Giỏ đồ bẩn nên đặt ở chỗ người ta thay đồ ra, không phải ở chỗ máy giặt: thường là ngay cửa nhà tắm hoặc trong từng phòng ngủ. Khi giỏ nằm sai chỗ, đồ thay ra sẽ vắt lên ghế, treo lên tay nắm cửa, vì không ai muốn đi một vòng chỉ để bỏ chiếc áo. Ở đầu kia của luồng giặt cũng vậy: đồ khô thiếu chỗ gấp sẽ chất đống trên giường, sofa nhiều ngày.
Quần áo trong nhà đi qua sáu điểm dừng: thay ra, chờ giặt, giặt, phơi, gấp, cất. Nhà bừa đồ thường là nhà thiếu chỗ ở một hai điểm trong đó. Bài này đi qua từng điểm, đặc biệt là giỏ đồ bẩn và chỗ gấp, hai điểm hay bị bỏ quên nhất trong nhà ống, căn hộ nhỏ.
Vì sao quần áo hay "kẹt" giữa đường
Hãy quan sát một tuần trong nhà bạn: quần áo hay chất ở đâu? Nếu là ghế trong phòng ngủ, đó là điểm thay ra thiếu chỗ cho đồ "mặc lại được" và đồ bẩn. Nếu là góc nhà tắm, giỏ đồ bẩn ở quá xa hoặc quá nhỏ. Nếu là trên giường, sofa, đó là điểm gấp thiếu chỗ hoặc thiếu thời gian. Nếu là dây phơi, đồ khô nằm đó cả tuần vì không ai có lịch rút và gấp.
Mỗi chỗ đồ đọng lại là một chỗ trong luồng thiếu "trạm dừng" rõ ràng. Mua thêm tủ không giải quyết được, vì tủ là điểm cuối. Cần nhìn vào từng điểm và cho mỗi điểm một chỗ đặt cố định, đủ dung tích, ở đúng nơi người ta đang đứng khi làm việc đó.
Cách nhìn này cũng giúp chia việc trong nhà. Người thay đồ chịu trách nhiệm bỏ đúng giỏ; người giặt chịu trách nhiệm giặt phơi; người gấp chịu trách nhiệm trả về. Khi mỗi điểm có chỗ và có người, đồ ít bị kẹt hơn hẳn mà không ai phải nhắc mãi.
Đặt giỏ đồ bẩn đúng chỗ
Đặt ở nơi thay đồ. Cửa nhà tắm, góc phòng ngủ, gần tủ quần áo. Nhà ống nhiều tầng có thể mỗi tầng một giỏ, cuối tuần dồn về khu giặt.
Giỏ thoáng, có nắp nhẹ hoặc không nắp. Đồ bẩn hơi ẩm cần gió. Giỏ có lỗ, giỏ vải có lưới hoặc giỏ đan thưa tốt hơn thùng nhựa kín.
Dung tích bằng khoảng một mẻ máy. Giỏ đầy là tín hiệu đến lúc giặt. Giỏ quá lớn chứa đồ nhiều ngày, sinh mùi; giỏ quá nhỏ tràn ra sàn.
Không đặt giỏ trong vùng bắn nước. Giỏ trong khu tắm hút nước, đồ bên trong ẩm thêm. Đặt ở vùng khô gần cửa hoặc bên ngoài nhà tắm.
Đồ ướt phơi khô sơ trước khi bỏ giỏ. Khăn tắm, đồ bơi, đồ dính mưa vứt thẳng vào giỏ cùng đồ khác là nguyên nhân hàng đầu của mùi ẩm trong giỏ.
Có chỗ riêng cho đồ mặc lại. Một móc hay một giá nhỏ cạnh giỏ cho áo khoác, quần dài mặc thêm vài lần được; nếu không, chúng hoặc bị giặt thừa hoặc nằm vắt ghế.
Chia sẵn đồ bẩn ngay khi bỏ vào
Phân loại lúc giặt tốn thời gian và dễ quên. Chia ngay lúc bỏ vào giỏ thì đến hôm giặt chỉ việc đổ cả giỏ vào máy. Cách chia tuỳ nhà; vài kiểu phổ biến:
| Kiểu chia | Số giỏ | Hợp với |
|---|---|---|
| Màu sáng và màu đậm | Hai giỏ hoặc một giỏ hai ngăn | Nhà ít người, giặt một hai lần mỗi tuần |
| Theo người | Mỗi người một giỏ | Nhà có con lớn tự giặt, nhà ở ghép |
| Quần áo thường và đồ vải lớn | Một giỏ quần áo, một túi khăn ga | Nhà thay ga gối, khăn tắm theo ngày cố định |
| Đồ cần giặt tay, giặt riêng | Một túi lưới nhỏ treo cạnh giỏ | Đồ lót, đồ len, đồ dễ phai, đồ em bé |
| Đồ bẩn nặng | Một xô hoặc chậu riêng có nắp | Đồ lao động, đồ dính bùn đất, đồ người ốm |
Cách chia chi tiết theo chất vải, nhãn giặt thuộc chủ đề giặt giũ. Ở đây chỉ cần số giỏ đủ để đồ không phải phân lại lần hai, và mỗi giỏ có dấu hiệu dễ nhận (màu giỏ, tên dán) để cả nhà bỏ đúng.
Chỗ đặt hai ba giỏ cạnh nhau cũng cần tính. Nhà tắm nhỏ hay hành lang hẹp không đủ cho ba giỏ đứng hàng ngang; khi đó một giỏ cao chia ngăn, hoặc một giá treo nhiều túi vải trên mặt sau cánh cửa, chiếm ít sàn hơn. Đừng để giỏ lấn vào lối đi, nhất là lối từ phòng ngủ ra nhà vệ sinh mà người lớn tuổi hay đi lúc nửa đêm.
Dựng chỗ gấp đồ trong nhà nhỏ
Chỗ gấp là điểm hay thiếu nhất. Không cần bàn riêng; chỉ cần một mặt phẳng cố định gần chỗ phơi hoặc gần tủ. Các bước dựng:
- Chọn mặt phẳng: nóc máy sấy, mặt tủ thấp, một tấm ván gấp gắn tường, hoặc một góc giường đã quy ước.
- Đặt mặt phẳng đó gần chỗ rút đồ khô để không phải ôm đồ đi xa.
- Để sẵn giỏ đồ sạch theo người, hoặc theo phòng, ngay cạnh chỗ gấp.
- Rút đồ khô ra là gấp luôn; đồ gấp xong cho thẳng vào giỏ của người đó.
- Mỗi người tự mang giỏ của mình về phòng và cất vào tủ, trả giỏ rỗng lại chỗ gấp.
- Đồ không có chủ, như tất lẻ, để vào một túi nhỏ cố định; cuối tháng ghép đôi hoặc bỏ đi.
Với nhà có con lớn, giao việc cất đồ từ giỏ vào tủ cho chính các con. Trẻ nhỏ có thể tập ghép tất, gấp khăn mặt, xếp đồ của mình vào ngăn vừa tầm.
Giỏ đồ sạch: một vật dụng ít được nhắc
Nhiều nhà dùng chung một giỏ cho cả đồ bẩn lẫn đồ sạch, chỉ khác lúc. Hệ quả là đồ sạch vừa rút xuống bị đặt vào giỏ còn mùi, hoặc đồ sạch nằm chờ trong giỏ nhiều ngày, đến khi cần giỏ đựng đồ bẩn thì lại đổ đồ sạch ra giường. Tách hẳn hai giỏ khác màu là cách rẻ nhất để chặn vòng lặp này.
Giỏ đồ sạch nên nhẹ, có quai, dễ xách lên cầu thang. Nhà ống nhiều tầng hưởng lợi nhiều nhất từ việc mỗi người có một giỏ sạch riêng: đồ đã gấp đi thẳng lên tầng của người đó, không qua thêm điểm dừng nào. Giỏ sạch rỗng phải quay về khu giặt ngay, nếu không lần sau lại thiếu giỏ.
Một mẹo nhỏ: ngày nào có nắng thì đó là ngày giặt khăn ga, ngày còn lại giặt quần áo thường. Có lịch cố định, giỏ đồ sạch và giỏ đồ bẩn ít khi bị dùng lẫn.
Khi nhà đông người hoặc có người ốm, em bé
Nhà ba thế hệ hay nhà có nhiều con, lượng đồ giặt tăng nhanh, và giỏ chung sẽ đầy trong một hai ngày. Lúc này nên chia giỏ theo người hoặc theo phòng, giặt luân phiên theo ngày, để không ai phải chờ đồ của cả nhà. Đồ của ông bà có thể cần giặt riêng vì chất vải, vì thói quen; đồ trẻ nhỏ thường giặt riêng.
Nhà có người ốm, đồ dính dịch tiết, nôn ói nên có một xô hoặc túi riêng có nắp, xử lý sớm, không để chung giỏ với đồ cả nhà. Đeo găng tay khi xử lý nếu cần, rửa tay sau đó. Hướng dẫn giặt đồ người bệnh cụ thể nên hỏi nhân viên y tế đang chăm sóc, nhất là với bệnh lây.
Em bé có lượng đồ nhỏ nhưng nhiều món, hay cần thay gấp. Giỏ đồ bẩn của bé đặt gần chỗ thay tã, có ngăn cho đồ dính bẩn nặng. Đồ sạch của bé cũng nên có giỏ riêng để không lẫn với đồ người lớn và không phải tìm.
Việc nhỏ trước khi đồ vào giỏ
Giỏ đồ bẩn là nơi nhiều thứ không phải quần áo lọt vào máy giặt. Một vài thói quen lúc thay đồ giúp mẻ giặt suôn sẻ hơn và khu giặt khỏi bừa:
- Lộn túi quần, túi áo: giấy tờ, tiền, tai nghe, bật lửa, son môi rơi vào máy là chuyện rất thường gặp. Đặt một cái khay nhỏ cạnh giỏ để thả đồ trong túi ra.
- Kéo khoá kéo, cài cúc bấm, gỡ ghim cài áo để đồ khác không bị móc rách.
- Đồ dính vết bẩn khó như dầu mỡ, mực, máu: tách ra để xử lý riêng trước khi giặt, cách xử lý từng loại vết thuộc chủ đề giặt giũ.
- Đồ ướt phơi sơ cho ráo trước khi bỏ giỏ.
- Tất cuộn tròn thì gỡ ra, để khi giặt sạch cả trong.
- Đồ của người ốm, đồ dính bẩn nặng bỏ vào chỗ riêng, không trộn giỏ chung.
- Khay đồ trong túi được dọn mỗi tuần: trả đồ về chủ, bỏ giấy rác.
Những việc này chỉ tốn vài giây mỗi lần thay đồ, nhưng tránh được những mẻ giặt dính đầy vụn giấy và bộ lọc xả của máy bị kẹt đồ nhỏ.
Ở trọ, ở ghép, dùng chung máy giặt
Ở trọ, ký túc hay căn hộ ở ghép, máy giặt thường dùng chung còn giỏ đồ bẩn thì của riêng từng người. Giỏ nên là loại có quai, dễ xách tới máy, và cất được trong phòng mình. Đồ bẩn không nên để ngoài khu giặt chung, vừa mất chỗ của người khác vừa dễ lẫn.
Khi máy chung giặt xong, rút đồ ra sớm là phép lịch sự cơ bản. Một giỏ đồ sạch gấp được, mang theo khi đi lấy đồ, giúp bạn rút đồ ra đi ngay mà không phải ôm tay. Nếu khu phơi cũng dùng chung, mỗi người nên có một nhóm móc cùng màu để nhận ra đồ của mình.
Các phòng ở ghép có thể cùng thống nhất một bảng giờ giặt đơn giản, mỗi người một vài khung giờ trong tuần. Đồ bỏ quên trong máy hay trên dây phơi quá một ngày thì gom vào một giỏ chung có quy ước, thay vì để trên nóc máy. Những quy ước nhỏ này đỡ rất nhiều chuyện khó nói giữa người ở chung.
Câu hỏi thường gặp
Giỏ đồ bẩn nên giặt hay vệ sinh bao lâu một lần?
Giỏ vải tháo được nên giặt theo nhãn khi có mùi hoặc bẩn, thường vài tuần một lần. Giỏ nhựa, giỏ đan rửa và phơi nắng định kỳ. Nếu giỏ có mùi ẩm dù đã giặt đồ đều, xem lại chỗ đặt giỏ có quá ẩm hay đồ ướt có bị bỏ vào không.
Đồ mặc ở nhà một lần chưa bẩn thì để đâu?
Treo lên một móc hoặc giá riêng gần chỗ thay đồ, tách khỏi tủ đồ sạch và giỏ đồ bẩn. Quy ước số lần mặc lại tối đa để móc đó không thành giỏ đồ bẩn thứ hai.
Có nên để giỏ đồ bẩn trong phòng ngủ?
Được, nếu giỏ thoáng, có nắp và đồ bỏ vào đã khô. Nhiều người thấy tiện vì thay đồ ở phòng ngủ. Nếu phòng ngủ đóng kín, ít gió, đồ để lâu có mùi, nên dồn về khu giặt thường xuyên hơn.
Nhà ống nhiều tầng thì gom đồ bẩn xuống khu giặt thế nào cho đỡ mệt?
Mỗi tầng một giỏ, gom một lần theo ngày giặt; dùng túi giặt lớn có quai đeo vai để tay còn vịn cầu thang. Không ôm đống đồ che tầm nhìn khi xuống cầu thang. Nếu khu giặt ở tầng thượng, gom lên một lần thay vì nhiều chuyến.
Làm sao để trẻ tự bỏ đồ vào giỏ?
Đặt giỏ thấp, không nắp hoặc nắp mở dễ, ngay chỗ trẻ thay đồ, và có hình hoặc màu để trẻ nhận. Làm cùng trẻ vài lần, khen khi trẻ tự làm. Mục tiêu là thói quen, không phải chấm điểm trẻ.
Đồ khô rút xuống chưa kịp gấp thì để đâu?
Để vào giỏ đồ sạch riêng, không đổ lên giường. Nếu chưa gấp trong ngày, ít nhất là treo lên móc những món dễ nhăn như áo sơ mi. Đặt một mốc giờ trong ngày cho việc gấp để giỏ sạch không chờ quá lâu.