Đồ cồng kềnh hợp với ban công khi nó chịu được ngoài trời (hoặc được che kỹ), có thể treo lên tường hay gấp mỏng, và sau khi đặt vào vẫn còn lối đi cùng khoảng trống trước lan can. Xe đạp, thang nhôm gấp thường đạt cả ba điều kiện; xe đẩy em bé, quạt hơi nước, vali chỉ đạt một phần và cần cách cất riêng.
Căn hộ chung cư và nhà phố hẹp ít khi có phòng kho. Ban công vì thế thành nơi trú của những món to mà không dùng hằng ngày. Bài này đi qua từng món hay gặp, nêu cách cất, số đo cần chừa và những điều không nên làm. Chỗ để xe máy ở lối vào nhà ống và sạc xe điện là chuyện của khu lối vào, không bàn ở đây.
Ba câu hỏi trước khi đưa một món to ra ban công
Nó có chịu được ngoài trời không? Khung kim loại sơn, nhôm, nhựa dày thường chịu được nếu có che. Vải, mút, đồ điện, bánh xe cao su mềm thì kém hơn: nắng làm vải bạc và mục, mút vụn ra, cao su nứt. Món nào kém chịu thời tiết thì cần áo trùm hoặc nên tìm chỗ khác trong nhà.
Nó có thể nằm áp tường không? Một chiếc xe đạp dựng ngang chiếm cả mét vuông sàn; treo đứng sát tường chỉ chiếm vài tấc chiều sâu. Thang gấp lại chỉ còn một tấm mỏng. Món nào không thể làm mỏng lại, như xe đẩy không gấp được hay quạt hơi nước có bình chứa, sẽ chiếm sàn và cần được tính kỹ hơn.
Nó có làm mất lối đi và khoảng trống trước lan can không? Ban công vẫn phải đi lại được, phơi đồ được, và không có thứ gì làm bậc leo cạnh lan can. Nếu một món đồ to buộc phải chiếm chỗ đó, câu trả lời là món đó không ở ban công được, hoặc phải cho đi.
Trả lời xong ba câu hỏi, bạn sẽ thấy chỉ một phần đồ cồng kềnh thật sự hợp với ban công. Phần còn lại cần chỗ trong nhà, hoặc cần được nhìn lại xem có thật sự giữ không.
Từng món hay gặp và cách cất
Số đo nêu là khoảng chừa tham khảo; đo món đồ thật của bạn trước khi mua móc hay giá.
| Đồ | Cách cất trên ban công | Chừa chỗ | Lưu ý |
|---|---|---|---|
| Xe đạp người lớn | Treo đứng vào móc tường chịu lực, bánh trước lên trên | Chiều sâu vài tấc, chiều cao gần bằng chiều dài xe | Che áo trùm; lau xích, tra dầu trước mùa mưa. |
| Xe đạp trẻ em, xe thăng bằng | Dựng sát tường hoặc treo móc thấp | Nhỏ, nhưng không đặt gần lan can | Trẻ có thể kéo ra leo lên; đặt xa lan can. |
| Xe đẩy em bé | Gấp lại, bọc túi chống bụi, dựng sát tường dưới mái | Bằng kích thước khi gấp | Vải và đệm sợ nắng ẩm; nếu dùng hằng ngày, để gần cửa ra vào thay vì ban công. |
| Thang nhôm gấp | Dựng áp tường, buộc dây hoặc móc giữ | Mỏng, nhưng cần đủ chiều cao | Phải buộc để không đổ; không để trẻ dùng leo. |
| Quạt hơi nước, quạt cây | Đổ cạn nước, lau khô, bọc kín, dưới mái che | Bằng đế quạt | Đồ điện kém chịu ẩm; nếu có chỗ trong nhà thì nên cất trong nhà. |
| Vali lớn | Lồng vali nhỏ vào vali lớn, bọc túi, dưới mái che | Bằng vali lớn nhất | Nắng làm bánh xe, khoá kéo giòn; phù hợp cất trong nhà hơn. |
| Bàn ghế gấp dã ngoại | Gấp lại, treo móc hoặc dựng sát tường | Mỏng khi gấp | Không để mở ra cạnh lan can sau khi dùng. |
Nhìn bảng, bạn sẽ thấy hàng cuối cùng của mỗi món gần như luôn là chuyện nắng ẩm và trẻ nhỏ. Hai thứ đó quyết định cách cất nhiều hơn là kích thước.
Treo xe đạp lên tường ban công
Móc phải bắt vào chỗ chịu lực. Tường bê tông hay gạch đặc, không phải tường thạch cao hay vách mỏng. Lực kéo của một chiếc xe treo đứng dồn vào một điểm nhỏ, và khi bạn kéo xe xuống lực đó còn lớn hơn. Khoan bắt móc vào tường ngoài nên để thợ làm, nhất là ở chung cư cần hỏi ban quản lý.
Treo bánh trước lên, bánh sau tựa tường. Kiểu treo đứng phổ biến nhất. Đặt một tấm đệm cao su ở chỗ bánh sau chạm tường để không bẩn tường và không trầy sơn.
Chiều cao móc theo người hay lấy xe. Móc quá cao, mỗi lần nhấc xe lên xuống đều phải kiễng chân và mất thăng bằng. Thử nhấc xe với người dùng xe nhiều nhất trước khi khoan.
Che xe bằng áo trùm thoáng khí. Áo trùm kín hoàn toàn bằng nilon giữ hơi ẩm bên trong, xích và vành vẫn gỉ. Chọn loại vải chống nước nhưng có lỗ thoáng, hoặc trùm hở phía dưới.
Không treo xe ở đường thoát. Xe treo ngay cạnh cửa ban công, đặc biệt khi ban công là lối thoát phụ, có thể vướng khi phải ra gấp. Treo ở đầu ban công xa cửa.
Đồ cồng kềnh mà ban công không phải chỗ hợp
Một vài món thường bị đưa ra ban công nhưng thật ra không hợp. Nệm cũ, đệm mút, sofa cũ chờ bỏ là ví dụ rõ nhất: hút ẩm, sinh mốc, bắt lửa nhanh, và chiếm lối đi trong nhiều tháng vì không ai sắp xếp được ngày mang đi. Với những món này, giải pháp không phải tìm cách cất mà là đặt lịch mang đi: bán, cho, hoặc gọi người thu gom đồ cồng kềnh theo quy định ở nơi bạn ở.
Tủ lạnh cũ, máy giặt cũ, ti vi cũ cũng vậy: đồ điện để ngoài trời sẽ hỏng hẳn, và một chiếc tủ lạnh rỗng đóng kín cửa là nơi trẻ có thể chui vào. Nếu còn dùng được, cho đi sớm khi còn chạy tốt; nếu không, mang tới chỗ thu gom đồ điện tử.
Đồ em bé đã dùng xong như cũi, ghế ăn, xe tập đi thường được giữ lại "cho đứa sau". Nếu chưa có kế hoạch cụ thể, những món này nên được tháo rời, bọc kỹ và cất trong nhà; ban công chỉ làm chúng hỏng nhanh và không còn dùng được khi cần. Cân nhắc cho đi khi biết chắc không dùng lại.
Thang nhôm: cất chắc, lấy ra an toàn
Thang nhôm gấp là món cồng kềnh hợp ban công nhất vì nhôm không gỉ và gấp lại rất mỏng. Nhưng thang cũng là món dễ gây tai nạn nhất khi cất sai: dựng nghiêng tựa tường mà không buộc, chỉ một cơn gió hay một cú va là đổ, đè lên người hoặc văng về phía lan can.
Cất thang bằng cách dựng đứng sát tường, buộc bằng dây đai hoặc gài vào hai móc giữ ở hai độ cao khác nhau. Nếu ban công đủ dài, treo nằm ngang trên hai móc tường thấp cũng là cách vững. Chân cao su của thang nên được giữ khô và sạch để lần dùng sau không trượt.
Nhà có trẻ nhỏ cần nhớ: thang chính là một chiếc cầu thang. Không bao giờ để thang mở ra hoặc dựng nghiêng ở ban công sau khi dùng xong, kể cả "chỉ một lát". Dùng xong, gấp lại và buộc ngay.
Khi lấy thang ra dùng để lau quạt trần hay thay bóng đèn, mang thang vào trong nhà, mở hết chốt khoá, đặt trên mặt sàn bằng và khô. Leo cao để lau dọn nên có người thứ hai giữ thang; việc liên quan tới điện thì để thợ điện làm.
Sắp lại ban công khi có nhiều đồ to
Nếu ban công nhà bạn đã có nhiều món cồng kềnh, sắp lại theo trình tự:
- Đo ban công, đánh dấu lối đi từ cửa tới dây phơi, vòi nước, phễu thu, dàn nóng; đánh dấu khoảng trống trước lan can.
- Liệt kê mọi món to đang ở ban công, ghi bên cạnh mỗi món: lần cuối dùng là khi nào.
- Món nào đã lâu không dùng và không có kế hoạch dùng, đưa vào danh sách cho, bán hoặc thu gom.
- Món còn giữ: ưu tiên treo lên tường (xe đạp, thang, bàn ghế gấp), rồi dựng sát tường (xe đẩy gấp, quạt), cuối cùng mới đặt sàn.
- Xếp tất cả về một đầu ban công, phía có mái che sâu nhất, xa cửa và xa lan can.
- Trùm che những món kém chịu nắng ẩm, buộc dây những món có thể đổ.
- Đi thử lối đi bằng hai tay cầm chậu đồ. Nếu vẫn phải nghiêng người né, ban công vẫn còn quá nhiều đồ.
Bước cuối là phép thử đơn giản nhất mà nhiều người bỏ qua. Ban công không chỉ để cất đồ; nó vẫn là chỗ phơi đồ hằng ngày và có thể là lối thoát khi cần.
Giữ đồ cồng kềnh không hỏng theo mùa
Trước mùa mưa, kiểm áo trùm còn chống nước không, lau và tra dầu xích xe đạp, kiểm móc treo có lung lay không. Thang nhôm kiểm khớp gấp, chân cao su. Mùa nồm ở miền Bắc, tháo áo trùm vào những hôm hanh khô cho xe và đồ thoáng, tránh để hơi nước bị nhốt bên trong.
Mùa nắng gắt, đồ vải và nhựa ở ban công hướng tây hay sân thượng cần được che kỹ hơn hoặc chuyển vào trong. Trước bão, tháo xe đạp khỏi móc hoặc buộc chặt thêm, đưa bàn ghế gấp, quạt vào trong nhà, buộc thang. Gió mạnh ở tầng cao có thể làm những món tưởng nặng cũng xê dịch.
Mỗi năm một lần, nhìn lại toàn bộ đồ cồng kềnh ở ban công với câu hỏi: năm qua có dùng không. Đồ cồng kềnh không dùng là thứ chiếm nhiều chỗ nhất mà mang lại ít giá trị nhất trong nhà.
Khi quyết định cho đi một món to như xe đạp cũ, xe đẩy hay quạt, làm sớm khi nó còn dùng tốt. Một chiếc xe đạp nằm thêm hai mùa mưa ngoài ban công thường không còn ai muốn nhận, và lúc đó việc duy nhất còn lại là tìm người thu gom. Lau sạch, bơm lốp, chụp vài tấm ảnh rõ là đủ để người nhận dễ quyết định.
Câu hỏi thường gặp
Treo xe đạp trên ban công có làm hỏng xe không?
Treo đứng bằng móc đúng loại không làm hỏng khung hay bánh. Điều làm hỏng xe ở ban công là nắng và ẩm: xích gỉ, lốp nứt, yên bạc màu. Che bằng áo trùm thoáng khí, tra dầu xích định kỳ, và kiểm lốp trước khi đi sau thời gian dài không dùng.
Ban công chung cư có được khoan tường bắt móc treo xe không?
Tuỳ quy định của từng toà nhà. Tường ban công có thể có lớp chống thấm và thuộc mặt đứng chung. Hỏi ban quản lý trước. Nếu không được khoan, dùng giá đứng dựng xe sát tường, loại có đế vững, đặt ở đầu ban công xa lan can.
Xe đẩy em bé dùng hằng ngày có nên để ở ban công không?
Không thuận tiện, vì phải đi qua nhà để lấy ra cửa, và vải, đệm xe sợ nắng ẩm. Nếu có thể, để xe gấp gọn gần cửa ra vào. Nếu buộc phải để ngoài ban công, gấp lại, bọc túi, dựng sát tường dưới mái và lau khô nếu bị mưa hắt.
Quạt hơi nước cất mùa đông như thế nào?
Đổ hết nước trong bình, tháo và rửa tấm làm mát, phơi thật khô, lau thân quạt, rồi bọc kín. Cất trong nhà là tốt nhất vì đây là đồ điện. Nếu phải để ngoài ban công, đặt dưới mái che, kê khỏi sàn và bọc chống ẩm kỹ.
Có nên làm tủ cất đồ cồng kềnh ngoài ban công không?
Có thể, nếu tủ chịu được ngoài trời, đặt sát tường, kê khỏi sàn và sau khi đặt vẫn còn lối đi. Ở chung cư cần hỏi ban quản lý nếu tủ cao hay bắt vào tường. Tủ không nên đặt sát lan can hay chắn cửa ban công.