Chổi và cây lau nhà nên treo cán lên, đầu chổi đầu lau quay xuống và không chạm sàn; xô, chậu lồng vào nhau, úp ngược cho ráo; tất cả đặt ở chỗ có gió, gần nơi lấy nước, không chắn lối đi. Cây lau nhà dựng đứng đầu ướt chạm sàn trong góc kín là nguyên nhân hàng đầu của mùi hôi ở góc nhà tắm, khu giặt.
Dụng cụ vệ sinh là nhóm đồ cồng kềnh nhưng ít khi có chỗ riêng: dựng sau cửa, nhét gầm cầu thang, chen với máy giặt. Bài này chỉ cách gom chúng về một trạm, cách treo, cách phơi khô, chỗ cho máy hút bụi và robot lau nhà nếu có, và chia trạm theo tầng cho nhà ống nhiều tầng.
Vì sao góc để dụng cụ vệ sinh hay bốc mùi
Cây lau nhà sau khi dùng còn giữ nhiều nước trong sợi lau, kèm bụi bẩn và chất tẩy rửa. Khi bị dựng đầu xuống chạm sàn, sợi lau ngâm trong vũng nước nhỏ dưới đáy, không bao giờ khô hẳn. Vi khuẩn, nấm mốc phát triển trong sợi ẩm tạo ra mùi chua, mùi tanh quen thuộc, và lần lau sau lại mang mùi đó ra khắp sàn nhà.
Xô úp xuôi còn đọng nước dưới đáy, chậu xếp chồng ướt kẹp nước giữa hai lớp, chổi để đầu chổi chạm sàn thì cong vẹo, xơ ra. Tất cả dồn vào một góc tối sau cửa nhà tắm, nơi gió ít khi đi qua.
Thêm một lý do ít ai để ý: dụng cụ không có chỗ cố định thì mỗi người trong nhà cất một nơi. Lần cần lau gấp chỗ đổ nước, cả nhà đi tìm cây lau, trong lúc nước loang rộng ra. Một trạm cố định, ai cũng biết, giúp việc dọn nhanh hơn hẳn.
Vì vậy, chỗ cất dụng cụ vệ sinh không cần đẹp, nhưng cần ba thứ: treo được, ráo được, và có gió. Thiếu một trong ba, góc đó sẽ có mùi dù bạn giặt đầu lau kỹ đến đâu.
Cất từng món thế nào
Mỗi món một cách treo, cách đặt. Bảng gợi ý chung; dụng cụ nhà bạn có thể có hướng dẫn riêng của nhà sản xuất.
| Món | Cách cất | Cần tránh |
|---|---|---|
| Chổi quét nhà | Treo cán, đầu chổi lơ lửng trên sàn | Dựng đầu chổi chạm sàn làm cong lông chổi |
| Cây lau nhà sợi | Vắt kiệt, phơi chỗ có gió tới khô, rồi mới treo cán, đầu lau quay xuống | Dựng đầu lau ướt chạm sàn trong góc kín |
| Cây lau nhà dẹt có miếng lau tháo được | Tháo miếng lau giặt riêng, phơi khô; cán treo lên | Để miếng lau ướt dính trên đế suốt ngày |
| Xô, thùng vắt | Đổ hết nước, tráng, úp ngược cho ráo, rồi lồng vào nhau | Để nước bẩn trong xô qua đêm; nhà có trẻ nhỏ thì không bao giờ để xô có nước |
| Chậu | Úp ráo, lồng chồng theo cỡ, treo lên móc tường nếu có lỗ | Xếp chồng khi còn ướt |
| Hốt rác, chổi nhỏ | Treo cùng giá với chổi | Đặt dưới sàn, dễ vấp |
| Khăn lau, găng tay | Phơi khô, để trong giỏ thoáng gần trạm | Vắt lên miệng xô, để ẩm trong túi |
Phần đông nhà chỉ cần một giá treo nhiều chấu gắn tường là giải quyết được gần hết bảng trên. Giá treo kẹp cán chổi theo kiểu ngàm giữ được nhiều cỡ cán; móc đơn hợp với cán có lỗ treo sẵn.
Chọn chỗ đặt trạm dụng cụ vệ sinh
Gần chỗ lấy nước và chỗ đổ nước bẩn. Khu giặt, nhà tắm có thoát sàn, sân sau. Lau xong có chỗ giặt đầu lau và đổ nước mà không phải xách xô qua nhiều phòng.
Có gió. Khu giặt có cửa sổ, sân sau, ban công có mái che, cầu thang thông tầng. Góc kín sau cửa nhà tắm không quạt là chỗ kém nhất.
Không chắn lối đi, cửa, cầu thang. Cán chổi chìa ra lối đi là thứ va vào người, vấp chân. Giá treo sát tường, cán chổi song song tường.
Xa tầm trẻ với phần nguy hiểm. Bản thân chổi, cây lau ít nguy hiểm, nhưng xô có nước và chai tẩy đi kèm thì có. Chai tẩy cất tủ cao, không để chung trạm dưới sàn.
Có một ổ điện hợp lệ nếu sạc máy. Máy hút bụi cầm tay, robot lau nhà cần chỗ sạc khô ráo, không ở trong nhà tắm, không sát chỗ phơi đầu lau nhỏ nước.
Nhà ống nhiều tầng: mỗi tầng một trạm nhỏ. Một cây chổi, một cây lau, một xô ở mỗi tầng chính đỡ phải xách dụng cụ và nước lên xuống cầu thang, chỗ dễ trơn ngã.
Lắp một giá treo dụng cụ đơn giản
Một giá treo gắn tường là thay đổi nhỏ nhưng rõ rệt nhất cho góc dụng cụ. Các bước:
- Đếm dụng cụ cần treo, cộng thêm một hai chấu dự phòng.
- Đo chiều dài cán dài nhất; chọn độ cao giá sao cho đầu chổi, đầu lau cách sàn một khoảng, không chạm.
- Chọn mảng tường có gió, gần chỗ lấy nước, không có ống điện nước âm tường ở chỗ định khoan; không chắc thì hỏi thợ.
- Nhà thuê không được khoan: dùng giá đứng chân đế chắc, hoặc giá treo móc lên cửa có độ chịu tải phù hợp.
- Treo món dùng nhiều nhất ở chấu dễ lấy nhất.
- Đặt xô, chậu lồng nhau ngay dưới giá, úp ngược, trên một tấm lót có rãnh thoát nước nếu sàn hay ướt.
- Treo một giỏ lưới nhỏ cạnh giá cho găng tay, khăn lau, miếng lau thay thế.
Sau một tuần dùng, xem có món nào vẫn bị dựng ra ngoài giá; thường là vì chấu không vừa cán hoặc giá ở quá xa chỗ dùng.
Phơi khô đầu lau và giữ cho dụng cụ khỏi hôi
Sau mỗi lần lau, giặt đầu lau với nước sạch tới khi nước vắt ra trong, vắt thật kiệt. Nếu có thể, mang đầu lau ra chỗ có gió hoặc nắng phơi cho khô hẳn, rồi mới treo về chỗ cũ. Với cây lau có miếng lau tháo được, nhiều nhà có hai ba miếng luân phiên: một miếng đang dùng, một miếng đang phơi, một miếng sạch dự phòng.
Đầu lau đã có mùi hôi lâu ngày, sợi đen xỉn, rụng nhiều thì nên thay; giặt kỹ đến đâu cũng khó mất mùi hẳn. Cách làm sạch đầu lau bằng chất tẩy cụ thể nên theo hướng dẫn của nhà sản xuất và hướng dẫn trên chai chất tẩy, không trộn nhiều loại với nhau.
Xô dùng xong đổ nước ngay, tráng qua, úp ngược. Nếu nhà có trẻ nhỏ, không bao giờ để xô hay chậu có nước trong nhà tắm, khu giặt, dù chỉ vài phút; trẻ nhỏ có thể gặp nguy hiểm với một lượng nước rất ít. Chổi thỉnh thoảng gỡ tóc, bụi bám ở chân lông chổi, đập nhẹ ở ngoài trời.
Máy hút bụi, robot lau nhà và chỗ sạc
Máy hút bụi cầm tay, máy hút bụi có đế sạc dựng đứng, robot hút bụi lau nhà là những thứ cần chỗ cất riêng vì có pin và sạc điện. Chúng không nên nằm chung trạm với cây lau ướt, xô nước. Chọn một góc khô, gần ổ điện hợp lệ, không trong nhà tắm, không dưới chỗ phơi đồ, không chắn lối đi.
Đế sạc dựng tường cần bắt chắc theo hướng dẫn kèm máy. Robot cần một khoảng trống trước đế sạc để tự quay về; khoảng cụ thể thường ghi trong sách hướng dẫn. Đừng để đồ, giày dép, dây điện chắn đường robot về đế.
Nếu robot có trạm tự giặt giẻ lau, trạm đó có bình nước sạch, bình nước bẩn; nước bẩn để lâu sinh mùi, nên đổ theo lịch. Pin sạc của các loại máy này không nên sạc gần vật dễ cháy, không sạc qua đêm ở chỗ không ai để ý nếu hướng dẫn không khuyến khích. Máy có dấu hiệu pin phồng, nóng bất thường thì ngừng dùng và hỏi nơi bảo hành.
Bộ dụng cụ gọn cho nhà nhỏ
Nhà nhỏ hay có dụng cụ trùng lặp: hai cây lau nhà cùng loại, ba cái xô, chổi cũ không dám bỏ. Một bộ cơ bản cho mỗi trạm thường gồm:
- Một chổi quét và một hốt rác có cán dài.
- Một cây lau nhà, kèm hai miếng lau thay thế nếu là loại tháo được.
- Một xô hoặc thùng vắt.
- Một hai chậu các cỡ, lồng nhau được.
- Một chổi cọ nhà tắm hoặc bàn chải chà sàn.
- Găng tay cao su và vài khăn lau phân màu theo khu (nhà tắm, bếp, đồ đạc).
- Máy hút bụi nếu nhà có dùng, đặt chỗ riêng có sạc.
Dụng cụ thừa, cũ hỏng thì bỏ; dụng cụ còn tốt mà dư có thể chuyển sang trạm ở tầng khác hoặc cho đi. Khăn lau phân màu giúp khăn lau bồn cầu không bao giờ lên mặt bàn ăn.
Trước khi mua thêm một dụng cụ mới, hỏi xem nó thay cho món nào đang có. Nếu câu trả lời là không thay gì cả, món mới sẽ cần thêm chỗ treo, thêm chỗ sạc, và trạm dụng cụ lại chật như cũ.
Gầm cầu thang, khe tủ, sân sau: tận dụng chỗ khó
Nhà ống thường không có phòng kho riêng, nên trạm dụng cụ vệ sinh hay phải mượn chỗ. Gầm cầu thang là lựa chọn phổ biến; nó che khuất, có chiều cao lớn ở phía đầu cao. Nếu dùng chỗ này, treo dụng cụ ở phần cao của gầm, chừa phần thấp cho xô chậu lồng nhau. Gầm cầu thang tầng trệt hay ẩm từ nền, nên kê xô chậu trên tấm lót có rãnh, và chỉ treo cây lau đã khô vào đây; cây lau ướt phơi ở sân sau trước.
Khe hẹp giữa tủ lạnh và tường, giữa tủ bếp và tường cũng có thể giữ một hai cây chổi, nhưng chỉ hợp với dụng cụ khô. Không đặt cây lau ướt cạnh tủ lạnh hay ổ điện bếp. Sân sau hoặc giếng trời có mái che là chỗ tốt nhất cho trạm chính nếu có, vì vừa có nước vừa có gió.
Dù chọn chỗ nào, đừng để trạm dụng cụ chặn đường thoát ra sân sau hay cửa phụ; đó có khi là lối thoát thứ hai khi có sự cố trong nhà ống chỉ có một mặt tiền.
Câu hỏi thường gặp
Cây lau nhà nên phơi ở đâu khi nhà không có ban công?
Chỗ có gió nhất trong nhà, như khu giặt có cửa sổ, cạnh cửa sổ sân sau, hoặc nhà tắm có quạt hút đang chạy. Treo đầu lau lơ lửng, không chạm tường và sàn. Với loại tháo được, có thể phơi miếng lau trên giá phơi cùng đồ giặt.
Có nên để chổi, cây lau trong nhà tắm không?
Được nếu nhà tắm đủ thoáng và có chỗ treo. Nhưng nhà tắm thường ẩm, dụng cụ lâu khô hơn. Nếu nhà có khu giặt hay sân sau thoáng hơn, đó là chỗ tốt hơn cho trạm dụng cụ.
Bao lâu nên thay đầu lau nhà?
Không có con số cố định; tuỳ chất liệu và tần suất dùng. Khi đầu lau có mùi không mất sau khi giặt kỹ, sợi xơ rụng nhiều, đổi màu đen xỉn hoặc lau không còn sạch, đó là lúc thay. Xem thêm hướng dẫn của nhà sản xuất.
Xô chậu nhiều quá thì giữ lại bao nhiêu?
Giữ số xô chậu thật sự dùng trong một tuần, cộng một cái dự phòng. Xô chậu thừa cồng kềnh, chiếm sàn và tích nước. Cái nứt, cái méo nên bỏ; cái còn tốt có thể cho đi.
Nhà có trẻ nhỏ thì cần để ý gì ở trạm dụng cụ vệ sinh?
Không để xô, chậu có nước; không để chai tẩy ở sàn hay trên giá thấp; giá treo bắt chắc để trẻ kéo không đổ; cán chổi không chìa ra lối đi. Dạy trẻ lớn tự cất chổi về đúng chấu sau khi dùng.
Có nên dùng chung khăn lau cho nhà tắm và bếp?
Không nên. Phân khăn theo màu cho từng khu: nhà tắm, bếp, đồ đạc. Cất mỗi nhóm khăn một ngăn hoặc một giỏ, giặt riêng nếu được. Cách này đơn giản mà giảm hẳn việc mang bẩn từ khu vệ sinh sang khu ăn uống.