyến đi chỉ cần đứng một chỗ.
Túi da nên nhồi giấy mềm cho giữ dáng, cho vào túi vải chống bụi riêng, đặt đứng thay vì chồng lên nhau. Quai xích kim loại tháo ra gói riêng để không hằn lên da. Túi da bóng dễ dính màu nếu chạm vào túi màu khác lâu ngày, nên mỗi chiếc một túi vải. Túi cói, túi đi biển thì cần khô hẳn trước khi cất vì sợi cói hút ẩm nhanh.
Mỗi lần dọn đồ đi xa xong, thử đếm: trong năm vừa qua bạn đã dùng những chiếc túi nào. Chiếc nào hai năm không động tới mà không có lý do kỷ niệm thì có thể cho người khác dùng. Một góc đi xa gọn là góc mà mọi món trong đó đều đang làm việc.
Bộ đồ đi xa soạn sẵn: lần sau xếp vali chỉ mất mười phút
Có một nhóm đồ chỉ dùng khi đi xa: túi đựng đồ vệ sinh cá nhân cỡ nhỏ, ổ cắm chuyển đổi, dây phơi gấp, móc treo du lịch, túi giặt, khoá vali dự phòng, áo mưa mỏng. Phần lớn gia đình cất rải rác những món này ở tủ nhà tắm, ngăn kéo dây điện, tủ quần áo, nên mỗi lần đi lại phải gom từ đầu, và chuyến nào cũng quên một hai thứ.
Cách gọn hơn là gom chúng thành một túi "đi xa" riêng, cất ngay trong lòng vali nhỏ nhất. Túi vệ sinh soạn sẵn với lọ chiết rỗng đã rửa sạch, lược, bấm móng tay, kim chỉ nhỏ. Ổ cắm chuyển đổi và dây sạc dự phòng nằm trong túi khoá kéo riêng. Khi có chuyến đi, bạn chỉ thêm đồ dùng hằng ngày và quần áo.
Có ba thứ không nên để sẵn trong túi đi xa: thuốc (hạn dùng ngắn và cần kiểm trước mỗi chuyến, cất ở tủ thuốc gia đình), mỹ phẩm và kem chống nắng đã mở nắp (dễ biến chất khi nằm lâu trong vali nóng), và sạc dự phòng (nên cất cùng nhóm đồ có pin, ở chỗ mát, kiểm định kỳ). Ghi ba món này lên danh sách đặt sẵn trong vali để nhớ lấy thêm khi soạn đồ.
An toàn khi cất đồ du lịch trên cao và trong nhà có trẻ
Vali là món nặng và cồng kềnh nhất trong nhóm. Phần lớn sự cố không đến từ chính chiếc vali mà từ lúc với lấy, kéo xuống, hoặc từ chỗ cất chắn lối. Mấy điều nên giữ:
- Vali đã cất đồ bên trong không đặt trên nóc tủ cao. Khi kéo xuống, trọng lượng dồn về một phía rất khó giữ.
- Tủ cao mà có đặt vali trên nóc thì tủ phải được neo vào tường, phòng khi trẻ trèo hoặc người lớn kéo mạnh làm tủ chao.
- Dùng thang gấp chân rộng, không đứng lên ghế nhựa hoặc mép giường để với.
- Trẻ nhỏ có thể chui vào vali lớn khi chơi trốn tìm và tự kéo nắp. Vali để ở chỗ trẻ với tới thì nên khoá lại khi rỗng, hoặc đặt ngoài tầm với.
- Túi nilon trùm vali, túi hút chân không thừa phải gấp gọn cất cao, không để vương trên sàn.
- Vali đứng ở góc phòng không được chắn cửa ra vào hay lối từ giường ra cửa; ban đêm mất điện, đó là thứ dễ làm người vấp ngã nhất.
Câu hỏi thường gặp
Có nên bọc vali bằng túi nilon khi cất không?
Không nên bọc kín bằng nilon vì hơi ẩm trong vali không thoát ra được. Nếu muốn chống bụi, dùng tấm vải trùm hoặc túi vải. Vỏ vali có thể lau bụi dễ dàng; quan trọng hơn là phần lót bên trong phải khô.
Vali bị mùi ẩm khó chịu thì làm sao cho hết?
Mở hết khoá, để vali ở chỗ thoáng gió, có nắng gián tiếp một hai ngày. Hút bụi lớp lót, lau bằng khăn ẩm vắt kiệt rồi để khô. Có thể đặt gói than hoạt tính hoặc bã cà phê khô bên trong vài ngày để khử mùi, sau đó bỏ ra.
Vali vỏ cứng hay vỏ vải dễ cất hơn?
Vỏ cứng lồng vào nhau gọn hơn và không thấm nước, nhưng không ép nhỏ lại được. Vỏ vải nhẹ, một số loại gập được phần nào, nhưng hút ẩm và bám bụi hơn. Cách cất đúng với cả hai: khô, sạch, không bị đè vật nặng lên.
Nhà nhỏ có nên giữ đủ vali cho mỗi người không?
Không cần nếu cả nhà ít khi đi cùng lúc. Nhiều nhà giữ một vali lớn, một vali xách tay và một balo cho mỗi người là đủ. Vali nằm im nhiều năm chỉ chiếm chỗ; có thể mượn người thân trong những chuyến đi hiếm hoi.
Có nên cất giấy tờ du lịch như hộ chiếu trong vali cho tiện không?
Không nên. Giấy tờ tuỳ thân cất cùng chỗ với giấy tờ quan trọng của gia đình. Vali hay bị cho mượn, mang đi sửa hoặc xách đi gấp, giấy tờ bên trong dễ thất lạc. Trước mỗi chuyến đi, lấy giấy tờ từ chỗ cất chính ra.
Bánh xe vali bị gỉ có còn dùng được không?
Gỉ nhẹ ở trục thường vẫn dùng được nếu bánh còn quay êm, lau sạch và để khô. Nếu bánh kẹt, lệch hay nứt thì nên thay bánh. Nhiều tiệm sửa vali, túi xách nhận việc này; mang theo vali để thợ chọn bánh đúng cỡ.