RongRai.comRộng Rãi
Hộp, giỏ, kệ, móc: chọn theo nguyên lý

Thanh ray treo tường và bảng lỗ treo dụng cụ: biến mảng tường trống thành chỗ cất

Thanh ray có móc trượt và bảng lỗ treo dụng cụ giải phóng mặt sàn, mặt bàn. Chọn theo loại tường, tải trọng, độ cao treo, và những chỗ không nên khoan.

Wide shot of a narrow ground floor workshop corner in a Hai Phong tube house, metal pegboard with hand tools on hooks above a workbench, man seen from behind

Thanh ray treo tường và bảng lỗ là hai cách đưa đồ từ mặt sàn, mặt bàn lên tường, hợp nhất với đồ có hình dạng lạ khó bỏ hộp: dụng cụ sửa chữa, chổi lau, ô dù, cuộn dây, túi xách, đồ làm vườn. Thanh ray chạy ngang với các móc trượt được, hợp hàng đồ dài một tầng. Bảng lỗ là mảng phẳng đục lỗ đều, cài móc ở bất kỳ ô nào, hợp nhóm đồ nhỏ nhiều hình dạng.

Cả hai chỉ an toàn khi được bắt vào tường đúng cách. Phần lớn rủi ro không nằm ở thanh ray hay bảng lỗ mà ở loại tường, loại tắc kê, và chỗ khoan có trùng đường điện nước âm tường không. Mục từ này đi từ chọn kiểu, tính tải, chọn độ cao, tới những chỗ nên gọi thợ.

Thanh ray hay bảng lỗ: mỗi loại hợp với đồ gì

Hai loại không thay thế nhau hoàn toàn. Nhiều góc làm việc dùng cả hai: thanh ray cho đồ dài, bảng lỗ cho đồ nhỏ. Điểm chung của chúng là đồ được treo riêng từng món, nhìn thấy ngay, lấy ra bằng một tay và trả về đúng chỗ cũng bằng một tay. Đây là lý do treo tường giữ gọn lâu hơn hộp với những đồ dùng thường xuyên: khi việc trả đồ về chỗ chỉ mất một giây, người ta ít bỏ đồ lung tung. Ngược lại, đồ ít dùng mà treo lên tường lại thành bụi bám và chiếm mảng tường quý.

Đặc điểmThanh ray với móc trượtBảng lỗ cài móc
Hình dạngThanh ngang dài, một hàngMảng phẳng hai chiều
Hợp vớiChổi, cây lau, ô, dây, túi xách, đồ dàiKìm, tua vít, kéo, cuộn băng keo, đồ nhỏ
Đổi bố cụcTrượt móc dọc thanhRút móc cắm sang lỗ khác
Chỗ tường cầnHẹp theo chiều caoMột mảng rộng
Điểm cần lưu ýTải dồn vào ít điểm bắt vítCần khe hở phía sau để cài móc

Một lưu ý về bảng lỗ: móc cài cần một khoảng trống phía sau bảng để luồn vào. Bảng thường đi kèm miếng đệm hoặc khung tạo khe này; nếu tự làm từ tấm có sẵn, bạn phải kê đệm, không bắt bảng áp sát tường.

Tường nhà bạn là loại gì quyết định cách bắt vít

Tường bê tông và tường gạch đặc chịu tải tốt nhất, dùng tắc kê nhựa thông thường với mũi khoan đúng cỡ là đủ cho phần lớn đồ treo trong nhà. Tường gạch lỗ, loại gạch có các lỗ rỗng bên trong rất phổ biến ở nhà ống, khó hơn: mũi khoan có thể rơi vào lỗ rỗng, tắc kê không bám. Khi đó thợ thường đổi vị trí lệch đi vài phân, dùng tắc kê dài hơn, hoặc loại tắc kê chuyên cho gạch rỗng.

Tường thạch cao và vách gỗ ép trong căn hộ, phòng trọ, nhà có gác lửng chịu tải kém hơn nhiều nếu chỉ bắt vào tấm. Cách đúng là tìm khung xương phía sau để bắt vít vào, hoặc dùng tắc kê chuyên cho vách rỗng loại mở cánh phía sau tấm. Ngay cả vậy, vách thạch cao không nên dùng để treo đồ nặng như thang nhôm, bình nước, thùng dụng cụ đầy.

Nếu bạn không chắc tường mình là loại gì, gõ nhẹ bằng khớp tay: tiếng đanh và đặc thường là bê tông hoặc gạch đặc; tiếng bộp rỗng ở một số điểm có thể là gạch lỗ; tiếng rỗng đều kèm độ rung nhẹ là vách thạch cao hoặc gỗ. Cách gõ chỉ để đoán, không thay cho việc khoan thử một lỗ nhỏ ở chỗ khuất hoặc hỏi người đã xây nhà.

Tính tải trọng cho đúng

Con số trên bao bì là tải lý tưởng. Tải ghi trên thanh ray, móc hoặc tắc kê thường được thử trong điều kiện thuận lợi: tường đặc, lỗ khoan chuẩn, tải tĩnh treo thẳng. Tường nhà thực tế, lỗ khoan hơi rộng, đồ được giật xuống mỗi ngày đều làm tải an toàn thấp hơn. Bạn nên tính dư ra nhiều, chỉ treo một phần của con số ghi.

Tải tĩnh khác tải giật. Một chiếc túi nặng treo yên thì nhẹ nhàng với tường. Một người vịn vào thanh ray khi đứng dậy, trẻ đu lên móc, hay giật mạnh cây chổi kẹt là tải giật, có thể gấp nhiều lần trọng lượng đồ. Thanh ray ở tầm tay trẻ hoặc gần chỗ người hay vịn cần được bắt chắc hơn hẳn.

Tải dồn về các điểm bắt vít. Một thanh ray dài treo nhiều đồ nhưng chỉ bắt hai vít ở hai đầu thì hai vít đó chịu toàn bộ. Thanh dài nên có điểm bắt ở giữa, và đồ nặng treo gần điểm bắt chứ không treo ở chính giữa khoảng không có vít.

Cộng cả trọng lượng của chính bảng. Bảng lỗ bằng thép tự nó đã có trọng lượng. Khi treo đầy dụng cụ sắt, tổng tải có thể nặng hơn bạn nghĩ. Ước bằng cách cân thử nhóm dụng cụ định treo trên cân nhà bếp hoặc cân sức khoẻ.

Lắp đặt từng bước

Các bước dưới đây là thứ tự hợp lý để bạn làm cùng thợ hoặc tự làm khi đã quen khoan tường. Nếu chưa từng khoan, phần khoan nên để người có kinh nghiệm.

  1. Bày toàn bộ đồ định treo xuống sàn, sắp xếp thành bố cục mong muốn, chụp một tấm ảnh để làm mẫu.
  2. Đo chiều rộng bố cục, cộng thêm khoảng trống cho đồ sẽ có sau này, chọn chiều dài thanh hoặc kích thước bảng.
  3. Đánh dấu độ cao: đồ hay dùng nằm trong vùng từ ngang hông tới ngang vai của người dùng chính; đồ nặng thấp; vật sắc nhọn cao hơn tầm với trẻ.
  4. Kiểm tra đường điện, đường nước âm tường quanh chỗ khoan. Dây điện thường đi theo đường thẳng đứng hoặc nằm ngang từ công tắc, ổ cắm; ống nước thường quanh bồn rửa, máy giặt, bình nóng lạnh. Dùng máy dò nếu có; không chắc thì không khoan.
  5. Khoan đúng cỡ mũi theo tắc kê, làm sạch bụi trong lỗ, đóng tắc kê vừa khít, bắt vít.
  6. Treo thử từng món, kéo nhẹ xuống để thử, quan sát sau một tuần xem vít có lỏng, tường có nứt chân vít không.

Hướng dẫn chi tiết cách chọn mũi khoan và tắc kê đã có ở các trang về sửa chữa nhỏ trong nhà; ở đây Rộng Rãi chỉ tóm phần liên quan đến chuyện chọn chỗ và tính tải. Mọi thao tác gần đường điện là việc của thợ điện.

Chỗ đặt hợp và chỗ không nên

Thanh ray hợp nhất ở khu giặt phơi trong nhà ống, nơi chổi, cây lau, xô, móc phơi cần chỗ đứng gọn; ở lối vào để treo ô, áo mưa, túi đi chợ; ở bếp cho dụng cụ nấu dài; ở ban công có mái cho đồ làm vườn. Bảng lỗ hợp góc sửa chữa dưới gầm cầu thang, góc làm đồ thủ công, khu bàn học của người lớn có nhiều đồ nhỏ.

Không nên lắp ở mảng tường của lối thoát hiểm hẹp nếu đồ treo làm thu hẹp lối đi, vì khi có sự cố người ta phải đi nhanh trong khói và bóng tối. Không treo đồ dễ cháy như chổi đót, thùng giấy, túi nilon sát bếp gas hoặc gần ổ điện. Không treo dụng cụ sắc ở độ cao trẻ với tới, và khi treo kéo, dao, cưa thì mũi và lưỡi quay vào tường.

Ở nhà thuê, phòng trọ không được khoan, kệ treo không cần khoan đã được bàn riêng trong các bài về bố trí phòng trọ; ray và bảng lỗ nặng thì gần như luôn cần bắt vít, nên hỏi chủ nhà trước khi lắp và thoả thuận chuyện trám lỗ khi trả nhà.

Sai lầm hay gặp khi treo đồ lên tường

Những lỗi dưới đây hay xuất hiện vài tuần sau khi lắp, khi thanh ray đã đầy đồ và mọi người bắt đầu dùng hằng ngày.

  • Treo mọi thứ lên vì tường còn trống. Tường kín đồ treo trông bừa không kém mặt sàn bừa. Chỉ treo những món dùng ít nhất mỗi tuần một lần; đồ còn lại vào hộp.
  • Chọn tắc kê theo thói quen chứ không theo tường. Tắc kê nhựa thường trong vách thạch cao xoay tròn trong lỗ, sau vài lần giật là tuột cả thanh.
  • Lắp quá cao để “gọn”. Đồ hay dùng mà phải nhón chân hoặc kê ghế mới lấy được thì sẽ nằm dưới sàn thay vì trên tường.
  • Treo đồ ướt sát tường. Cây lau nhà, áo mưa còn ướt treo áp vào tường làm tường ẩm, bong sơn, lên mốc. Treo cách tường một chút hoặc để nước ráo trước.
  • Không chừa chỗ cho đồ mới. Thanh ray kín móc ngay ngày đầu, ba tháng sau món mới không có chỗ treo và bắt đầu dựa vào chân tường.

Một cách kiểm tra đơn giản sau một tháng: đếm những món treo trên tường mà cả tháng không ai đụng tới. Món nào không được lấy ra thì chuyển vào hộp, nhường chỗ cho đồ dùng thật.

Ví dụ giả định: khu giặt phơi tầng ba của một nhà ống

Hình dung khu giặt ở tầng ba một nhà ống tại Thành phố Hồ Chí Minh: một máy giặt, một bồn rửa nhỏ, một mảng tường trống rộng chừng một mét rưỡi bên cạnh. Trước khi sắp xếp, chổi, cây lau, xô, móc phơi và bàn chải dựa lộn xộn vào chân tường, nước từ cây lau đọng thành vệt trên sàn. Đây là ví dụ giả định để minh hoạ.

Một thanh ray dài khoảng một mét được bắt vào tường gạch, phía trên mép máy giặt một khoảng vừa tầm tay. Chổi, cây lau treo đầu xuống, chân cách sàn vài phân để ráo nước, đặt ở đầu thanh xa ổ điện. Móc phơi được móc thành chùm trên một móc trượt. Bên dưới thanh ray, một chiếc kệ hẹp đặt sát sàn cho xô và chậu, có lỗ thoát nước. Nước giặt, nước tẩy để ở ngăn cao có cửa, không treo lên thanh ray vì trẻ nhỏ có thể với tới.

Toàn bộ mặt sàn khu giặt được giải phóng, lau một lượt là xong. Điều đáng chú ý là không cần bảng lỗ ở đây: đồ khu giặt chủ yếu là đồ dài, một hàng ray đủ dùng. Bảng lỗ chỉ đáng lắp ở nơi có nhiều đồ nhỏ khác hình dạng, như góc sửa chữa hay góc thủ công.

Câu hỏi thường gặp

Bảng lỗ bằng thép hay bằng gỗ ép tốt hơn?

Thép bền, chịu tải tốt, không ngấm ẩm, hợp khu giặt hay ban công có mái. Gỗ ép nhẹ hơn, dễ cắt, hợp góc khô trong nhà. Ở nơi ẩm, gỗ ép dễ phồng và lỏng lỗ, móc tuột dần.

Có treo được bảng lỗ lên tường thạch cao không?

Được với đồ nhẹ nếu bắt vít vào khung xương hoặc dùng tắc kê chuyên cho vách rỗng. Không nên treo dụng cụ sắt nặng lên vách thạch cao; chọn mảng tường gạch hoặc bê tông cho bảng chứa nhiều đồ nặng.

Treo thanh ray ở độ cao bao nhiêu là hợp?

Không có con số chung. Cách hợp lý là để đồ hay dùng nằm trong vùng từ ngang hông tới ngang vai của người dùng nhiều nhất, đồ dài như chổi thì đầu chổi cách sàn vài phân để khô. Nhà có người cao tuổi nên hạ thấp hơn một chút.

Thanh ray treo đồ nặng bị cong ở giữa thì làm sao?

Thường do khoảng cách giữa các điểm bắt quá xa. Thêm một điểm bắt vít ở giữa, chuyển đồ nặng về gần điểm bắt, hoặc đổi sang thanh dày hơn. Nếu tường quanh vít nứt, tháo đồ xuống và nhờ thợ kiểm tra.

Có nên treo xe đạp lên thanh ray trong nhà?

Xe đạp nặng và bị kéo giật mỗi lần treo, gỡ. Chỉ nên dùng loại móc chuyên cho xe, bắt vào tường bê tông hoặc gạch đặc theo hướng dẫn của móc. Thanh ray đa năng cho chổi, ô thường không đủ cho xe.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138